frau_ett
Hallo leden van het forum,
Ik ben net begonnen met lith-printen en zou het leuk vinden als mensen met ervaring met de combinatie Easylith + Wephota DD me eens zouden schrijven.
Ik heb al wat dingen uitgeprobeerd en zou bijvoorbeeld graag willen weten hoe je de details van een afbeelding beter naar voren kunt halen.
Is het beter om met het diafragma of met de belichtingstijd te spelen?
Groeten,
Frau_ett
Urnes
Hallo leden van het forum,
ik ben net begonnen met lith-printen en zou het leuk vinden als mensen met ervaring met de combinatie Easylith + Wephota DD me iets zouden schrijven.
Ik heb al wat dingen uitgeprobeerd en zou bijvoorbeeld graag willen weten hoe je de details van een foto beter naar voren kunt halen.
Is het beter om met het diafragma of met de belichtingstijd te spelen?
Groeten,
Frau_ett
Hallo,
ik denk dat je je vraag wat moet preciseren. Ik heb nog niet met DD gewerkt. Met Easylith wel. Over het algemeen maakt het niet uit of je nu het diafragma opent of de belichtingstijd verlengt. Voor de kleur is de verhouding tussen verdunning en belichtingstijd bepalend. Als de afbeelding in de schaduw loopt, moet je deze eerder eruit halen en onmiddellijk stoppen. Je kunt ook gedeeltelijk stoppen als je bepaalde delen donkerder wilt hebben.
Groeten, Sven.
frau_ett
Hallo leden van het forum,
ik ben net begonnen met lith-printen en zou het leuk vinden als mensen met ervaring met de combinatie Easylith + Wephota DD me eens zouden schrijven.
Ik heb al wat dingen uitgeprobeerd en zou bijvoorbeeld graag willen weten hoe je de details van een afbeelding beter naar voren kunt halen.
Is het beter om met het diafragma of met de belichtingstijd te spelen?
Groeten,
Frau_ett
Hallo,
ik denk dat je je vraag wat moet preciseren. Ik heb nog niet met DD gewerkt. Met Easylith wel. Over het algemeen maakt het niet uit of je nu het diafragma opent of de belichtingstijd verlengt. Voor de kleur is de verhouding tussen verdunning en belichtingstijd doorslaggevend. Als de afbeelding in de schaduw loopt, moet je hem eerder eruit halen en onmiddellijk stoppen. Je kunt ook gedeeltelijk stoppen als je bepaalde delen donkerder wilt hebben.
Groeten, Sven.
Bedankt Sven voor je snelle antwoord. Je hebt gelijk, ik was niet precies genoeg. Het gaat mij er eigenlijk om nog iets beter te begrijpen wat er precies gebeurt bij het lith-printen en hoe ik daar zelf invloed op kan uitoefenen.
Bij zwart-witontwikkeling speelt een belichtingstijd van een seconde al een grote rol voor hoe de foto er daarna uitziet.
Bij lith-printen heb ik daar nog geen gevoel voor. Ik heb gisteren een paar tests gedaan. Eén met volledig open diafragma gedurende 7 sec. en daarna twee stops kleiner en nog eens 7 sec. De eerste foto had ernstige tekortkomingen. De tweede daarentegen vond ik te vaal. Ik zou graag meer details en meer kleur willen. Daarom heb ik nog een poging gedaan. Derde diafragmastap, maar niet 7 sec. zoals bij mijn mooie zwart-witfoto, maar 25 en 35 sec. Het resultaat was dat alles erg vaal was. Maar voor mijn smaak ging het al de goede kant op, want de details waren te zien en er was aanzienlijk meer kleur.
Moet ik de belichtingstijd gewoon verdubbelen of verdrievoudigen? Zoals gezegd heb ik nog niet het juiste gevoel voor de belichtingstijd.
Groeten...
Urnes
Dus je weet zeker dat je papier ook lith-geschikt is. Voor lith-printen is een hoog zilvergehalte nodig. De technische details van de ontwikkeling beschrijft de heer Moersch op zijn website. Ik ga ervan uit dat je dat hebt gelezen, easylith is tenslotte ook van hem.
