TeeGee
Ik had deze film destijds bewust gekocht om de veelgeprezen jaren-50-look te krijgen. In het weekend wil ik de Mamiya laden, open het blikje en het zilverpapier en schraap dan zoals gewoonlijk met mijn vingernagel de plakstrip eraf ... zoef!!!! In één keer rolt bijna de hele film zich af, zo strak zat hij op de spoel gespannen! Met moeite heb ik na een schrikmoment van een kwart seconde snel ingegrepen, voordat hij helemaal was opgerold. Met nog meer moeite heb ik hem redelijk strak getrokken en de rest aan de cameramotor overgelaten, die hoorbaar aan het werk was. Aan het einde van de film gedroeg hij zich toen heel normaal, hoewel ik uit voorzorg naar een pikdonkere, binnenliggende badkamer in het hotel ben gegaan.
Vandaag kwam hij terug van PS 13, waar hij was ontwikkeld, en is hij door het binnendringende licht en het gedeeltelijk oprollen volledig verpest! Misschien moeten jullie bij Impex eens een waarschuwing op de verpakking zetten dat deze films niet machinaal en dus feilloos zijn opgewikkeld, maar in een ambachtelijke werkplaats met de bijbehorende toleranties!
Dat was waarschijnlijk mijn eerste en laatste ADOX, er zaten een paar onherstelbare motieven bij, dan toch liever Kodak of Ilford, ook al is dat duurder.
zensusa
Hallo TeeGee,
Eigenlijk zou je, als je bewust een filmrolletje koopt..., je ook bewust en grondig moeten informeren over de "bijzonderheden" van dit materiaal, zeker omdat je het blijkbaar tot nu toe nog niet in je praktische fotowerk hebt gebruikt. Dat geldt eigenlijk voor alle materialen die je nog niet kent en waarmee je nog niet hebt gewerkt. Het is dus raadzaam om belangrijke opnames, die je niet kunt herhalen, niet met een bepaald filmmateriaal (dit geldt ook voor camera's, lenzen, chemicaliën enz.) te maken, als je de eigenschappen, zwakke punten en bijzonderheden van dit materiaal niet kent. Als je dit ter harte had genomen, was je op allerlei aanwijzingen gestuit met betrekking tot de eigenschappen, verwerking en bijzonderheden van dit filmmateriaal; - en wel in diverse forums, op de websites van de producenten, leveranciers en in de technische "gegevensbladen" enz. en het zou je heel wat frustratie hebben bespaard.
1. Alle films – niet alleen de ADOX CHS-filmserie – die op een PET-drager worden gegoten (bijv. alle ADOX CHS-rol- en vlakfilms; EFKE-rol- en vlakfilm, de meeste Rollei-rol- en vlakfilms, enz.) moeten bij het plaatsen in de camera in het midden worden gehouden, zodat ze niet openklappen, aangezien PET-dragers aanzienlijk robuuster zijn dan de bekende oude filmdragers en daardoor ook een eigen dynamiek ontwikkelen!
2. Alle films op PET-dragerbasis moeten absoluut bijzonder goed tegen licht beschermd in de camera worden opgewikkeld/geplaatst. Dat wil zeggen: geen felle lichtbron of directe blootstelling aan licht, aangezien de doorzichtige PET-drager een "zeer goede lichtgeleider" is. Wat in dit geval natuurlijk niet gewenst is. Zelfs 35mm-films moeten daarom zo worden behandeld, omdat sterk invallend licht op de "filmtong" in het patroon wordt doorgegeven en zo de eerste opnames verpest.
3. De ADOX CHS-films, die immers op EFKE-films zijn gebaseerd, moeten net als deze en alle films met dezelfde productiebasis bij lage temperaturen worden ontwikkeld en in geen geval in ontwikkelmachines van een groot laboratorium. Dat gaat bijna altijd mis!
4. Het opspringen van je film heeft dus niets te maken met de productietolerantie van een fabrikant (die komt eerder tot uiting in afwijkingen bij de dragerbekleding, in emulsieschommelingen bij de betreffende batches of in handmatige beschadigingen in de emulsie enz.), maar waarschijnlijk eerder met een manier van inrollen die niet geschikt is voor de filmdrager.
