thomas_l
Bestaat het Tetenal RA4-proces bij kamertemperatuur niet meer? Het staat in geen enkele winkel meer vermeld en op de website van Tetenal is het ook niet meer te vinden. Ik ben pas vorig jaar met RA4 begonnen, maar vond het best handig met die bakontwikkeling. Moeten we nu overschakelen op de processen bij hoge temperatuur? Zo ja, hoe pak je dat dan het beste aan? Trommel? Bakverwarmer? Dat spul kost ook allemaal geld, dus ik ben nu aan het bedenken hoe ik dit het beste kan aanpakken.
Groeten, Thomas
MirkoBoeddecker
Hallo Thomas,
We blijven het wel proberen, maar helaas is ook onze verkoop van dit product de afgelopen jaren sterk gedaald.
Je hoeft echter niet per se naar 38,5 graden te gaan.
In principe is het een kwestie van verdunning en ontwikkeltijd.
Daarom zat er bij de RA-kit ook die tabel met de verschillende ontwikkeltijden bij verschillende temperaturen.
Als je de nog hebt, scan die dan alsjeblieft even in en upload hem.
Het zou me niet verbazen als een ander RA4-monoconcentraat van Tetenal, met verdunning zoals de kamertemperatuurkit en even lang ontwikkeld als op het papiertje staat, niet "toevallig" dezelfde resultaten oplevert.
Zo niet, dan zou je het met wat experimenten moeten uitproberen. Ik zou ook een ADOX-kleurkit overwegen als je zin hebt om te proberen.
Met vriendelijke groeten,
Mirko
EDIT op 10-11-2010: Ik heb bij Tetenal "nagevraagd" en de Mono PK-kit (later Colortec-bakjeskit) had inderdaad een andere chemische samenstelling dan standaard RA4-chemie.
Ik wil hier graag opmerken dat onze vrienden bij Nova in Engeland nog steeds die prachtige "Trimate"-schaalprocessors bouwen. Ik begrijp dat dit vanuit financieel oogpunt niet voor iedereen haalbaar is, maar wij kunnen het aanbieden en daarmee kun je dan elke RA-4-chemie gebruiken.
thomas_l
Hallo Mirko!
Ik heb de twee pagina's geüpload. Kun je daar iets relevants uit opmaken? Ik wil het graag uitproberen en dan verslag uitbrengen, maar het zal even duren, omdat ik binnenkort een maand voor mijn werk in het buitenland ben. Maar dan neem ik deze keer gewoon kleurenfilm mee en heb ik wat materiaal.
Zijn de verkopen van de RA4-kit echt zo dalend? Ik bedoel, de chemicaliën en het papier zijn weliswaar niet goedkoop, maar ook niet extreem duur. Waarschijnlijk denken veel mensen nog steeds dat RA4 ingewikkeld of bijzonder moeilijk is. Ik geloofde dat zelf tot een jaar geleden ook nog en was toen verrast dat het niet moeilijker is dan zwart-wit, ook al is het in het begin wat lastig met belichting en filteren. Je hebt er gewoon nog geen oog voor.
Groeten, Thomas
[BIJLAGE NIET GEVONDEN]
[BIJLAGE NIET GEVONDEN]
MirkoBoeddecker
Hallo Thomas,
kun je de etiketten van de flessen nog even fotograferen of opschrijven hoeveel er precies in zat?
De eerste poging zou als volgt zijn:
Neem de RA4-kit met monoconcentraat van ADOX en voer een verdunning uit in dezelfde verhouding als de Tetenal-kit.
Zonder er al te diep over na te denken, zou ik zeggen dat het om een 100% vetter mengsel gaat (= half zoveel water als bij het machinale proces).
Pas vervolgens de temperatuurtabel toe (dus doe alsof je nog steeds het Tetenal-product in de bak hebt) en leg er een eerste vel in.
Het zou zonder starter moeten lukken. Maar heel misschien moet de ADOX-chemie worden gestart of moeten er een paar vellen gekleurd papier doorheen worden gehaald (bij licht, zodat er veel wordt ontwikkeld).