Nu de praktijk. Eerst maak je een normale afdruk van je negatief, of een teststrookje, of wat dan ook. Je hebt in ieder geval je ontwikkeltijd voor een normale zwart-witontwikkeling vastgesteld. Als je nu veel kleur in de lith-print wilt hebben, gebruik je een hoge verdunning en veel licht. Probeer het eens met 1+1+50. Je hebt de ontwikkelaar aangemaakt en op een temperatuur van 24 tot 30 graden gebracht. Je verlengt je vastgestelde ontwikkeltijd nu met 2 stops. Je verviervoudigt dus de tijd. Hoe langer je tijd, hoe minder het uiteindelijk op die ene seconde aankomt. Ik heb af en toe tijden in de minuten. Vervolgens voer je belichting uit met wit licht en leg je de afdruk in de ontwikkelaar. Zo, nu sta je daar te wachten en te schudden en te wachten. Bij mijn Polywarmtone verschijnen dan na ongeveer 8 minuten de eerste beeldsporen (bij andere combinaties kan het ook wel eens 20 minuten duren), nu kijk je steeds naar je foto en merk je dat de zwarttinten zich steeds meer en steeds sneller dichttrekken. Je ontwikkelt nu dus praktisch op het oog. Als je denkt dat het resultaat je bevalt, haal je het uit de ontwikkelaar en leg je het in een mum van tijd in het stopbad en fixeer je het daarna. Je hebt een beetje oefening nodig. De afdrukken zijn bij daglicht iets lichter en niet zo dicht als in het roodlicht. Het kan ook zijn dat de kleur bij een volledig droge afdruk nog eens verandert. Polywarmton ziet er nat eerder geel tot groenachtig uit, maar wordt droog prima roze.
Groeten, Sven.
PS.: Dat was ik vergeten. Als je foto te bleek was, moet je hem gewoon langer in de ontwikkelaar laten zitten. Op een gegeven moment versnelt de ontwikkeling. Zoals gezegd kun je ook 25 minuten wachten. En houd de ontwikkelaar altijd warm! Heel belangrijk!
frau_ett
Hallo Sven,
Bedankt voor je tips. Ja, ik ken de website van Moersch natuurlijk en ik heb ook al contact met hem gehad.
Ik heb gisteren ook veel geduld getoond en de bleke foto's bijna een uur in de ontwikkelaar ontwikkeld, geschud, gewacht :-)
Wanneer is de Easylith volgens jou klaar? De mijne heeft alweer een oranje-rode kleur en ik weet niet in hoeverre die dan nog wel werkt?!?!
Nog een fijne dag...
frau_ett
Oh ja, ik heb nog één vraag. Wat bedoel je met ‘2 stops erbij = een verviervoudiging van de sluitertijd’?
Betekenen twee extra stops hetzelfde als een verviervoudiging van de sluitertijd? Zoals je ziet, ben ik nog niet zo bekend met het fotojargon.
Groeten, Eva
Urnes
Ja, als je het diafragma één stap verder opent, krijg je twee keer zoveel licht. Als je nog een stap verder opent, verdubbelt de hoeveelheid licht opnieuw. Bij twee diafragmastappen verviervoudigt het licht dus; je kunt ook gewoon de belichtingstijd twee keer verdubbelen (bijvoorbeeld: bij een belichtingstijd van 4 seconden verdubbel je deze eerst naar 8 seconden en vervolgens nogmaals naar 16 seconden).
Een uur is al erg lang. Je moet de ontwikkelaar dus altijd vers aanmaken. Hij raakt in de bak heel snel uitgeput. Voor meer dan één redelijke sessie is dat niet genoeg. Je maakt dus de juiste hoeveelheid aan vlak voor het ontwikkelen. Wat je kunt doen, is dat je slechts de helft vers aanmaakt en de rest aanvult met oude "bruine". Dan is hij ook sneller klaar. En je hebt warmte nodig. Je moet in ieder geval 24 °C hebben en daar niet onder komen, beter 26 of 28. Bij mij daalt de temperatuur in de kelder altijd snel, daarom kan ik niet zonder verwarmingsplaat. Verder was Easylith relatief snel. Met LP had ik bij Polywarmton altijd tijden van rond de 20-25 minuten, bij Easylith was dat slechts 8-10 minuten.
Groeten, Sven.
michael-kielgmxnet
Hallo Eva,
Het papier dat je gebruikt is zwaar documentpapier, dus niet bepaald alledaags materiaal. Waarschijnlijk lukt het het beste met een combinatie van een lange belichtingstijd en een dunne ontwikkelaar.
Ik ben zelf ook nog maar een beginner op het gebied van lith-printen, maar ik heb al met succes Orwo-papier verwerkt, namelijk BBN111. Ik heb de ontwikkelaar in een verdunning van 1+50 gebruikt, de belichtingstijd was 4 keer zo lang als bij een normale lith-print.
De afdruk had echter ongeveer 35 minuten nodig om te ontwikkelen! Het is goed mogelijk dat het door jou gebruikte papier vergelijkbare ontwikkeltijden nodig heeft.
