Gast
Hallo allemaal,
Ik heb een doosje efke PL 100 M gekregen. Helaas zit er geen gebruiksaanwijzing bij. Kan iemand mij vertellen of deze film met RODINAL of Neofin Blau moet worden ontwikkeld? Ik heb ook gelezen dat je bij bakontwikkeling een afdekkapje nodig hebt. Kan het ook zonder? Of hoe heet zo’n afdekkapje?
Bedankt voor jullie hulp.
Groeten, Boris
cfb_de
Hallo Boris,
Kijk voor een eerste bruikbare aanwijzing eens op
Digitaltruth. Op het Großformatforum (ik weet de link niet uit mijn hoofd) weten ze er vast ook wel iets van.
Hüter... Die gaat op zijn vroegst in het stopbad. Als kant-en-klare oplossingen zou je bijvoorbeeld LP-Geladur kunnen noemen (en vergeet wat de fabrikant over Geladur bij de ontwikkelaar schrijft, dat is complete onzin!), zelfgemaakte mengsels werken prima met chroomaluin.
Met vriendelijke groeten,
Franz
Gast
Hallo Boris, ik ontwikkel de Efke PL 100 in RODINAL 1:50 of R09 1:40 gedurende 13 minuten in een bakje. Ik gebruik geen houder, maar ontwikkel elk vel afzonderlijk of twee tegelijk in twee bakjes van 13x18.
Groeten, Uwe
uworischki
Hallo Boris, ik ontwikkel de Efke PL 100 in RODINAL 1:50 of R09 1:40, 13 minuten in een bakje. Ik gebruik geen houder, maar ontwikkel elk vel afzonderlijk of twee tegelijk in twee bakjes van 13x18.
Groeten, Uwe
[right][post="6955"]<{POST_SNAPBACK}>[/post][/right]
Gast
Hallo.....,
Bedankt voor de hulp. Ik ga vandaag een paar vlakfilms belichten en ontwikkelen in RODINAL. 1+50 gedurende 13 minuten. Kan iemand mij nog vertellen hoeveel vlakfilms ik in 510 ml of 1020 ml kan ontwikkelen zonder dat de ontwikkelaar aan kracht verliest? Ik heb 3 cassettes geladen.
Heb ik het goed gelezen dat de vlakfilms eerst moeten worden voorgewassen, zodat de antireflectiecoating oplost? Hoe lang?
Sorry voor de domme vragen, maar dit worden mijn eerste vlakfilms die ik ga ontwikkelen.
Bedankt!!
Groeten, Boris
cfb_de
Hallo Boris,
hoeveel vlakfilms kan ik ontwikkelen met 510 ml of 1020 ml zonder dat de ontwikkelaar aan kracht verliest?
Dat hangt af van hoe en welk formaat.
4 vlakfilms van 4x5" komen ongeveer overeen met het oppervlak van een 35mm-filmrolletje. Daarvoor zou 510 ml RODINAL 1+50 voldoende zijn.
Als je in een bakje ontwikkelt, zou ik de ontwikkelaar echter na elk vel vervangen, want RODINAL blijft niet veel langer dan 20 minuten goed, en zeker niet in een open bakje.
En nog wat leesvoer:
Alexander Selzer - Grosskabinett
Met vriendelijke groeten,
Franz
Gast
Hallo Franz,
Waar komt eigenlijk het idee vandaan dat RODINAL niet langer dan 20 minuten meegaat? Vroeger, toen mijn grootvader nog zijn glasplaten ontwikkelde, gebruikte men die ontwikkelaar toch als papierontwikkelaar.
Of hangt dat af van de verdunning? In dat geval zou ik bij gebruik in een bakje weer, net als mijn grootvader, een verdunning van 1:10 aanhouden.
RODINAL
cfb_de
Hallo Roland,
De oxidatie is afhankelijk van de tijd en de concentratie. Bij een verhouding van 1+10, zoals bij papierontwikkelaars, bereikt men daarmee een langere houdbaarheid.
