joerg
Hallo allemaal,
Vraag: hoe gedragen films zich die veel te lang of op de verkeerde manier zijn bewaard?
En hoe ontwikkel je die, zodat er nog iets bruikbaars uitkomt?
Achtergrond: ik ga mijn zwart-witlaboratorium weer uit de kast halen en dit aan mijn kinderen leren... Dat is tenminste de officiële reden B)
Daarbij heb ik op de niet-geïsoleerde zolder 15-20 jaar oude zwart-witfilms gevonden. Dus "echt" op de juiste manier bewaard,
waaronder 2 Delta 400, 1 HP5+, 1 HP5, 1 Orwo 21, 1 FP4, 1 T-Max... van alles een beetje. In plaats van deze gewoon weg te gooien, wil ik ze aan de kinderen geven om mee te leren. Hé? - het resultaat hoeft niet perfect te zijn... zolang er maar een kans is dat er iets zinnigs uitkomt.
Aangezien ik van elk type praktisch maar één filmrol heb, kan ik helaas geen testreeksen maken.
Op mijn boodschappenlijstje staan RODINAL en ATM49, er is ook nog een pakje ID11.
Maak je geen zorgen – daarna ga ik serieus aan de slag – er liggen al twee dozijn ADX 100 in de koelkast.
Misschien heeft iemand een paar tips
Groeten
cfb_de
Hallo Jörg,
Geef de kinderen nieuwe filmrolletjes. Niets is zo frustrerend als niet meteen een fatsoenlijk resultaat krijgen.
Als je de oude filmrolletjes echt nog wilt ontwikkelen, kun je niet zonder een compensatieontwikkelaar. A49 zou daarvoor geschikt zijn. De ontwikkeltijd is meestal langer, en de basisnevel bij de meeste filmrolletjes zal waarschijnlijk enorm hoog zijn.
Eigenlijk helpt alleen maar uitproberen. Neem een stukje van de film en maak daarmee een eerste ontwikkeling. Daarna zie je wel of je de rest langer moet ontwikkelen.
Al met al eerder een klus voor mensen met meer laboratoriumervaring.
Met vriendelijke groeten,
Franz
rhf
De basisgevoeligheid neemt toe, wat betekent dat de effectieve gevoeligheid iets afneemt, en de film reageert iets zachter.
Probeer het gewoon eens, ik zie het niet zo strikt als cfb. Maar proberen gaat boven studeren... en A49 is altijd goed.
Ik heb ooit een Frarbdia-film op zolder gevonden, in de zomer gebarbecued en in de winter bevroren. Ik dacht dat ik mooie kleuren zou krijgen, maar nee, hij was prima in orde.
Wolf_XL
...in principe ben ik het met Franz eens – geef de jongeren een kans door hen de mogelijkheid te bieden om onbevredigende resultaten in de volgende film te corrigeren... Tenzij je het "verouderde" materiaal meteen per doos ter beschikking hebt... Zelf fotografeer ik graag met reeds verlopen filmrolletjes – vooral met klassiekers zoals Isopan F... Hier is een voorbeeld – Isopan F, vervaldatum jan. 78, gescand met 1200 dpi, zonder poespas als "scan as it is" – dus geen onscherp masker of andere "goocheltrucs". Belicht als 25 ASA, RODINAL 1+50, 10 min. Camera: Minolta X-700, 3.5/50 Macro-Rokkor.
Zoals je ziet, een absoluut onberispelijk resultaat... Maar – ook geluk gehad – je kunt niet altijd zo'n resultaat verwachten!
Bij verlopen films is het zo dat de problemen met de gevoeligheid toenemen. De kans dat bijvoorbeeld een twintig jaar verlopen Ilford Pan F nog steeds onberispelijk functioneert, is veel groter dan bij een even oude HP5... Als ik dergelijk materiaal verwerk, ga ik meestal als volgt te werk:
a) De meter voor de belichting of de gevoeligheidsinstelling wordt een stap lager ingesteld – dus een 21DIN-film belicht ik als een 18DIN-film.
b) Ik gebruik meestal een "authentieke, klassieke" ontwikkelaar zoals bijvoorbeeld RODINAL.
c) Wat de ontwikkeltijd betreft, houd ik me – ondanks de rijkere belichting – aan de aanbeveling op het "wasblad".
Met deze werkwijze heb ik tot nu toe altijd goed afdrukbare negatieven gekregen – mits de film behalve de overbelichting geen andere "eigenaardigheden" had...