Met de foutentabel kun je het uitproberen (dus over- of onderontwikkeling vaststellen en door de tijd aan te passen opnieuw optimaliseren). Zo zou je dan een nieuwe temperatuurtabel moeten kunnen opstellen.
Als de benodigde tijden aanzienlijk langer uitvallen (dus de tijd die nodig is om de blauwe waas weg te krijgen), zou ik de oplossing nog sterker maken en zo proberen de Tetenal-tabel te benaderen. Hetzelfde geldt bij een te sterke oplossing (basiswaas te hoog). Voeg dan gewoon meer water toe.
Eigenlijk zou dat zo moeten werken. De 38,5 graden zijn namelijk slechts een constante om alle andere parameters daarop af te stemmen.
RA4 heeft geen 38,5 graden nodig. Men wilde de processen echter zo kort en dus efficiënt mogelijk maken (in het minilab waar de kauwgom kauwende klant aan de balie op zijn film wacht of in het grootlaboratorium waar duizenden foto's doorheen lopen). Bovendien wilde men natuurlijk onderdelen tussen de C-41- en de RA-4-machines kunnen uitwisselen en is men het er zo over eens geworden om voor C-41 en RA-4 deze temperatuurconstante vast te stellen.
Veel succes!
PS. Zullen we je eens een kit toesturen?
Rumpel
Hallo Thomas,
kun je de etiketten van de flessen nog even fotograferen of opschrijven hoeveel er in elke fles zat?
[...]
Hallo allemaal,
ik heb nog een originele verpakking en heb foto's gemaakt.
Groeten
Björn
EBerger
Hallo Thomas,
allereerst hartelijk dank dat je dit onderwerp hebt aangekaart. Ik zit precies in hetzelfde schuitje als jij;
nu de laatste verpakking Tetenal RA-4 voor verwerking bij kamertemperatuur op is,
sta ik voor hetzelfde probleem. Heb je al geprobeerd of het met de ADOX-kit werkt in de
door Mirko voorgestelde verdunning? Zo ja, laat het dan hier
even weten. Nu de dagen weer somberder en korter worden, is er meer Duka-werk
aan de orde. Trouwens, ik was het bijna vergeten: ongeveer 2 weken geleden heb ik
contact opgenomen met Tetenal; een vriendelijke heer legde me uit dat de nog leverbare
kit voor machinale verwerking niet geschikt zou zijn voor het kamertemperatuurproces. Een nadere
motivering werd niet gegeven.
Met vriendelijke groeten
Eugen
thomas_l
Hallo!
Nee, dat heb ik nog niet geprobeerd. Dat duurt nog even, want ik kom pas volgende week terug naar Oostenrijk. Dan ga ik ermee aan de slag.
Ik vind dat er meer nadruk op moet worden gelegd dat het vergroten van afbeeldingen niet moeilijk is. Ik denk dat maar weinig mensen het doen omdat het te veel werk lijkt.
Groeten uit Kiev, Thomas
thomas_l
De eerste resultaten zijn binnen, ik kom net uit de donkere kamer. Ik kan nog niets definitiefs zeggen, maar één ding lijkt duidelijk: het werkt ook met de 35°-chemie bij kamertemperatuur.
Ik heb vandaag gewoon gedaan alsof ik de oude Colortec-kit voor kamertemperatuur had en bij 21° ontwikkeld. 21° omdat de chemicaliën toevallig precies die temperatuur hadden. Bij een ontwikkeltijd van 1 minuut is er een duidelijke blauwtint te zien, bij 2 minuten en 3 minuten is die blauwtint verdwenen. Onder de daglichtlamp zien de laatste twee vergrotingen er vrij kleurecht uit, maar niet helemaal.
Bij alle vergrotingen zie ik een lichte gele waas, onder de daglichtlamp eerder grijsachtig-geelachtig, ook in zones die niet onderhevig zijn aan belichting. Ik vermoed daarom dat het papier niet meer in orde is, of zie ik dat verkeerd? Ik ga daarom eerst nieuw papier aanschaffen en dan pas verdergaan.
Groeten, Thomas
thomas_l
Hallo!