De levensduur van ongeveer 20 minuten bij 1+50 heeft Roman R. ooit gemeten als bijkomend resultaat bij zijn Sensireeks. Ik kan deze informatie hier begrijpen en bevestigen; voor zover ik weet heeft Agfa zelf bij RODINAL geen tijden boven de 19 minuten opgegeven. Waarom zou dat zijn ;-)
Met 1+10 zul je niet echt tevreden zijn met je vlakfilms. Neem 1+50 en gooi de vloeistof na de ontwikkeling weg. Wie met vlakfilmcamera's kan werken, heeft ook de 17 cent voor de Rodinal-oplossing over.
Met vriendelijke groeten,
Franz
RomanJRohleder
Roland,
Ik heb het uitgeprobeerd.
Het gaat hier echter om handontwikkeling met 3 keer kantelen per minuut – dan is RODINAL 1+50 bij 20 °C, afhankelijk van de film, tussen de 15 en 20 minuten voldoende.
De verhalen uit Kaisers tijd hebben betrekking op
- badontwikkeling, waarbij er niet geroerd wordt
- dikke oplossingen in de orde van grootte van 1+10 en dikker.
Roman
Wolfgg
Ik kan de beweringen over het snelle verval van RODINAL niet begrijpen. Want hoe zou het volgende dan kunnen werken: om te testen wat er waar is van het uitvlakkende effect van de standontwikkeling, heb ik onlangs een stukje PanF (rolfilmstukje van 3 beelden 4,5x6) 60 minuten in RODINAL 1+100 en 120 minuten (dus 2 uur) in RODINAL 1+200 bij 20 °C ontwikkeld. Daarbij alleen in de eerste 30 seconden geschud. Het was een Jobo-bus 1500 met luchtdicht deksel (buigt tijdens het ontwikkelen langzaam naar binnen). Het resultaat was goed, dichtheid in orde, normaal belicht op 18 DIN. Waarom zou de RODINAL in een luchtdichte bus al na enkele minuten de geest geven?
Groeten, Wolfgang
cfb_de
Hallo Wolfgang,
Deze twee proeven zeggen niet veel. Heb je ook eens een reeks gemaakt met statische ontwikkeling en bijvoorbeeld 1+100? 20 min, 30 min, 45 min, 60 min?
Zo viel ons bij 1+50 en kantelontwikkeling iets op: vanaf ongeveer 20 minuten veranderde er niets meer aan de dmax.
Het effect zou bij statische ontwikkeling echter minder groot moeten zijn, omdat er niet zo sterk met lucht wordt gemengd.
Met vriendelijke groeten,
Franz
Wolfgg
Franz: Als het "ontwikkelingsvermogen" bij 1+200 na bijvoorbeeld 30 minuten statische ontwikkeling al volledig was uitgeput, dus als de resterende 90 minuten geen verdere dichtheid meer zouden hebben opgeleverd, dan had ik toch een overduidelijk dun negatief moeten krijgen. En bij 1+200 zou de afloop ook eerder optreden dan bij 1+50. Overigens: aan het begin van mijn carrière als filmontwikkelaar enkele decennia geleden werkte ik alleen met RODINAL. Toen ontwikkelde ik voor het eerst stukjes KB-film met ongeveer 4 beelden. De 1+50-oplossing heb ik daarna niet weggegooid, maar als zuinige beginner in een plastic fles (zuurstofdoorlatend) bewaard voor de volgende ronde (ook voor de volgende dag). En aan het ongetrainde oog van de beginner viel er niets op aan de ontwikkelde filmstukjes, de gebruikte ontwikkelaar had ook na 24 uur nog een goede grip, er was altijd "iets te zien". Vreemd, niet? Misschien was de formule toen robuuster, wie weet. Ik zou de huidige RODINAL eens net als toen moeten uitproberen. Of zit jullie water vol met zware metalen (lood enz.)? Probeer het eens met gedestilleerd water. Misschien heb ik dit weekend tijd voor een paar testontwikkelingen.
