Andreas_23
Bardzo dziękuję za link do strony sprzedawcy oryginalnej broszury z 1955 roku. Od razu ją zamówiłem.
Obiektyw jest przynajmniej bardzo mocno osadzony i nie chciałem używać jeszcze większej siły. Ponieważ nie ma on przysłony, a za pomocą suwaka na urządzeniu można ustawić stałe wartości 1:4,5 i 1:11, może się jednak okazać, że jest on rzeczywiście mocno zamontowany. Broszura z pewnością mi pomoże.
Jeszcze raz dziękuję
i pozdrawiam serdecznie!
Andreas
naturalborncoder
Cześć,
Ja też mam Liesegang RajahOS.
Czy udało Ci się znaleźć jakieś dodatkowe informacje na temat tego urządzenia? Oczywiście bardzo chciałbym dowiedzieć się o nim jak najwięcej.
Pozdrawiam,
naturalborncoder
Andreas_23
Cześć naturalborncoder,
swoje spostrzeżenia na temat powiększalnika Rajah OS podsumowałem w krótkim artykule dla „Photographica Cabinett” (czyli magazynu stowarzyszenia Gesellschaft für PhotoHistorica e. V.). Załączam pełną treść artykułu. Odnośniki do zdjęć oczywiście nie działają, ale jeśli sam masz takie urządzenie, to wiesz przecież, jak ono wygląda.
Pozdrawiam,
Andreas
Liesegang Rajah OS
Typowym przykładem techniki i wzornictwa lat 50. jest powiększalnik Liesegang Rajah OS.
Rajah to słowo pochodzące z sanskrytu, oznaczające „króla” lub „władcę”. W broszurze firmowej nawiązano do znaczenia nazwy urządzenia i określono Rajah jako powiększalnik, dzięki któremu właściciel staje się „władcą” swoich pozytywów. A kształt typowej dla tamtych czasów wypukłej obudowy lampy (zdjęcie 1) można z całą pewnością interpretować jako mitrę, nawet jeśli zielone wykończenie z efektem młotkowanego lakieru nie do końca do tego pasuje.
Górna część obudowy lampy, którą można zdjąć bez dodatkowego odblokowywania (i która dlatego podczas transportu często się odłącza), mieści opalową żarówkę o mocy 75 W, której światło pada na pojedynczą soczewkę skupiającą o średnicy 60 mm (zdjęcie 2). Według broszury firmowej zapewnia to „całkowicie równomierne oświetlenie” negatywów. Jednak nie zawsze tak jest, dlatego w instrukcji obsługi zaleca się obracanie osłony lampy wraz z żarówką do momentu, aż powierzchnia obrazu zostanie równomiernie oświetlona.
Elementem, który można znaleźć również w nowoczesnych powiększalnikach, jest mieszek łączący obudowę lampy z platformą filmową. Jest ona pozbawiona szyby i przeznaczona wyłącznie do filmów małoobrazkowych. Za pomocą regulowanej maski można ograniczyć okienko filmowe do formatu 24 x 24 mm. Miłym szczegółem jest to, że górny uchwyt filmu zatrzaskuje się, ułatwiając wkładanie negatywów. Ostrość ustawia się jak zwykle za pomocą koła ciernego na pręcie ze stali nierdzewnej.
Najważniejszym elementem powiększalnika, decydującym o jakości zdjęć, jest oczywiście obiektyw. W modelu Rajah OS zamontowany jest na stałe porównywalnie niewielki obiektyw. Średnica soczewki wynosi tylko ok. 14 mm, a średnica zewnętrzna 20 mm. Jest to Peplostar 4,5/50 mm, trójelementowy obiektyw „o najwyższej korekcji, którego wszystkie soczewki są w pełni powlekane” (broszura firmowa).
Za pomocą małej dźwigni z przodu obiektyw można przyciemnić do przysłony roboczej 11 (zdjęcie 3). Nie ma innych wartości przysłony. W środkowym położeniu dźwigni do toru promieni wprowadzany jest filtr pomarańczowy. Na próżno szukać szuflady na filtry lub mechanizmu do zamontowania innych filtrów – w 1955 roku nie było jeszcze papierów multikontrastowych.
Zakres regulacji aparatu Rajah OS pozwala na maksymalne 8-krotne powiększenie, czyli do około 18 x 24 cm. Nie należy też oczekiwać zbyt wiele od tego 3-elementowego obiektywu, pomimo jego „najwyższej korekcji”.
Nawet po 50 latach nadal można pracować z Rajah OS, o ile ograniczy się się do używania papieru o stałej gradacji. Ogólnie jednak nowoczesne powiększacze oferują większy komfort obsługi, a przy użyciu wysokiej jakości obiektywów, takich jak Rodenstock Rodagon lub Schneider Componon, również lepszą jakość obrazu przy większych formatach. Tak więc pomimo wszystkich swoich zalet, Rajah pozostaje jedynie dekoracyjnym świadkiem dumnej, 150-letniej tradycji firmy.
naturalborncoder
Cześć Andreas,
Życzę Ci szczęśliwego Nowego Roku 2009!
Bardzo dziękuję za odpowiedź – tak szczegółowe wyjaśnienia rzadko spotyka się na forach :rolleyes:
Czy mógłbyś mi jeszcze wyjaśnić, co oznacza termin „przysłona robocza”? Do czego służą te dwa ustawienia przysłony w tym urządzeniu?
Pozdrawiam,
naturalborncoder
cfb_de
Cześć i szczęśliwego Nowego Roku!
Te dwa ustawienia przysłony można wyjaśnić w następujący sposób:
- Otwarta: do ustawiania ostrości
- Zamknięta: „przysłona robocza” służąca do powiększania
Bardziej zaawansowane obiektywy powiększające umożliwiają stosowanie kilku „przysłon roboczych”, podobnie jak w przypadku obiektywów fotograficznych.
Pozdrawiam serdecznie,
Franz