Oké, nog een poging met nieuw papier en goed nieuws: het lukt! Er is nu wel een heel lichte kleurzweem te zien, maar die komt volgens mij eerder door de andere partij papier. Ik heb dat vandaag niet meer weggefilterd, maar kijk er morgen eerst bij daglicht naar. Ik heb geprobeerd om twee en drie minuten te ontwikkelen, maar ik zie geen enkel verschil.
In principe is het heel eenvoudig met de chemie: je moet gewoon iets langer ontwikkelen en dan klopt het. Als ik de volgende keer een werkoplossing maak, ga ik het eens proberen met een sterkere oplossing.
Groeten, Thomas
Gast
Ik verdien wel eens de gouden spade. :spudnikwaving:
Maar ik ben benieuwd of er inmiddels nieuwe inzichten zijn over dit onderwerp?
?
Ik zou graag zelf kleurenpapier willen ontwikkelen en ben op zoek naar RA 4-chemie die bij ongeveer 20 graden werkt.
Hoe zit het met het bleek-fixeerbad? Daar stond niets over. Is er een verklaring van ADOX?
?
OLaf
thomas_l
Ik heb geen langdurige tests gedaan, hoe zou dat ook moeten ;-) Ik laat het papier gewoon wat langer in de Blix zitten. In principe werkt het proces ook als je je niet aan de temperatuur houdt; je verlengt dan gewoon de ontwikkeltijd. Vanaf een bepaalde temperatuur worden de kleuren echter vaal, dus of het precies bij 20° werkt, heb ik niet geprobeerd, maar bij bijvoorbeeld 25° werkt het proces prima, bij ca. 16° is het daarentegen problematisch.....je moet het gewoon uitproberen. Wat niet werkt, zijn vrij lange belichtingstijden. Ik dacht dus dat ik gewoon een grijsfilter zou gebruiken om langere belichtingstijden te krijgen. Bij de Fuji Crystal leidde dat in ieder geval tot kleurzweem die niet te corrigeren was. Bij de Kodak heb ik het nog niet getest. De korte belichtingstijden zijn best vervelend, ik heb eergisteren RA 4 vergroot op Fuji Crystal 18x24 van KB en daar heb ik bij diafragma 11 slechts 4 seconden belichtingstijd, en daarbij zou ik wat moeten afschaduwen en dat is me nog niet echt gelukt zonder dat je daar iets ziet
Het proces zelf is geen probleem, je kunt het papier gerust langer in de ontwikkelaar laten liggen dan aangegeven, alleen mag het niet te kort zijn. En nog iets is belangrijk: als je denkt dat je goed hebt gefilterd, laat het papier dan zeker drogen en bekijk het bij daglicht, want dan kun je soms je blauwe, rode enz. ... wonderen meemaken.
Over het algemeen kan ik voor mezelf zeggen dat ik het werken met RA4 in vergelijking met zwart-wit als een relatief saai, technisch proces ervaar. Ik doe het alleen af en toe graag omdat het gewoon mooi is om een foto te hebben die helemaal niet korrelig is. Als alles goed is gefilterd, zijn de resultaten geweldig.
Gast
Bedankt voor deze informatie. Helaas is er op internet weinig actuele informatie te vinden over RA4 bij kamertemperatuur. Meestal gaan de discussies over de Diluprint-chemie, die vroeger bestond. Dat is toch wel jammer.
Ik wil ook geen grote hoeveelheden ontwikkelen, maar er zijn speciale formaten die niet in het lab verwerkt kunnen worden. Daar hoort mijn Horizont Panorama bij, tot nu toe alleen voor zwart-wit. Maar ik heb zin om er kleur mee te maken. Of eens een KB in een camera voor rolfilm en dan zelf beslissen hoe de filtering moet zijn. Gewoon creatieve experimenten.
€
Mijn laatste pogingen waren destijds met Foma PM20 in de DDR. Dat is lang geleden... De techniek is aanwezig: Opemus met kleurkop, Jobo-trommel, alleen de chemie ontbreekt. Ik dacht aan 25 graden, zodat het werkbaar wordt.
€
Ik ga er dan in de herfst, als het weer donker wordt, mee spelen...
