philippleser
Hallo allemaal,
Ik heb nu bijna mijn eerste pak van 100 vellen Easy Print 311 in het formaat 13x18 opgebruikt en ben tot nu toe erg enthousiast. Mijn werkwijze in de donkere kamer werd tot nu toe vooral gekenmerkt door “proberen”, wat echter wel mooie afdrukken heeft opgeleverd.
Sinds kort ben ik eigenaar van een Zonemaster van RHD en heb ik deze gekalibreerd op de EP 311. Wat me daarbij verbaast: het vastgestelde kopieerbereik is vrij klein:
Gradatie, ISO R
0, 85
1, 70
2, 60
3, 55
4, 30
5, 25
Dat betekent dat ik bij gradatie 5 al onder een diafragma bereik zit. In het gegevensblad vind ik geen dergelijke tabel, maar in het gegevensblad van Kentmere VC (dat is toch hetzelfde model?) staan per gradatie waarden die ongeveer 30 ISO R hoger zijn.
Waaraan kan dat liggen?
Ik gebruik een Durst M601-vergroter met kleurenmengkop, de ADOX-filters voor de gradatieregeling, en ik houd me vrij nauwkeurig aan de tijden dankzij een elektronische timer (die ook de Duka-verlichting uitschakelt tijdens het meten).
Als ontwikkelaar gebruik ik Paterson Acugrade met een constante ontwikkeltijd van één minuut, bij ongeveer 21 graden.
Voor de kalibratie heb ik geen opvallende densitometer tot mijn beschikking, dus moet de vergelijking met de grijsschaal op het oog gebeuren.
Hartelijk dank voor tips en inzichten,
Philipp
stoeckel
Hallo Philipp,
Ik kan je helaas niet verder helpen, maar ter troost: ik heb een soortgelijk probleem.
Zie mijn bericht over de Adox MCP - Meopta Color 3 op dit forum.
Ik krijg met de AnalyserPro ook vrij lage ISO-waarden. Ik heb ook direct contact opgenomen met RH Designs. Ik wacht echter nog op een antwoord.
Groeten
Johannes
cfb_de
Hallo Philipp,
Ga er alsjeblieft niet vanuit dat bijvoorbeeld 30Y een gradatie van 2 oplevert. Het kunnen net zo goed 80 zijn; dat hangt af van de emulsie en is bij steeds kleinere afdrukformaten onderhevig aan steeds grotere schommelingen.
Het zou beter zijn om te kalibreren op basis van "filterwaarde versus ISO-R" en daaruit de conclusie te trekken "ISO-R naar gradatie".
Maar ook vroeger was de gradatie-aanduiding een door de papierfabrikant zelf gekozen definitie met ruime marges. Zie de discussies over Ilford Multigrade versus Agfa MCP. Dat is net alsof je in Duitsland en de VS bij Pizza Hut telkens een middelgrote pizza bestelt. Daar hebben zich ook al sommigen over verbaasd :-)
Trouwens: heeft jouw M601 ook dat extra geelfilter aan de achterkant van de kleurkop (ik geloof van niet, maar naar verluidt heeft elke M605-kleurkop dat – behalve de mijne dan)?
Met vriendelijke groeten,
Franz
philippleser
Hallo Franz,
Het probleem waar je het over hebt, speelde al door mijn hoofd toen ik ongeveer een jaar geleden mijn apparatuur bij elkaar kocht. Ik kwam toen tot de conclusie dat ik waarschijnlijk beter af ben met een vaste filterset voor de lade en gebruik daarom de filterset van ADOX, die compatibel zou moeten zijn met de Ilford-filters.
Het ligt dus niet aan de kleurenmengkop (daarbij valt me nog iets vreemds op: de kleurregelaars lopen bij mij van 0 tot 100, terwijl in alle datasheets waarin richtwaarden voor de Durst-kleurenkoppen worden genoemd, de schaal tot 130 of 170 gaat. Vreemd. Maar zoals gezegd gebruik ik de inktmengkop niet op die manier)
Mijn hoop was dat ik door de keuze voor vaste filters één parameter minder zou hebben die ik moet kalibreren.
Eigenlijk is mijn probleem ook een beetje academisch, misschien overbodig, aangezien ik op dit moment goede afdrukken krijg en de waardenverdeling die het meetapparaat me laat zien ook, althans op het oog, op het papier terechtkomt.
(Als natuurwetenschapper kan ik het helaas niet laten als er ergens de mogelijkheid is om iets heel nauwkeurig te doen of in te meten)
Veel groeten,
Philipp
cfb_de
Hallo Philipp,
Ik ben ook natuurwetenschapper en heb juist om die reden de specificaties van de fabrikant eens kritisch onder de loep genomen. Puur empirisch: ik ben hiermee begonnen toen dezelfde filterwaarden bij MCP en Foma tot verschillende resultaten leidden. Als geesteswetenschapper had ik deze conclusie waarschijnlijk uit de vakliteratuur gehaald :-)
Met de foliefilters haal je zelfs een hele reeks extra vrijheidsgraden in huis. Enerzijds zijn ze eerder op "bewering" afgestemd, anderzijds verbleken ze na verloop van tijd. Ten derde zou het interessant zijn om te weten met welk papier en welk verlichtingssysteem de compatibiliteit met Ilford-filters (ook daar: papier? verlichting?) is vastgesteld.
Neem de interferentiefilters van je kleurkop en meet in stappen van 20 de ISO-R van het betreffende papier met behulp van een grijswaaier. Eén keer voor M en één keer voor Y. Alleen zo krijg je feiten voor de betreffende papierpartij.
De schaalverdeling op de kleurkop is vergelijkbaar met die van een thermometer. Celsius stond op 0-100, Reaumur volstond aan de bovenkant met 80 (kon hij niet verder tellen?) en Fahrenheit legde het referentiepunt totaal anders vast (waarom?).
Dat is bij kleurenfilters vandaag de dag nog steeds zo: elke fabrikant kan zijn eigen gang gaan. En met de vermelding van fotometrische filterdichtheden is 95% van alle laboranten sowieso totaal overbelast. Elke keer eerst rekenen en dan de belichting uitvoeren is ook meer werk dan de handmatige kalibratie. Tegelijkertijd opent dit de markt voor 'klik-en-wees-gelukkig'-apparaten van de categorie Splitgrade (daar kom ik later nog wel op terug).
Met vriendelijke groeten,
Franz
philippleser
Hallo Franz,
Je hebt natuurlijk gelijk. Ik denk dat ik bij het meten van de ISO R-waarden al behoorlijk nauwkeurig te werk ben gegaan; de waarden hebben bij mij betrekking op de gradatie die het betreffende ADOX-filter oplevert (wat dan natuurlijk nutteloos is als je de waarden met die van anderen wilt vergelijken). In die zin zou het waarschijnlijk inderdaad beter zijn om dit direct op de kleurenmengkop af te stemmen en de filterlade leeg te laten (wat dan ook het voordeel zou hebben dat men tussenwaarden kan gebruiken).
Ik denk dat ik eerst het negatiefproces nog eens ga meten (met de Zonemaster, die ik ook gebruik voor de belichtingsmeting van afdrukken. Dan heb ik in ieder geval overal dezelfde systematische afwijkingen.), dan heeft het ook meer zin om te bespreken hoe ik "normale" negatieven het beste kan afdrukken.
Hartelijk dank voor de tips tot nu toe!
Groeten,
Philipp