Dergelijke "grapjes" verbreden het spectrum van de hobby enorm – het is toch wel iets bijzonders als er in de camera uit de tijd van het economische wonder ook een "authentieke" film zit. En als je dan ook nog eens de motieven volgens "oude traditie" selecteert en componeert, heeft het geheel al iets van een "tijdreis"...
Wolfgg
Hallo Jörg!
Films met een lage gevoeligheid kunnen ook na langdurige "verkeerde" opslag nog goed bruikbaar zijn, vooral als ze van Agfa komen, die zelden iets tegen de heer Schwarzschild hebben ondernomen, zie de verlengingsfactoren bij de APX. Deze films vergeten hun verleden vrij snel; de waas neemt ook na lange tijd nauwelijks toe. Bij de films met hoge gevoeligheid ligt de situatie anders. Een Tri-X heeft bijvoorbeeld, zoals bekend, een zeer goed geheugen; bij mij nam de sluier al tegen het einde van de opgedrukte houdbaarheid toe. Enige advies: ontwikkel een kort stukje normaal belicht als proef, controleer dan hoe de sluier en de gevoeligheid eruitzien en gebruik de films met sluier om de omgang met de doos enz. aan te passen.
Groeten, Wolfgang
joerg
Bedankt, dat helpt alvast enorm,
Franz en Wolf hebben me overtuigd met hun argument over de succeservaringen voor de KID’s... en nu mijn dochter vandaag bij DM-Drogerie het schap met de laatste 6 APX100’s heeft leeggekocht – die kosten daar 1,45
bernhardmangelsgmxde
Multigrade-papier: Ik zou zeggen, dat is waarschijnlijk naar de knoppen. (20 jaar + hitte in de zomer) Het kost maar één poging om het uit te proberen. Ik heb op eBay ooit een later exemplaar van Multigrade (nog MG III) op de kop getikt, vaal en grijs.
Als het niet per se voor warme dagen hoeft te zijn: Adotol constant is ook niet slecht... gaat verdomd lang mee...
Groeten
Bernhard
cfb_de
Hallo Bernhard,
Wat betreft de MG-IV ben ik het helemaal met je eens. Die zal waarschijnlijk een zekere waas vertonen, maar in ieder geval helemaal slap zijn. Filteren helpt daar niets meer aan, omdat het „harde” bestanddeel van de emulsie kapot is.
Het enige papier dat naar mijn ervaring zo'n lange opslag zonder problemen doorstaat, is eeuwenoud, stevig gegradueerd en cadmiumhoudend bariet. Agfa LUPEX bijvoorbeeld, daar liggen hier nog restanten van de allereerste partijen en die zijn nog net zo goed als op de eerste dag (in vergelijking met de foto's die overgrootvaders er destijds mee maakten).
Wat de ontwikkelaar betreft, is het een kwestie van uitproberen. Niet elke warmtoonontwikkelaar geeft bij het huidige papier de gewenste warmtoon. Afhankelijk van de ontwikkelaar en het papier varieert het resultaat van de kleur van vers gekokte erwtensoep (sommigen vinden dat chic) tot bijna geen effect (anderen vinden dat weer chic).
Met vriendelijke groeten,
Franz
tschackmack
Hallo!
Ik (!!Beginnersalarm!!) heb ook vol enthousiasme een stapel klassiekers (die in de vroege jaren 2000 zijn verlopen) gekocht, maar ik kom bijna niet zover dat ik over de ontwikkeling zou kunnen klagen. Ik heb (alleen bij de oude, bij de nieuwe gaat het probleemloos) al moeite om de films op de spoel (Kaiser en Paterson) te krijgen.
Meestal stopt het vlak voor de laatste ronde (gok) en gaat de film niet verder en vertoont hij kreukels. Kaiser lukt helemaal niet, bij Paterson heb je op een gegeven moment, na de 10e keer opnieuw inrijgen, geluk...
Ben ik gek of is het de maanfase ( :P ) of is er een truc die ik nog niet ken?
Bedankt en groeten, tschackmack
tomsand
Maar ik zou nu zeker geen balancerende ontwikkeling toepassen !!!!! Maar, zoals al is aangeraden, ruim belichten en kort ontwikkelen met een krachtigere ontwikkelaar. Zo blijft de achtergrondnevel binnen de perken en blijft de korrel fijn. Gebruik dus liever D76 stock enz. A49 stock kan ook werken, maar die is van nature al balancerend. RODINAL 1:25 kan ook werken.
