CommodoreMan
Hallo allemaal!
Ik ben nog niet zo lang geleden begonnen met de donkere kamer. Tot mijn basisuitrusting behoort ook een Kaiser Multigrade-vergroter van het type V, model VPM 6002. Voor een startuitrusting is dat echt meer dan behoorlijk. Ik ben echt enthousiast over dit apparaat.
De vorige eigenaar had er alleen 35mm-film mee vergroot. Daarom zit er ook een 50mm-lens op.
Nu heb ik net geprobeerd om een recent ontwikkeld middenformaat negatief (6x6) erin te plaatsen. Op zich is de vergroter geschikt voor middenformaat. De condensor gaat ver genoeg open en ook de filmtafel is groot genoeg.
Maar ik zie een ronde randschaduw in het beeld.
Heb ik gelijk als ik aanneem dat dit komt door de verkeerde brandpuntsafstand van de lens? In de handleiding staat immers dat voor 6x6 minimaal de bijbehorende normale brandpuntsafstand, dus 80 mm, nodig is.
Als dat zo is, moet ik waarschijnlijk een andere lens aanschaffen.
En nu de belangrijkste vraag: waar moet ik op letten bij de aankoop van een lens? Is er bij het vergroten een even grote verscheidenheid aan bajonetten/schroefdraden als we van camera's gewend zijn, of zijn de fabrikanten het daarover eens geworden?
Wat moet de lens hebben / "kunnen" zodat ik hem op de Kaiser-vergroter kan gebruiken?
En tot slot: als ik nu met de 80 mm-lens een 35 mm-film zou willen vergroten, heb ik dan, afgezien van het feit dat mijn maximale beeldgrootte natuurlijk kleiner uitvalt, nog andere nadelen en moet ik dan ook bij kleine afdrukken altijd van lens wisselen?
Groeten, Christian
TR
Hallo, ja, het lijkt erop dat het aan de lens ligt. In principe heeft de brandpuntsafstand weinig te maken met de grootte van het negatief. Maar omdat de "belichtingshoek" beperkt is, moet de lens verder van het (grotere) negatief af staan: de brandpuntsafstand moet groter zijn. Je hebt minimaal een 80 mm-lens nodig.
€
Ik geloof dat de standaard hier een 39 mm-schroef is. Je "printplaat" zou deze schroefdraad moeten hebben.
Als je weinig geld hebt, koop dan een "vierlens" (bijv. "Anaret"). Tegenwoordig kun je echter ook tweedehands zeslensobjectieven kopen ("Rodagon", "Componon" ...). Je zult waarschijnlijk geen kwaliteitsverschil met de vierlens zien.
€
80 mm-objectief voor kleinbeeld: hier is alleen de afbeeldingsschaal kleiner. Dat betekent dat je de vergrotingskop gewoon hoger moet zetten. Ik werk in principe met een 80 mm bij kleinbeeld, omdat ik zo een betere "verlichting" van het negatiefoppervlak heb. Nadeel: de belichtingstijden worden langer, wat bij kleinere papierformaten echter weer een voordeel is. Zo kom ik bij een papier van 24x30 cm uit op ca. 25 seconden bij diafragma 11. Ideaal.
CommodoreMan
Bedankt voor het snelle en deskundige antwoord!
€
Dan ga ik maar eens op zoek naar een lens.
€
De lagere helderheid bij KB is voor mij geen probleem. Meestal gebruik ik naast het diafragma ook nog een ND-filter in de vergroter, omdat ik anders bij het Foma-papier dat ik momenteel gebruik belichtingstijden krijg waarbij het werken met een windscherm enz. geen plezier meer is. Zo'n 20 seconden zou naar mijn mening voldoende moeten zijn. Graag iets meer.
€
Groeten, C-Man
Urnes
Objectieven tot MF hebben doorgaans een M39-schroefdraad en je Kaiser heeft een bijbehorende vatting. Het verschil tussen een 4-elementenobjectief en een 6-elementenobjectief zie je, zelfs als je alleen objectieven van Duitse makelij met elkaar zou vergelijken. Natuurlijk zul je bij een enkele afdruk niet zeggen of het een 4- of 6-elementenlens is, maar als je twee identieke afdrukken naast elkaar legt, zul je zien dat de 6-elementenlenzen meer scherpte hebben. Je hebt echter niet per se een Apo nodig, vooral bij zwart-wit. Dan moet je overwegen hoe groot je maximaal wilt afdrukken. Zowel de Rodagon als de Componon zijn verkrijgbaar als WA-lenzen, dus als groothoekversies. Dit betekent dat je bij de projectie een kleinere afstand tot het projectieblad hebt, wat omgekeerd betekent dat je grotere afdrukken op het projectieblad kunt maken. Voor 6x6 zou je dan een 60 mm WA nodig hebben in plaats van een 80 mm.
