Sparkus
Hallo,
Ik heb weer eens wat wijs advies nodig. Ik heb als restpartij een aantal HP5-rollen gekocht die te lang hebben gelegen (houdbaar tot september 2005). Na het ontwikkelen worden de films op de een of andere manier “blind”. Er zijn vlekkerige schaduwen, vooral in het midden van de filmstrook. De film blijft sterk roze, de vlekken neigen naar geel. Als ontwikkelaar gebruikte ik eerst ATOMAL, nu Ultrafin Plus. Met mijn APX-films heb ik geen problemen. Ik dacht eigenlijk al dat het aan de veroudering van de films lag, maar drie weken geleden heb ik twee van de films twee stops opgevoerd en die zijn echt goed geworden. De drager is kristalhelder. Die hebben echter ook bijna 20 minuten in ATOMAL gelegen.
Als fixeer gebruikte ik elke keer Agfa Schnellfixierer.
Ik heb inmiddels het gevoel dat de roze kleurstof niet volledig oplost. Daardoor krijgen de foto's helemaal geen contrast. Samen met de vlekken wordt het nog erger. Terwijl de motieven al sterkere contrasten hadden (een motief is tegenlicht gefotografeerd en is totaal vlak).
De ontwikkeling van de probleemkinderen was:
7,5 min. Ultrafin Plus (20 °C, 1 min. kantelen)
Tussenspoelen
3 min. fixeren
20 min. naspelen
Heeft iemand een idee hoe ik de ontwikkelde negatieven nog kan redden of wat ik in het algemeen verkeerd doe?
Alvast bedankt!
Frank.
piu58
Ik denk dat de fixatie niet volledig is. Probeer hem gewoon wat langer te fixeren.
Een bewaartijd van nog geen twee jaar zou geen ernstig kwaliteitsverlies moeten opleveren. Misschien twee DIN-stappen minder en iets minder contrast, maar zo’n film moet nog steeds bruikbaar zijn. Bovendien heeft hij vier jaar lang op de hoedenplank van een auto gelegen.
huehnerhose
Hoi,
Ik ben het met je eens wat betreft de onvoldoende fixatie – ik zou gewoon een stukje onontwikkelde film nemen en die – bij daglicht – in het fixeerbad leggen en met een tangetje een beetje heen en weer bewegen; na x minuten zou het helder moeten worden – een heldere drager. Je fixeertijd zou dan de dubbele tijd van x moeten zijn.
De vlekken... ik zie bij een paar oude afdrukken ook vlekken ontstaan, eerst lichtgeel, daarna worden ze op een gegeven moment bruin – ik denk dat het te wijten is aan onvoldoende/slechte wassing. Hoe was je? Zoek eens naar "Ilford wassing"... dat doe ik bij mijn films en ik vind het erg voordelig – ik heb hier tot nu toe ook nog geen problemen mee gehad.
Dat je zulke vage contrasten hebt, zou ik toeschrijven aan onderbelichting/-ontwikkeling. Als je nog heel veel films hebt, zou ik gewoon eens een testreeks belichten en zo het belichtings-/ontwikkelingsproces controleren.
Maar begin eerst met de fixage! (Zoek eens naar "klaringstijd" hier in het forum, daar vind je zeker nog meer uitleg over)
Groeten
Sebastian
Sparkus
Hoi,
nou, ik belicht mijn films meestal iets te lang door overbelichting. De vage contrasten kunnen deels ook aan de camera liggen (een Welta Reflekta II uit de jaren ’50 met een beetje schimmel in de lens). Maar samen met die vlekken is er niets meer uit te halen. Zelfs bij gradatie 4 zie je alleen maar grijs op grijs.
Met vaag bedoel ik ook niet dat het negatief te dun is. Door deze vlekken wordt het eerder te dicht. Dat wil zeggen: alle lichte delen in het negatief zijn alleen nog maar "grijs", waardoor de uiteindelijke foto geen zwarttinten meer krijgt. De vlekken zijn er vrijwel vanaf het begin... Dus niet pas na een paar dagen, maar ze worden des te zichtbaarder naarmate de film droger wordt.
Wat betreft de fixeertijd heb ik me gehouden aan wat er op de verpakking staat: 2-3 min. Ik heb echter overwogen om eens de fixeer van Tetenal (Superfix Plus) te gebruiken. De fixeer die ik tot nu toe gebruik is Agfa Acidofix.
Kan ik de al gefixeerde films dan nog eens nafixeren? Of is het dan "verpest"?
Ik heb eens gelezen dat het niet zo goed zou zijn om films te lang te fixeren?
Wat ik weet: Jobo-tank (1520), 20 minuten lang, ca. 12 waterverversingen. Bij de APX'en is dat vreemd genoeg ook genoeg. Daarbij heb ik dat probleem nooit gehad. De eerste HP5's zijn ook best goed geworden. Nou ja, ze waren weer een beetje flauw, maar hadden in ieder geval geen vlekken. Het kan toch ook niet aan de opslag van de onbelichte films in de diepvries liggen?
Het rare is juist dat ik (afgezien van de ontwikkeltijd) mijn APX'en op precies dezelfde manier doe. En die doen geen rare dingen =/
Het is allemaal vreemd.
Frank.
huehnerhose
Hebben de HP’s dus last van een flinke grondsluier?
In principe kun je ze eerst nog eens fixeren, ja... je kunt dan kijken of de roze sluier verdwijnt. Wat betreft te veel fixeren... nou ja... als je te veel fixeert, kan dat de emulsie aantasten... maar als je gewoon even een test doet en de tijd verdubbelt, gebeurt er niets... bij TMax-films moet je (ruwweg) de tijd zelfs verdrievoudigen...
Wat betreft Superfix – ik vind dat spul fijn... dus dat is mijn standaardfix...