Groeten, Wolfgang
Naschrift: ik gebruikte bij de verdunningen 1+100 en 1+200 water dat met een osmose-installatie was gezuiverd.
micha
RODINAL en Efke gaan naar mijn mening heel goed samen.
Ik gebruik een verdunning van 1:50 en ontwikkel 6 filmrolletjes van 9x12 cm in 270 ml. Dat werkt prima. De ontwikkeltijd bij 24 °C is ongeveer 10 minuten. Maar dat is afgestemd op mijn papier en mijn vergroter.
Het grootformaatforum heet trouwens www.grossformatfotografie.de.
Groeten, Micha
Wolfgg
Franz: hier is iets om over na te denken, ik heb de volgende proef uitgevoerd:
Een Schott Duran-bekerglas van 600 ml, 300 ml leidingwater van 20 °C, daarin 3 ml Rodinal-concentraat, wat een verhouding van 1+100 oplevert. 60 minuten open laten staan, waarbij ik ongeveer elke 2 minuten krachtig met een glazen staafje heb geroerd om zuurstof toe te voeren. Vervolgens een stukje TMax400 erin gegooid, dat gedurende ca. 30 minuten langzaam zwart kleurt, dus de ontwikkelaar is na 60 minuten nog steeds in staat tot reductie. Gewacht tot 120 minuten na de verdunning waren verstreken, opnieuw een stukje TMax400 erin gegooid, dat weer gedurende ca. 30 minuten langzaam zwart kleurt, dus de ontwikkelaar is ook na 120 minuten nog steeds in staat tot reductie. Nu heb ik de bekerglas met 1+100-ontwikkelaar nog eens 8 uur open laten staan, daarna een stukje TMax400 erin gegooid, het kleurt nog steeds langzaam zwart in ongeveer 30 minuten, maar iets langzamer dan 8 uur geleden, dus de ontwikkelaar is ook na 10 uur contact met de lucht nog reduceerbaar.
Resultaat: de RODINAL gedraagt zich nog precies zoals toen ik begon, d.w.z. de mooie plastic fles bevat waarschijnlijk hetzelfde als destijds de eerbiedwaardige glazen fles met rubberen stop. Waarom is jullie RODINAL zo vroeg impotent, wat doen jullie anders?
Groeten, Wolfgang
Gast
Hallo allemaal,
Ik werk weliswaar met Calbes R09 – dat is tenslotte de originele RODINAL en mijn opmerkingen gelden dus ook voor RODINAL – maar ik heb geen enkel probleem, noch bij 1:40, 1:80 of 1:100. Ik werk altijd bij 24 graden in rotatie en zit met bijvoorbeeld 6 vlakfilms van 4 x 5 inch in 270 ml/1:100 bij 26,15 minuten (Classic 400) ontwikkeltijd, precies afgestemd op mijn ontwikkelaar (LPL/Jobo/Heiland/gemengd licht) en mijn papieren. Bij de Rollei R3 met 3 f (2500 ISO) push ik zelfs bij 36,30 minuten; - alles zonder problemen, de negatieven zijn ideaal dicht en scherp!
Ik geloof dat de meeste ontwikkelaars in de praktijk meer presteren dan wat hen theoretisch wordt toegeschreven. Zelfs de ietwat "excentrieke" CG512, die in een verhouding van 1:4 / 24 graden moet worden gebruikt en per film theoretisch minstens 50 ml nodig heeft, doet het bij mij ook met 32 ml en levert goede negatieven op, hoewel de belichtingstijd bij R3-films (bijv. 200 ISO enz.) altijd meer dan 25 minuten bedraagt.
Over het algemeen zou ik, op basis van mijn jarenlange ontwikkelingservaring, zeggen dat men zich als uitgangspunt/bij de eerste pogingen weliswaar aan de aanbevelingen van de fabrikant moet houden (minimale hoeveelheid/film, verdunning, minimale tijd enz.), maar dat de praktijk bij de meeste ontwikkelaars toch ook heel andere procedures/hoeveelheden enz. oplevert.