5. De ADOX CHS 50 is een Rectepan-film (orthopane film). Dat betekent dat de gevoeligheid net boven 600 nm eindigt, in tegenstelling tot panchromatische films (bijv. Kodak TRI-X, Ilford HP 5 enz.) die veel verder in het rode spectrum reiken, of zelfs de superpanchromatische films (bijv. de oude, niet meer bestaande Forte/Classic Pan 400). Dat bepaalt overigens de "jaren 50-look" van de ADOX CHS-film, de "donkerdere" weergave van roodtinten, d.w.z. de gehele grijswaardeweergave verschilt sterk van Kodak- of Ilford-films, die bijna allemaal, of het nu klassieke zilverkorrelen of platte kristallen zijn, panchromatisch zijn. Er zijn dus bij Kodak en Ilford geen vergelijkbare films in het assortiment. Zelfs Fuji's Acros, die (qua gegevens) ook een Rectepan-film is, verschilt qua toonwaarden van de CHS 50.
De CHS verschilt dus enorm van andere films, zowel in de toonwaarden als in het gebruik. Zelf gebruik ik EFKE/ADOX-rolfilms al sinds de tijd dat ze nog op acetaatdragers werden gegoten en hoewel ze altijd al iets lastiger in het gebruik waren en ook de emulsie in de loop van de decennia enigszins is veranderd, behoren de ADOX CHS- en EFKE-films nog steeds tot mijn favorieten, omdat hun toonwaardespectrum onovertroffen is (alleen de Maco PO 100c of de nieuwe Rollei Retro 100 Tonal, die eigenlijk de oude PO 100c is) hebben dezelfde prachtige toonwaarden; - het zijn immers ook Rectepan-films op basis van klassieke zilverkorrel.
Dus TeeGee, ik zou het in jouw plaats nog eens proberen! Veel succes!
TeeGee
Bedankt voor de technische uitleg; ik had me best goed ingelezen over de film, ook op de website van Impex. Bijna alles wat je zegt, heb ik daar gelezen, alleen wordt het strakke oprollen daar bewust verzwegen. Ik vind ook niet dat het nodig moet zijn om eerst alle fotoforums door te spitten voordat je een film kunt gebruiken. Impex heeft immers al vrij uitgebreide gegevensbladen opgesteld; de vermelding van de light-piping en het "oprolkarakter" had daar best ook nog kunnen worden toegevoegd.
Volgens informatie op andere forums hangt de te strakke opwikkeling zeker samen met de productie in een fabriek.
zensusa
Hallo TeeGee,
Zou het kunnen dat je beledigd bent? Trouwens, als je dan toch vergelijkingen maakt, gebruik dan alsjeblieft “technische proza” (wat betekent: “recht voor zijn raap”) en niet “...technische poëzie...” (wat dan eerder verwijst naar gedichtvorm/verzen enz.); – ik heb echter niets verzonnen, noch gedicht.
Verder moeten films op PET-dragers bijzonder zorgvuldig worden opgerold, omdat lichtinval vanaf de rand moet worden vermeden, want PET-films hebben, zoals reeds vermeld, een eigen spanning; met andere woorden, bij een slechte, losse oproling duwen ze zich uit elkaar en komt er vanaf de rand licht in de film!
Als je schrijft "... Volgens informatie op andere forums hangt het te strak oprollen zeker samen met de productie in een fabriek.", dan klopt deze uitspraak simpelweg niet, want het heeft niets met de fabriek te maken, maar uitsluitend met de PET-filmdrager, die een gelijkmatige, strakke spanning vereist!
Wat betreft de "light-piping", daar wordt bijvoorbeeld bij de filmkenmerken van de "ADOX Art Series-films" (zie http://adox.de/ADOX_Filme/page47/page47.html) bij de afzonderlijke films duidelijk op gewezen.