Groeten, Sven.
Bonderer
Voor middenformaat is ook een andere lensplaat nodig – dat was bij Dunco-Durst en Kienzle het geval en dat zal bij Kaiser ook zo zijn. Zonder de juiste plaat lukt het niet.
Die is voor Kaiser waarschijnlijk ook nog nieuw verkrijgbaar; nieuw zou dan ook niet zo duur moeten zijn.
CommodoreMan
Hm.
In de handleiding staat alleen iets over verschillende objectieven. Er staat niets over het verwisselen van de printplaat. Er wordt alleen vermeld dat deze waarschijnlijk draaibaar is voor verschillende soorten objectieven. Wat dat precies inhoudt, weet ik niet.
Ik denk dat ik me geen zorgen hoef te maken over de beeldkwaliteit van het objectief wat betreft het aantal lenzen. Middenformaat is bij mij niet van het kaliber Hasselblad of Rolleiflex, maar ik heb een eenvoudige Yashica TLR.
Groeten, Christian
Bonderer
Bij Kaiser is de handleiding voor oudere apparaten nog verkrijgbaar; dit model heeft een lensplaat voor 50 mm en, als die wordt gedraaid, voor een brandpuntsafstand van 80 mm. Er staat ook een afbeelding bij.
Urnes
De printplaat wordt gedraaid, zodat de 50 mm dichter bij het filmvlak komt te zitten en je de juiste vergrotingsfactor krijgt.
Waarom zou je zo vlak voor de finish stoppen? Als je de Yashica iets diafragmeert, kun je de foto's niet van de Robla onderscheiden. Je hebt dus een degelijke vergroter en een degelijke camera, waarom zou je nu onder je mogelijkheden werken? Als je goedkoop een 6-lens kunt krijgen, moet je die nemen.
Groeten, Sven.
CommodoreMan
Ik heb er nu eens specifiek naar gezocht.
?
Met een Rodenstock Rodagon 80 4,0 zou ik er toch best goed bij zitten. Ze zijn op eBay al te koop voor € 100 via de ‘Koop nu’-optie, bij een verkoper van tweedehands spullen.
?
Wat de camera betreft: de Yashica en ik kennen elkaar nog niet zo lang. Tot nu toe fotografeerde ik alleen in 35 mm, met een Minolta 9000. Maar ik denk dat ik ook van de Yashica zal gaan houden. Alleen al de lichtschacht voelt al fantastisch aan. Ik kan hem alleen nog niet echt goed inschatten en op internet lees je vaak dat hij niet direct slecht is, maar ook niet echt goed.
?
Groeten, Christian
TR
Als je met je Yashica 6x6 TLR flink "op de schaduwen" belicht, een statief gebruikt, diafragmeert tot f/11 en een kabelontspanner gebruikt, dan krijg je een beeldkwaliteit die precies hetzelfde is als bij een Hasselblad die je op een statief gebruikt, een kabelontspanner gebruikt, diafragmeert tot f/11 en waarmee je op de schaduwen belicht. Eventueel moet je de lens misschien nog afschermen tegen "zijlicht", maar verder zul je geen verschillen merken.
Morte
Een Rodagon is prima, maar 100 € is te duur. Met een beetje geduld kun je er een vinden voor 50 €, misschien zelfs nog goedkoper. De 'Nu kopen'-aanbiedingen van de verkopers liggen altijd een stuk te hoog. Onder het motto "ooit zal er wel een onwetende toeslaan". Die hebben geduld ... Dus als je het niet meteen nodig hebt, zou ik het in de gaten blijven houden. Op Ebay-Kleinanzeigen kun je trouwens af en toe ook koopjes vinden, omdat daar minder mensen zoeken.
highscore
Tip.
Bij te hoge biedingen die ik al een tijdje op eBay in de gaten houd, heb ik de verkoper al meerdere keren gewoon een bericht gestuurd en hem een voor mij acceptabel bod gedaan.
Uiteraard met een uitleg waarom ik tot die prijs ben gekomen.
En ik heb gemerkt dat sommigen dan toch bereid zijn om te onderhandelen.
?