€
Nogmaals bedankt
OLaf
hansjoachim
Hallo Olaf, uit de reacties op je bericht blijkt waarom de methode met kamertemperatuur, waar ook ik de voorkeur aan gaf, niet meer wordt aangeboden. Ik heb af en toe op Google gezocht, maar zonder resultaat wat betreft de 20 graden. Bij de dia’s (Ilfochrome) is de situatie nog erger: daar is helaas helemaal niets meer aan te doen. Terug naar RA4: een kamertemperatuur van 35 graden kan en wil ik niet creëren, en ik ga geen machine aanschaffen. Ik overweeg daarom een bakverwarmer, of te experimenteren op basis van de oude Colortec zoals hierboven beschreven. Ik ben niet zo optimistisch over de experimenten, aangezien het oude proces een maximale temperatuur van 25 graden had, toch 10 graden minder dan het huidige proces. De resultaten zullen echter pas in de herfst bekend zijn. Overigens: het bleek-fixeer-bad in het huidige Tetenal-proces is net als de ontwikkelaar 35 graden.
hansjoachim
ContaxChris
Ik ontwikkel RA4 bij kamertemperatuur (22 graden) met de chemicaliën van Digibase (Monotype-ontwikkelaar en bleek-fixeer). Na de belichting gaat het papier (Fuji Crystal Archive) in de Jobo-trommel, die ik met de hand op een Jobo-roller laat draaien. Ontwikkelaar + bleekfixeer elk 120 seconden, met daartussen een kort stopbad met citroenzuur. De resultaten zijn absoluut reproduceerbaar en de kleuren zijn erg goed, zeker niet vaal.
De chemicaliën gaan vanuit de trommel steeds weer terug naar de 1-literfles voor regeneratie.
Oh ja, voor het ontwikkelen laat ik het 2 minuten draaien met water.
Gast
Fred leeft dus toch nog. Fijn dat er nog meer mensen zijn die interesse hebben in kleurfotografie in hun eigen donkere kamer.
?
Maar nu even een vraag aan FOTOIMPEX: kunnen jullie ook een set van 1 liter voor RA4 aanbieden? Ik bedoel, de verpakking van 5 liter is weliswaar goedkoop, maar ik heb er wel 5 jaar over om die op te maken. En ik denk dat de geopende verpakking niet zo lang houdbaar is. Moet de FOTOIMPEX-klant echt uitwijken naar Digibase? Soms is de prijs nu eenmaal niet het enige dat het verlies compenseert.
?
Groeten
OLaf
die vandaag zijn donkerekamer-seizoen 2013/14 heeft geopend.
Gast
Voor iedereen die nog niet aan kleurfoto’s durft te beginnen: een kort tussentijds verslag. Ik heb het gisteravond uitgeprobeerd en de eerste twee contactafdrukken liggen op mijn tafel.
€
Het RA4-proces is bij 25 graden vrij eenvoudig. Ik heb de watertemperatuur in een kom op peil gehouden.
Ik heb ontwikkeld op een oude Chibaroller in een Jobo Drum zonder waterbadmantel, net zoals ik hier ook zwart-wit doe. (bij zwart-wit natuurlijk slechts 21 °C)
€
De eerste test was knalrood? :spudnikdizzy:? maar na de derde teststrip had ik een heel behoorlijke basisfiltering.
Dus wees niet bang, het is allemaal heel eenvoudig!
€
Oh ja: ik had de films een paar dagen eerder ook zelf in C41 ontwikkeld, maar toen bij 38 graden. Daarbij had ik de Digibase-ontwikkelaar als eenmalige ontwikkelaar verdund en 5,30 min. ontwikkeld (werd hier?
http://www.aphog.de/forum/viewtopic.php?p=146168#p146168
goed beschreven). Dat was qua temperatuurregeling een beetje lastig.