Met vriendelijke groeten, Michael
P.S. Als je iets toonwaardigs hebt, zou ik daar erg in geïnteresseerd zijn :rolleyes:
frau_ett
Hallo Sven, hallo Michael,
Bedankt voor jullie vele tips. Daar merk je wel aan dat lith-printen nog erg nieuw voor me is. In het begin kon ik me helemaal niet voorstellen dat ontwikkelaar zo snel kan bederven. En bij het ontwikkelen van zwart-witfoto’s hoefde ik ook niet echt op de temperatuur te letten.
Ik heb alleen een heel kleine, geïmproviseerde “donkere kamer” in de badkamer. :-) Dus geen verwarmingsplaat, zelfs geen tafel :-)
Maar ik ga het toch allemaal uitproberen en zal mijn resultaten de komende dagen uploaden.
Hebben jullie misschien nog een tip wat betreft het papier? Misschien iets voor "beginners" waarmee je in het begin ook meteen een succeservaring hebt?
Zonnige groeten,
Eva
michael-kielgmxnet
Hallo Eva,
Fomatone MG is een heel mooi lithpapier. Het is relatief eenvoudig te verwerken en levert, afhankelijk van de verwerking en belichting, prachtige kleurrijke resultaten op. Bovendien is het nog redelijk betaalbaar.
Met vriendelijke groeten,
Michael
Urnes
Hallo Eva,
Wat het papier betreft, sluit ik me aan bij Michael. Dat wordt waarschijnlijk ook het volgende papier dat ik ga uitproberen als de Polywarmtone opraakt. Op de website van Tim Rudman
http://www.timrudman.com/ kun je je aanmelden voor de mailinglijst, dan krijg je altijd actuele informatie over lithomateriaal.
Wat de temperatuur betreft, kun je het gewoon eens proberen met een waterbad rond je ontwikkelbakje.
Groeten, Sven
frau_ett
Hallo Eva,
Wat het papier betreft, sluit ik me aan bij Michael. Dat wordt waarschijnlijk ook het volgende papier dat ik ga uitproberen als de Polywarmton opraakt. Op de website van Tim Rudman
http://www.timrudman.com/ kun je je aanmelden voor de mailinglijst, dan krijg je altijd actuele informatie over lithomateriaal.
Wat de temperatuur betreft, kun je het gewoon eens proberen met een waterbad rond je ontwikkelbakje.
Groeten, Sven
Ja, dat is natuurlijk een vrij eenvoudige oplossing voor het temperatuurprobleem. Zodra ik tijd heb, ga ik alle adviezen en tips uitproberen.
Maakt het in principe verschil of ik de belichtingstijd van mijn zwart-witafdruk verviervoudig (dus het diafragma hetzelfde laat als bij de zwart-witbelichting) of dat ik het diafragma twee stops dichter zet maar de tijd van de zwart-witafdruk behoud?
Ik heb in ieder geval gelezen dat een lange belichtingstijd en een hoge verdunning tot meer kleur leiden, terwijl een korte (maar krachtige) belichting plus een rijke ontwikkelaar tot hoge contrasten en minder kleur leidt.
Een fijn weekend voor jullie beiden,
Eva
michael-kielgmxnet
Hallo Eva,
theoretisch maakt het niet uit of je de belichting regelt door de sluitertijd te verlengen of door het diafragma te openen; in beide gevallen neemt de hoeveelheid licht die op het papier valt toe. Tot zover de theorie... in de praktijk komt daar nog het Schwarzschild-effect bij. Dit zorgt ervoor dat het gedrag bij lange belichtingstijden niet meer lineair is, d.w.z. dat je in werkelijkheid mogelijk langer moet belichten om echt de dubbele of viervoudige belichting te bereiken. Daarom is het raadzaam om de "referentieafdruk" te maken met een ver gesloten diafragma (bijv. 16) en vervolgens voor de lith-print het diafragma 2 stappen te openen (dus naar diafragma 8), en wel bij een identieke belichtingstijd.
TR
Ik meng me even in de discussie, vooral omdat ik lees over zulke lange ontwikkeltijden.
Ik gebruik ook graag Easylith.