Groeten
highscore
jonny
Het is prima om het bij een handelaar te kopen en iets meer te betalen, als je zo gedoe wilt voorkomen. Voor 100 euro zou het dan wel een spik-en-span, ook uiterlijk onberispelijke Rodagon-S van recentere datum moeten zijn (d.w.z. meervoudig gecoat en met zonnekap), inclusief deksel en plastic opbergdoos. Anders zou een prijs van rond de 75 euro bij de handelaar naar mijn mening realistischer zijn. Bij een particuliere veiling betaal je voor een zeslens waarschijnlijk ergens tussen de 40 en 60 euro, maar dan loop je het risico dat je een lens met schimmel, nevel of andere problemen op de hals haalt en dan eventueel gedoe hebt met het terugsturen. Het ligt helaas in de aard van de zaak dat juist vergrotingslenzen vaak gedurende langere tijd onjuist zijn opgeslagen en nog steeds worden opgeslagen (d.w.z. in een vochtige omgeving, in de donkere kamer). Gezien de prijssituatie zou ik geen tijd verspillen aan een vierlens, temeer daar vierlenzen met een brandpuntsafstand van 75/80 mm (dus voor 6x6) naar mijn indruk niet zo wijdverbreid zijn (in 50 mm kom je ze vaker tegen).
CommodoreMan
Volgens de verkoper was het exemplaar dat ik daar had gezien zo goed als nieuw. Ook op de foto’s. En dan die plastic doos erbij.
Nog een vraag: ik heb al vaker iets gelezen over een voorkeuzescherm. Wat levert deze functie mij precies op?
Mag je hier eigenlijk links naar eBay-artikelen plaatsen?
Groeten, C-Man
Urnes
Zo kun je het diafragma met één hendel helemaal openen om vervolgens met één druk op de hendel weer terug te schakelen naar je werkdiafragma. Diafragma 8 of 11 kan bij een lamp van 75 watt al behoorlijk donker zijn.
Groeten, Sven
Gast
Hallo allemaal!
Ik ben nog niet zo lang geleden begonnen met de donkere kamer. Tot mijn basisuitrusting behoort ook een Kaiser Multigrade-vergroter van het type V, model VPM 6002. Voor een eerste uitrusting is dat echt meer dan behoorlijk. Ik ben echt enthousiast over dit apparaat.
De vorige eigenaar had er alleen 35mm-film mee vergroot. Daarom is er ook een 50 mm-objectief ingebouwd.
Nu heb ik net geprobeerd een recent ontwikkeld middenformaatnegatief (6x6) erin te plaatsen. Op zich is de vergroter geschikt voor middenformaat. De condensor gaat ver genoeg open en ook de filmtafel is groot genoeg.
Maar ik heb een ronde randschaduw in de afbeelding.
Hoi,
weet je zeker dat de juiste condensor erin zit? Randschaduw bij de Kaiser-vergroters ontstaat bij een te kleine condensor; ik had dat probleem toen ik een VPM6005 voor 6x7 wilde gebruiken, toen moest ik destijds een andere condensor kopen.
Kijk eens hier
http://www.kaiser-fototechnik.de/de/produkte/2_1_produktanzeige.asp?nr=4443
Nu heb ik ergens een condensor voor 6x6 over! Indien nodig kan ik die opzoeken.
Ik ben trouwens erg enthousiast over de Kaiser VPM's. Ik heb er twee naast elkaar staan, zodat ik aan twee negatieven tegelijk kan werken. Als er een teststrook in de chemie ligt, kan ik gewoon doorwerken aan de andere. Dat vind ik erg leuk.
Groeten, Klaus
Groeten, Klaus
CommodoreMan
Korte update:
€
Ik heb inmiddels een 80mm-objectief, maar ik ben er nog niet aan toegekomen om het goed te testen.
€
De condensor lijkt de juiste te zijn. Bij 80mm is het beeldveld iets groter dan 6x6 (maar nog niet 6x7) en wordt het met het andere objectief netjes en gelijkmatig belicht.
€
Ik moet zeggen dat de vergroter me ook qua gevoel enz. erg goed bevalt. Hij heeft ook een behoorlijke lichtsterkte (tot nu toe had ik altijd wat ND erin gedraaid) en de multigrade-mogelijkheid van de kop is ook erg handig.
€
Er zou hier nooit ruimte zijn voor twee vergrooters. De Kaiser zit qua afmetingen al behoorlijk aan de grens. Het is op dit moment nog geen echte donkere kamer, maar de oude badkamer, die naast mijn elektronicaknutselkamer ligt en alleen nog door mij als toilet wordt gebruikt. Maar er is water en de ruimte kan goed worden verduisterd. Dat is in ieder geval het belangrijkste. En aangezien het toilet toch alleen door mij wordt gebruikt, kan geen van de andere gezinsleden de deur openzwaaien als je net de grote verpakking fotopapier hebt geopend om de benodigde hoeveelheid voor de sessie in een andere zak over te doen ;).
€
Hartelijk dank voor jullie hulp!
€
Groeten, C-Man