Met vriendelijke groeten en neem het me niet kwalijk, ik wil je tenslotte niet irriteren, maar mijn bijdrage was eigenlijk bedoeld als (vriendelijke) opmerking. Forumberichten worden helaas vaak emotioneel verkeerd geïnterpreteerd.
TeeGee
Hallo TeeGee,
Zou het kunnen dat je beledigd bent? Trouwens, als je dan toch vergelijkingen maakt, gebruik dan alsjeblieft "technische proza" (wat "recht voor zijn raap" betekent) en niet "..technische poëzie.." (wat dan eerder verwijst naar gedichtvorm/verzen enz.); - ik heb echter niets verzonnen, noch gedicht.
Wat proza betekent, kun je beter nog eens opzoeken ... (alleen dit: ik ben germanist!) De term poëzie was absoluut ironisch bedoeld, maar ook dat komt niet altijd over.
Verder moeten films op PET-dragers bijzonder zorgvuldig worden opgerold, omdat lichtinval vanaf de rand moet worden vermeden?
Precies! En onder
zorgvuldig oprollen versta ik iets anders dan zo'n "rollmops"!
Klaus_H
En met zorgvuldig oprollen bedoel ik iets anders dan zo’n “rollmops”!
Ook bij rolfilms op PET-drager hoeft men niet af te zien van een perfecte verpakking. Een Noord-Duits bedrijf brengt een "infrarood"-film op de markt, die bij een Brits bedrijf is verpakt / (wordt verpakt?). Bij dit product is er noch lichtinval aan de filmrand, noch het "rollmops"-effect.
Verpakken wil nu eenmaal vakmanschap zijn.
Het valt te hopen dat de toekomstige rolfilmverpakking in Bad Saarow qua kwaliteit op internationaal niveau (Kodak, Fuji, Ilford) wordt geproduceerd.
Er zijn al genoeg "sportieve" verpakkingen.
Met vriendelijke groeten,
Klaus
Patrick
Hallo,
dat de film plotseling oprolt bij het plaatsen in de camera is mij ook met andere films overkomen, vooral met Fuji Arcos-films. Ik gebruik de CHS 50 al jaren en ben erg tevreden over de beeldkwaliteit die ik met deze film krijg; ik zou hem erg missen als hij niet meer bestond. Ik denk ook dat wie serieus middenformaatfotografie beoefent, waarschijnlijk meer dan alleen die ene film in zijn tas heeft. Ik zou dit voorval niet zo serieus nemen en de 50 gewoon nog eens proberen, maar neem deze keer wel voldoende voorraad mee... De resultaten zijn het waard als je er eenmaal een echt mooie foto mee hebt gemaakt.
Daarmee wens ik je nogmaals veel plezier met fotograferen!
Patrick.
TeeGee
Ik denk ook dat wie serieus met middenformaat fotografeert, waarschijnlijk meer dan één rolletje in zijn tas heeft. Ik zou dit voorval niet zo serieus nemen en gewoon de 50 mm nog een keer proberen, maar deze keer wel genoeg voorraad meenemen...
Grappig antwoord! Zou je je dus niet ergeren als een film met onherhaalbare motieven mislukt? Natuurlijk had ik meer dan één film in mijn tas, maar dat helpt niet veel als de motieven op de andere film stonden. Met Fuji Acros heb ik dit probleem nog nooit gehad, zelfs een Shanghai GP3, het meest exotische wat je in je camera kunt stoppen, is beter vervaardigd.
thomas_l
Nou, iedereen zou moeten letten op een goede verpakking; een Noord-Duits bedrijf misschien ook nog op de juiste breedte van de film...
Ik begrijp best dat het vervelend is als zoiets gebeurt. Ik ben eigenlijk sowieso geen groot fan van PET-dragers, ongeacht bij welke film. Ik gebruik de efke 50 (soms ook als AdOX CHS, maar meestal als efke, hebben die dezelfde verpakking?) vaker wel eens en heb dit probleem tot nu toe nog nooit gehad. Dus over het algemeen is mij dit nog nooit en bij geen enkele film overkomen.