€
Helaas is een van de films op de een of andere manier erg vaag/dicht geworden (ik kan het nauwelijks beschrijven) (400-film, 10 jaar te lang bewaard). De 100-film, die al ongeveer 8 jaar ergens tijdens de belichting gelegen had, zag er veel beter uit. Ik heb beide in één keer ontwikkeld. Maar met de juiste filtering kunnen van beide contactafdrukken worden gemaakt. Ik heb nu niet de pretentie om van deze oude rommel goede foto's te maken. Het was tenslotte maar de eerste poging.
€
Tot zover
OLaf
Wolfgg
Hallo Olaf,
Filmrollen met een gevoeligheid hoger dan 21 DIN (100 ASA) zijn problematisch. Dat gold al voor die oude Tri-X. Als zo'n film niet is 'gezegend' met een flink Schwarzschild-effect, zoals bijvoorbeeld ooit de Agfpapan 400, dan absorbeert de film braaf alle straling die door de verpakking heen komt, vooral de natuurlijke radioactiviteit. Dat zorgt dan voor een sluier die steeds dikker wordt, waardoor de film onbruikbaar wordt ('alles zo dicht': de opname belandt volledig in het gebied van de lichten). Bij een Tri-X die 10 jaar te lang in de koelkast had gelegen, heb ik ooit een sluier van 0,7d gemeten; de sluier had dus al de helft van de karakteristieke kromme voortijdig opgeslokt.
Daarom: koop geen te lang bewaarde, zeer gevoelige films, dat is meestal weggegooid geld.
Groeten, Wolfgang
Gast
Hallo Wolfgang,
Bedankt voor de uitleg. Ik had de film ook niet gekocht; zoals ik al zei, lag hij op zolder en heeft hij in de zomer vast flink wat hitte te verduren gehad.
Hoe zit het met die Agfa Dia 100? Is die nog bruikbaar voor cross-ontwikkeling – puur als experiment?
Olaf
Wolfgg
Hallo Olaf,
Sinds gistermiddag kan ik het forum niet meer openen; de link fotolaborforum.eu werkt niet meer.
Agfa 100-kleurendia: daar waren films met verschillende Schwarzschild-eigenschappen. De laatste, de CT100 Precisa, had een zeer goed gedrag en was zelfs geschikt voor astrofotografie (volgens mijn tests verloor deze bij een belichtingstijd van 30 minuten slechts ongeveer 1/2 stop). Daar staat tegenover dat de sluier door het goede geheugen van de film bij overbelichting zichtbaar toenam, wat bij omkeerfilm verlies van het maximale zwart en daarmee van de helderheid betekent.
De reeds opgebouwde sluier kan echter eenvoudig worden getest: snijd een onbelicht stukje in het donker af, trek het filmstaartje bij voorkeur nog 5 cm in het donker uit, snijd het af, doe het in een busje en ontwikkel het zoals een zwart-witfilm (RODINAL enz. is voldoende) en fixeer het. Na het drogen vertoont het stukje film een zwart en een helder deel. Het zwarte deel laat zien of de ontwikkeling grondig genoeg was voor de test, terwijl het onbelichte deel de sluier laat zien. Zo kun je bij elke belichte film gemakkelijk zien of deze nog geschikt is voor het beoogde doel.
Groeten, Wolfgang
Gast
Hallo,
bedankt voor de tip over de sluiertest met RODINAL, ik ga dat eens uitproberen.
Ik heb gisteren verschillende afdrukken gemaakt van 6x4,5-negatieven op 24x30. Ik heb daarbij bij 25 graden gewerkt. Als ik naar de foto’s kijk, lijkt het alsof de afdruk erg “korrelig” is, voor zover je bij kleurenfoto’s van korrel kunt spreken.
Het waren foto's van een verlopen Kodak. Geen idee wat het precies was, in ieder geval meer dan ASA 100 (120? of 160?). Op de filmrand staat Kodak GPX. De basissluier was dichter dan op de tegelijkertijd ontwikkelde EKTAR 100, die nieuw was. Helaas heb ik nog geen foto's van de Ektar vergroot, dat komt pas deze week aan de beurt.
Zou het kunnen dat de sluier ook voor een grovere korrel zorgt? De belichtingstijd was bijna twee keer zo lang als bij de "verse film", en de filtering was ook sterker. Het resultaat heeft echter aangename kleuren.
OLaf