Ik gebruik het echter in een sterkere concentratie: 1+15 en voer ook de belichting uit op het mooie Fomatone. Ik houd de temperatuur daarbij op ongeveer 20 graden Celsius, dus net als bij een "normale" afdruk, of maak me daar geen zorgen over. De kleurintensiteit is hoog en ik heb ongeveer 3-5 minuten per foto nodig. Ik voer ook 4 keer de normale tijd uit. De bad houdt (vanwege de hoge concentratie) naar schatting ca. 2-3 uur. 20 minuten wachten op de eerste tekeningen, dat zou niets voor mij zijn. Probeer het eens met mijn "factorcombinatie". Ik moet hier wel bij zeggen dat ik bij de betreffende motieven niet uit ben op het zichtbaar blijven van de fijnste tekeningen. Ik gebruik lith-prints eerder alleen voor "opvallende" foto's of motieven. Ik houd de zwakke plekken onder controle door, als het menens wordt, een roodlichtlamp direct boven de schaal te houden (de Fomatone heeft daar geen last van – bij mij althans). Om in het schemerige roodlicht te controleren of zwart echt al zwart is, houd ik ter vergelijking een stukje zwarte folie ernaast (een stukje van de folie waarin het papier zit).
frau_ett
Goedemorgen,
Heel fijn dat er steeds meer mensen meedoen.
Welk papier van Fomatone MG gebruiken jullie eigenlijk? PE of baryt?
Heeft iemand van jullie misschien een voorbeeldfoto waarop goed te zien is hoe kleurrijk de Fomatone is?
Ik hoop dat ik jullie adviezen snel kan uitproberen, want mijn afstudeerscriptie zou eigenlijk voorrang moeten krijgen :-)
Een fijn weekend,
Eva
TR
Goedemorgen,
Heel fijn dat er steeds meer mensen meedoen.
Welk papier van Fomatone MG gebruiken jullie eigenlijk? PE of baryt?
Heeft iemand van jullie een voorbeeldfoto waarop goed te zien is hoe kleurrijk de Fomatone is?
Ik hoop dat ik jullie adviezen snel kan uitproberen, want mijn afstudeerscriptie zou eigenlijk voorrang moeten krijgen :-)
Een fijn weekend,
Eva
'Goedemorgen Eva,
Ik gebruik tot nu toe eigenlijk altijd de PE-variant.
Hier zijn twee voorbeelden van mij – Easylith op Fomatone PE.
Groeten, Thomas
Argh. Foto's toevoegen lukt hier niet. Dus zo:
http://www.raatzional.de/kategorie-09.php
http://www.aphog.de/forum/download/file.php?id=4573
frau_ett
Hallo Thomas,
Ik heb meteen even je website bekeken. Ik vind vooral de foto’s met de stoelen mooi… ik heb sowieso een voorliefde voor texturen.
Ik vind het kiezen van het papier best lastig, omdat ik niets heb met de benamingen "Variant", "Classic" enz. Ik ga binnenkort ook eens Fomatone uitproberen. Waar haal jij je papier vandaan? Tot nu toe moest ik het altijd bestellen, omdat er in mijn omgeving niet veel te vinden is op dat gebied.
Groeten, Eva
frau_ett
Oké, nu ga ik even aan Michaels verzoek voldoen en laten zien wat ik zoal in mijn donkere kamer doe. Hier zijn dus twee resultaten. Dit zijn trouwens mijn allereerste lith-prints.
De eerste heb ik gemaakt met volledig geopend diafragma (7 sec.), de tweede, iets lichtere, met het vierde diafragma (7 sec.).
Beide met Wephota en Easylith 1+1+20
Groeten...
MarcS
Hallo Eva,
Wephota DD is inderdaad een interessant papier, maar helaas bijna niet meer te krijgen, of alleen in het formaat 14x21.
Ik heb een aantal afdrukken gemaakt met dit papier en Moersch Lith SE5. Met EasyLith heb ik
slechts 2-3 afdrukken gemaakt.
Ik voer de belichting uit van de DD 3,5 stops lichter, dan komt de eerste tekening na ca. 4 minuten en
na ca. 7-8 minuten is het klaar (bij een mengsel van 25 ml + 25 ml op 1000 ml zonder toevoegingen)
20 graden, 500 ml gaat in de bak en na telkens 6 afdrukken wordt er met 250 ml geregenereerd.
Ik vind vooral de Adox MCC erg goed, deze is ook zeer geschikt voor lith-printen.
Het papier kun je hier bij FOTOIMPEX krijgen.
Groeten
Marc
Bijgevoegd 2 Wephota DD-afdrukken
michael-kielgmxnet
De voorbeelden zien er echt heel interessant uit, veel kleurrijker dan wat ik uit de Orwo BBN111 heb weten te halen.
@frau_ett: hoe ontstaat die structuur in het papier? Het lijkt bijna op linnen en ziet er heel interessant uit.
@MarcS: Die koning is echt te gek... ik neem aan dat die van het papier komt en niet van de film?