Ik zou toch graag willen weten of dit misschien echt een toevallige fout was of dat je bij dit soort films in het algemeen extra goed moet opletten, want tot nu toe heb ik daar nooit op gelet.
Groeten, Thomas
TeeGee
Afgaande op wat ik op andere forums heb gelezen, is dat bij deze film waarschijnlijk wel te verwachten.
Gast
Hallo,
Ik gebruik ook af en toe ADOX CHS-films; tot nu toe heb ik daar nog geen gebreken kunnen ontdekken.
Ik vind het erg gewaagd om na slechts één film conclusies te trekken over de kwaliteit van de verpakking van Adox.
En gezien wat er zoal op forums wordt geschreven, ben ik toch erg voorzichtig geworden.
Ik heb ook al gebreken in de verpakking geconstateerd bij Noord-Duitse en Britse bedrijven.
Groeten
Wolfgang
P.S.: Toch is zo'n gebrekkige film natuurlijk vervelend!
sputnik
Zonder nu iets voor of tegen ADOX-films te willen zeggen: IK zou een film die losraakt bij het verwijderen van de banderole gewoon niet hebben gebruikt (zeker niet bij "onherhaalbare onderwerpen") en liever een tweede hebben geopend – met de nodige voorzorgsmaatregelen. Dat snel opnieuw straktrekken geen zin heeft, ligt eigenlijk voor de hand. Je kunt het binnengedrongen licht immers moeilijk er weer uitpersen :-)
Kryschtof
Zo is het nu eenmaal, ook al is het vervelend dat je een ongebruikte film moet weggooien.
Ik heb op vakantie eens afwisselend Kodak Portra en Fuji Neopan 400 gebruikt en moest daarbij leren dat filmrollen van verschillende fabrikanten een verschillende breedte kunnen hebben. Helaas werd de Neopan niet goed strak op de spoel van de Portra opgerold, waaraan misschien ook een te zwakke aandrukrol bijdroeg. Het binnendringen van licht bij het openen van de camera was niet te voorzien en heeft de helft van de film verpest.
De 400 is er niet meer, maar uit voorzorg let ik er nu ook bij de 100 Acros op dat ik de juiste lege spoel gebruik. Al doende leren.
Intellectuele academici kunnen misschien een advies van hun gelijken ter harte nemen: http://www.youtube.com/watch?v=TwIPB6DcSZs
Groeten
Christof
AchimBauer
Veel ophef om een mislukte film!
Ik heb mijn hele leven verprutst en ik ga niet zo zeuren.
Groeten, Achim
TR
Wat ik op andere forums heb gelezen, is dat dit bij deze film later wel te verwachten is.
Ik zou nu graag concrete bronnen (links) willen zien. Ik heb hier nog nooit van gehoord en bij mijn eerdere CHS-120's (ook de 50's) ben ik nog nooit op een dergelijk probleem gestuit.
TeeGee
@T.R: voer de filmtitel dan eens in als zoekterm op de relevante forums (l-camera-forum, aphog, gamborang), daar zou je wel wat moeten vinden.
Urnes
Nog een verhaal over de drager:
Ik bevond me dus midden in India op een kamelenboerderij en wilde per se analoog fotograferen. Ik had een nieuwe film erin gedaan, een Ilford Delta 400 voor 24 foto’s. Toen kwam de schok: bij foto 11 spoelde de camera de film helemaal terug. Dat was het dan met de kamelen. Geen reservefilm bij me, geen digitale camera, niets. Ik raakte al in paniek dat er iets mis was met de camera. Film erin, film eruit, met het deksel erop nog een keer doorlopen... maar het stopte altijd bij foto 11. Later in het hotel heb ik toen uitgerekend hoe lang een film van 24 opnames zou moeten zijn en heb ik heel moedig een onbelichte film uit de doos gehaald. De lengte klopte. Maar ik heb nog een hele tijd moeten puzzelen voordat ik erachter kwam dat de DX-codering van de filmpatronen verkeerd was, het waren in totaal 40 films. Ik heb de codering toen met een pleister afgeplakt. Zo zie je maar dat zelfs de groten fouten maken.
Groeten, Sven.