(Over het aantasten van de emulsie: ik heb ooit een gecoate glasplaat in Superfix, een papieren oplossing, gedompeld om de emulsie eraf te krijgen... het duurde ongeveer 2 uur voordat er iets begon aan een breukrand van de plaat... pas de volgende ochtend was de emulsie losgekomen van de plaat)
Om de oorzaak van de basiswaas te achterhalen... knip gewoon eens een onbelicht stukje van een HP af en ontwikkel het; als je daar ook de waas ziet, dan komt dat gewoon door de overlapping (schadelijke straling of zo)... en dan kun je er ook niet veel aan doen
Die vlekken irriteren me... zijn ze een beetje doorschijnend? Bekijk ze dan eens met een loep en kijk of ze korrel hebben – meer/anders dan de achtergrondnevel... Zo ja, dan zijn dat op de een of andere manier belichtings-/ontwikkelings... vouwen? Zo niet, dan is het iets anders... kun je het op de een of andere manier verzachten door gericht te spoelen? Zit het altijd alleen in de motieven? Zit het altijd op dezelfde afstand...
Hoewel je met de AP's geen problemen in de camera(?) hebt....
Aan het wassen lijkt het niet te liggen...
Sparkus
Hoi,
Dus volgens de ‘hamermethode’ heb ik bij wijze van proef een strookje met Superfix nagefixeerd. En wat bleek: na 5 minuten was de drager glashelder. Er kwamen onverwachte contrasten tevoorschijn *g* Wat een aanblik. Niet meer zo’n troebel beeld, maar prachtig gedetailleerde landschappen!
Duizendmaal dank voor de tip!!! De volgende films worden zeker alleen nog maar met Superfix gefixeerd. *g*
Met vriendelijke groeten,
Frank.
huehnerhose
Leuk om te horen, maar ik zou eerst zeker de klaringstijd bepalen – je kunt het ook even parallel in je Agfafix doen. Dan heb je een betrouwbaar starttijdstip.
Veel plezier ermee
Sebastian
cfb_de
Zie daar: na 5 minuten was de drager glashelder. Er kwamen onverwachte contrasten tevoorschijn *g*
Hallo Frank,
Zie je wel. Je hebt nu geleerd *dat je goed moet fixeren. Hoe je dat *goed* doet, heeft Sebastian mooi beschreven.
*Goed* fixeren is trouwens onafhankelijk van de fabrikant van het vloeibare concentraat. Dat gaat namelijk altijd hetzelfde met X55, A300, Superfix, "Rapid Fixer" en andere spullen... Je moet het gewoon doen en mag zeker niet te gierig zijn met het fixeer.
Voor het controleren van de uitputting van het fixeer (uiterlijk bij jodiderijke vlakkristal-emulsies faalt de methode van de klaringstijdbepaling) vind je de KI-test. Stefan Heymann heeft die prachtig en duidelijk beschreven op zijn website:
http://www.stefanheymann.de/foto/fixeerbadtest.htm
En voordat er nu een dreigende geloofsoorlog ontstaat over de verwijdering van fixeerbaden: ook dat heeft Stefan heel netjes en goed uitgewerkt:
http://www.stefanheymann.de/foto/entsorgung.htm
Met vriendelijke groeten,
Franz
Wolfgg
Franz: maar de ijverige Stefan Heymann heeft één interessante methode voor het recyclen van gebruikte fixeerbaden niet genoemd. Namelijk via elektrolyse. Dat was ooit een onderwerp in Foto&Labor 1-2/84. Daarin wordt gesproken over een fixeerbad dat zo vaak als je wilt kan worden hergebruikt.
Groeten, Wolfgang
piu58
Leuk om te horen, maar ik zou eerst zeker de klaringstijd bepalen – je kunt dat ook eens tegelijkertijd in je Agfafix doen. Dan heb je een betrouwbare starttijd.
Veel plezier ermee
Sebastian
En vergeet niet: de klaringstijd (en daarmee de fixeertijd) neemt toe naarmate het bad meer wordt gebruikt. Aan het einde verdubbelt deze ongeveer.
cfb_de
Hallo Wolfgang,
Ik vind elektrolyse niet erg praktisch vanwege de kleine hoeveelheden die in een thuislaboratorium worden geproduceerd. Bovendien vergt het "iets" meer moeite wat betreft de procesparameters dan de FHL aangeeft (ik heb het artikel ook bij de hand).
Met vriendelijke groeten,
Franz
Wolfgg
Hallo Franz,
ja, het artikel van F&L is inderdaad wat vaag. Wat je allemaal in acht moet nemen om zonder zorgen verder te werken met ontzilverd fixeer, kun je goed zien bij EK onder Module 5 "Chemical Recovery Procedures" vanaf pagina 5-7:
http://www.kodak.com/US/en/motion/support/...ssing/h24.shtml
De zin "As the fixer is used, it becomes a very complex mixture" zegt eigenlijk al genoeg. De grens van wat haalbaar is bij vakkundig uitgevoerde ontzilvering is waarschijnlijk het hier aanbevolen gebruik van 80% ontzilverd fixeerbad, aangevuld met 20% vers fixeerbad.
Groeten, Wolfgang
cfb_de
Hallo Wolfgang,
Bij het "regenereren" met 20% verse fixeer gaat het eigenlijk alleen om het instellen van de pH-waarde. Het verbaast me dat Kodak dit vandaag de dag nog steeds zo aanprijst. Iedereen die er echt verstand van heeft, weet dat fixeer die op een neutraal niveau is afgesteld, zijn werk net zo goed doet.
Dat verandert echter niets aan de fundamentele complexiteit van een elektrolyse voor het regenereren van een fixeerbad.
Met vriendelijke groeten,
Franz