Groeten
Lothar
huehnerhose
Hallo,
ook al heb ik nog maar weinig ervaring: ik heb een tijdje geleden wat geëxperimenteerd met oude Orwo-film en RODINAL. Het eerste velletje was na ongeveer 5 minuten ontwikkeld en het volgende, sterker belichte velletje kwam helemaal niet meer tevoorschijn. Tussen deze velletjes zat een inwerktijd van ongeveer 40 minuten, Agfa RODINAL 1+100 met gedestilleerd water.
Ik kan dus de stelling van het "snelle" uitlopen ondersteunen.
Groeten
Sebastian
P.S. Met een geschikte bak heb je slechts ca. 400-500 ml ontwikkelvloeistof nodig, d.w.z. 4-5 ml concentraat bij 1+100... Ik zou dan afwegen wat duurder uitkomt: tijd + film of RODINAL.
cfb_de
Hallo Wolfgang,
Je begrijpt toch wel dat het louter optreden van een verzwakking en het principiële vermogen tot reductie niet voldoende zijn? Neem eens een teststrip, dompel die in de bouillon en meet hem daarna.
Dat is wat Roman en ik bedoelen. De bouillon reduceert nog wel, maar niet meer op een manier die bruikbaar is voor de filmontwikkeling.
Met vriendelijke groeten,
Franz
Wolfgg
Hallo Franz,
Er is blijkbaar een misverstand ontstaan; tot nu toe ging ik ervan uit dat jullie RODINAL na verloop van tijd helemaal geen reductievermogen meer vertoont, dus dat het net als aminofenol volledig is geoxideerd, de pH te ver is gedaald, enz. Daarom heb ik bij licht (uiteraard sterk overbelichte) testfilmstukjes in de RODINAL 1+100 gegooid, om te zien of het reductievermogen op een gegeven moment volledig wegvalt. De filmstukjes vertonen allemaal een dichtheid boven de 3, ook na een standtijd van 10 uur in een open bekerglas.
Helaas heb ik hier geen sensitiefstroken, omdat ik als zonefotograaf mijn keten liever in één keer volledig kalibreer met een zelfbelichte grijsschaal (incl. sluitertijd, diafragma enz.). Maar zojuist heb ik in de RODINAL 1+100, die nu al 26 uur open in de bekerglas staat, een correct belicht stukje HP5 ontwikkeld, weer 60 minuten standontwikkeling. Sneeuw bij de belichting op zone 8 en wat meet ik? De dichtheid ligt daar 1,1 boven de sluier, correct zou 1,2 voor N zijn. Het negatief is absoluut bruikbaar. Dichtheid aan het einde van de film bij een stevige 3,7. Volgens diverse berichten hier had ik eigenlijk helemaal geen beeld meer mogen zien. Dit zijn natuurlijk geen exacte metingen zoals met de densiteitsstrip, maar is hiermee niet toch te zien dat het bij jullie iets anders gaat dan bij mij? Ook de bovenstaande observatie van Sebastian (huehnerhose), al na 40 minuten standtijd geen zichtbare dichtheid bij correcte belichting, klopt helemaal niet met mijn testresultaten. Wat nu?
Groeten, Wolfgang
RomanJRohleder
Wolfgang,
nou ja. Ik moet even de oude teststroken opzoeken.
Tot die tijd moet je het even doen met de verwijzing naar mijn contrast-tijdcurve in de Efke/ADOX-thread en het hieronder toegevoegde voorbeeld, sorry.
Bij de ADOX zie je dat de curve inknikt. Het contrast stijgt niet lineair in verhouding tot de ontwikkeltijd, maar knikt af.
Het bijgevoegde voorbeeld toont mijn TMZ in HC110 – of ik nu 840 of 630 seconden ontwikkelde, de curven waren van top tot bodem vrijwel identiek. Ik heb het nog eens gecontroleerd met tussentijden, er gebeurde gewoon niets meer.