TR
Jullie zien dat zelfs de groten fouten maken.
Natuurlijk, want daar denkt iedereen eerst dat de fout bij zichzelf ligt en niet bij het product (wat niet wil zeggen dat
TeeGee iets verkeerds heeft gedaan). Als men dan het product in het algemeen als ongeschikt bestempelt, kan dat snel in dergelijke forums postvatten en een kenmerk worden – in ieder geval bij diverse cameratypes.
MirkoBoeddecker
Hallo TeeGee,
Het spijt me dat er een film is opengesprongen, maar ik begrijp echt niet waarom je die dan toch hebt belicht. Het moet je toch duidelijk zijn geweest dat de beelden mogelijk gedeeltelijk belicht zouden zijn.
We waarschuwen immers extra voor het light-piping-effect en leveren daarvoor de zwarte blikjes, zodat de film ook in strak opgerolde toestand niet aan het licht wordt blootgesteld.
Bij alle films op PET-drager (en dat zullen helaas binnenkort waarschijnlijk alle films zijn) moet je rekening houden met een iets grotere neiging tot opspringen dan bij triacetaatfilms.
Triacetaat heeft echter ook een zekere, zij het geringere, neiging tot oprollen.
Ik houd mijn films altijd stevig vast totdat de veer van de camera dat voor mij doet.
Maar ik neem de suggestie graag over en kijk wel eens waar dit nog als "gebruiksaanwijzing" geplaatst kan worden.
De neiging van de drager om zich enigszins tegen het oprollen te "verzetten" kan niet worden beïnvloed door de manier waarop hij is opgerold. In zoverre heeft dit niets te maken met variaties in de verpakking. Een rolfilm moet altijd strak worden opgerold. Als hij los zou worden opgerold, zou er randlicht binnendringen.
Vroeger, bij de oude acetaatdrager, klaagde iedereen over de slechte vlakheid na het ontwikkelen.
Nu we een drager gebruiken die na het ontwikkelen zo glad is als een babybilletje, zijn er plotseling klachten over de neiging tot kromtrekken van de drager vóór het ontwikkelen....
Ter verduidelijking wil ik er daarom op wijzen dat alle CHS-films niet in onze fabriek zijn geproduceerd, maar, zoals duidelijk te zien is op de filmdoos, "Made in Croatia" zijn.
Hier in Bad Saarow verpakken we het veel beter. In principe zouden we geen zwarte blikken meer hoeven mee te leveren als we hier zouden verpakken. Helaas is arbeid in Duitsland zo duur dat we dan niet meer concurrerend zouden zijn ten opzichte van de import uit Kroatië en aangezien fotografen altijd eerst naar de prijs kijken, moeten we helaas net zo slecht (en goedkoop) zijn als de goedkoopste alternatieve aanbieder van dit materiaal.
Dat is anders bij onze premiumproducten. Daarom hebben we de twee productlijnen. "Art Series" voor het materiaal tegen scherpe prijzen (bijv. CHS-films) en "Premium Line" voor de meer kwaliteitsgerichte producten die niet in zo'n harde concurrentiestrijd staan (bij de rolfilms momenteel alleen de CMS 20).
We overwegen echter of het niet zinvol zou zijn om de efke weer in de originele versie aan te bieden (om de prijsbewuste groep tevreden te stellen) en daarnaast een film aan te bieden die achteraf op fouten is gecontroleerd en perfect is verpakt onder de naam ADOX tegen een hogere prijs (fouten eruit halen en weggooien = meer materiaalgebruik, verpakking in Duitsland = duurder).
Het zou voor ons interessant zijn om te weten of hier markt voor zou zijn.
Met vriendelijke groet,
Mirko
TeeGee
Mirko,
De eerste keer gaat er altijd wel iets mis, en de film was ook niet helemaal opengegaan, maar wel genoeg om onbruikbaar te zijn. Ik had hem snel gepakt en gehoopt dat het nog op tijd was, maar helaas, dat was niet het geval.
Ik zou zeker niet de enige zijn die een waarschuwing hierover op de verpakking zou waarderen.