Bij RODINAL ziet het er altijd een beetje anders uit. De "eindtijd" voor de volledige instelling heb ik nog niet vastgesteld – dat was ook niet de bedoeling van de oefening –, maar ik kon wel een tendens aflezen. Zo verschuift de curve bij een langere ontwikkelingstijd dan ca. 15 tot 20 min weliswaar wat hoger in de basisnevel of in de hoge lichten, maar in het haalbare contrast verandert er niets meer. Zo krijg ik de huidige R50/CHS50 niet meer boven een bepaald gamma (gquer ca. 0,65, daarna had ik er ook geen zin meer in) geslagen.
Praktijkvoorbeeld – er is vaak vraag naar HP5+ in RODINAL 1+50. Waarom gaf Agfa geen tijden aan? Omdat de toepassingstechniek geen gamma van 0,65 kon bereiken (als ik me goed herinner was 0,61 het maximum) en de combinatie daardoor de beoordeling "niet aanbevolen" kreeg.
Voor mij werkt deze combinatie uitstekend – ronde EI200 en met een condensorvergroter.
Je moet echter accepteren dat er combinaties zijn die niet tot succes kunnen leiden.
> Daarom heb ik bij licht (natuurlijk dan sterk onderhevig aan overbelichting) testfilmstukjes
Dat alleen al kan de waarneming vertekenen.
> in de RODINAL 1+100 gegooid om te zien of het reductievermogen op een gegeven moment > volledig uitvalt. De filmstukjes vertonen allemaal een dichtheid van meer dan 3, ook na een > standtijd van 10 uur in het open bekerglas.
De crux: wanneer is deze dichtheid ontstaan? En kun je deze toename in dichtheid kwantificeren?
Dan is er nog het wanhopige schudden – in de buurt staan is iets anders dan in de bus doodgeschud worden.
> Sensistroken heb ik hier helaas niet, omdat ik als zonefotograaf mijn keten liever in > één keer volledig kalibreer met een zelfbelichte grijsschaal (incl. sluitertijd, diafragma > enz.).
Dat is niets anders dan een teststrip. Eigenlijk beter, omdat er bij daglicht, dus bij het licht waarin de foto wordt gebruikt, belichting plaatsvindt en niet alleen bij groen of blauw licht.
Sluitertijd, diafragma enz. worden bij mij in een extra stap meegenomen, daar staat dan ook de ISO bij (toegegeven, sommige ISO-waarden moeten nog worden bepaald, daar ben ik lui in).
> Maar zojuist heb ik in de RODINAL 1+100, die nu al 26 uur in het bekerglas staat, > een correct belicht stukje HP5 ontwikkeld, weer 60 minuten standontwikkeling.
> Volgens diverse berichten hier had ik eigenlijk helemaal geen foto meer mogen zien.
Maar nee hoor.
> Dit zijn natuurlijk geen exacte metingen zoals met de densitriem, maar is hiermee > niet toch te zien dat het bij jullie iets anders gaat dan bij mij?
Nee. :-)
En kom niet aan met minimumhoeveelheden of iets dergelijks – de strook is 15 cm lang, de 500 ml oplossing had ik met 10 ml RODINAL aangemaakt. Altijd.
> Wat nu?
Heb ik al geschreven dat ik helemaal niets van standontwikkeling houd? ;-)
Roman
Oleksander
Hallo Roman,
Weet je, het kan zijn dat bij RODINAL 1+50 na 20 minuten de maximale werking op een film is bereikt; je zou een tweede film in dezelfde ontwikkelaar moeten ontwikkelen om te zien of deze nog werkt.
Ik geloof namelijk ook niet wat je schrijft. Bij schaalontwikkeling wordt er zelfs meer zuurstof ingeschud, omdat je de schaal heen en weer schuift.
Ik heb hier geen film die je bij 1+50 20 minuten of langer moet ontwikkelen, anders zou ik het zelf doen.
Groeten
Oleksander
PS: Kodak Tmax 3200 1+50 is volgens Agfa 25 min
