Gast
Hallo,
ik heb een domme vraag: is er iemand onder jullie die verstand heeft van de vroege elektronenflitsers (tot halverwege/eind jaren 50)? Ik zou namelijk graag zo’n ‘speeltje’ willen hebben.
Ik weet echter niet zo goed waar ik naar moet zoeken, omdat ik niet zo bekend ben met de modelnamen en fabrikanten.
Ik zou jullie dankbaar zijn voor links/informatie waarmee ik ernaar kan zoeken.
Mijn vader heeft de zijne helaas – zonder mij te informeren – rond 1980 weggegooid. Als ik het me goed herinner, was het van het merk Braun, maar dat is dan ook alles wat ik weet?
Erwin
cfb_de
Hallo Erwin,
Ik heb hier niet veel verstand van. Maar: het zou de moeite waard kunnen zijn om te zoeken op "Multiblitz" in combinatie met "Mannesmann" of op "Metz" in combinatie met "Mecablitz".
Zulke oude apparaten worden meestal op eBay verkocht onder antiek of fotografische artikelen. Of op de dichtstbijzijnde rommelmarkt.
Maar let op: ten eerste zijn de condensatoren waarschijnlijk kapot (en is gebruik daarom niet zonder gevaar!), ten tweede zijn de voedingen ontworpen voor 220V. Die hebben we echter niet meer, we hebben nu 235V. En daar ligt het tweede gevaar voor jou. Want: ze zijn elektrisch beveiligd voor 220V en niet voor tien tot vijftien procent meer. Er zijn ook geen reserveonderdelen meer en een werkend exemplaar... *Ik* ga niet uitproberen of de rommelmarktaankoop nog werkt, als ik weet dat het in mijn gezicht kan ontploffen.
En zo'n stom condensatorretje heeft behoorlijk wat kracht in zich als de aluminium behuizing barst. Niet alleen aan elektrische lading, maar ook aan mechanische kracht.
Om in de vitrine te zetten is het oké, maar om ermee te werken zou zelfs ik te laf zijn.
Met vriendelijke groeten,
Franz
Gast
Erwin,
ik heb er een, maar ik geef hem niet weg; misschien helpt de naam!
Hapotron (Photo Porst) uit 1954, werkt op accu en netstroom (110, 125, 220 en 240 volt), met een leren tas en een extra grote flitsreflector.
Ik heb de accu ooit laten vervangen en laad hem sindsdien bij, dat moet je echt doen, anders is hij binnenkort kapot.
Franz,
wat je zegt, maakt me ongerust, als ik eraan denk dat ik er af en toe mee fotografeer.
Groeten
Otto
Gast
Ik heb even op eBay gekeken, er moet nog wel meer te vinden zijn.
http://cgi.ebay.de/Braun-CeBe-I-50er-Jahre...1QQcmdZViewItem
Stagirit
Dat doet me weer denken aan die oude generatoren van Bron.
Ik geloof dat het de 405 was of zo, in ieder geval een lelijk groen blikken kistje op wieltjes, waarbij wel eens een condensator ontplofte. Soms zelfs een hele reeks condensatoren, dan had je heel wat fotografen nodig.
Tot voor kort had ik nog een oude Braun-flitser, maar die heb ik weggegooid, omdat het laadstation kapot was en ik geen vervanging meer kon krijgen voor de flitslamp. Dat is niet te vergelijken met de huidige TTL-flitsers; die was nog ontworpen voor film met 25 ASA en een 1:5,6-objectief.
Wolf_XL
...als je alleen maar geïnteresseerd bent in oude techniek, kijk dan eens naar de Elgawa-producten uit de DDR... Die dingen zijn best grappig. Om ze op te laden moest je het apparaat in het stopcontact steken – daarna had je één enkele flits tot je beschikking. Voor gebruik "buiten" was er een batterijgevoede generator, die daar dan de 220 V leverde om op te laden... Voor een fotograaf die gewend is aan moderne apparatuur is dat allemaal nogal "vreemd"... ;-)))
Gast
Hoi Franz,
Het is inmiddels wel bekend dat je scheikundige bent, maar dat je zo slecht bent in procenten berekenen???
Groeten
Axel
Stagirit
Dat klopt, zo snel springt een condensator niet in de lucht.
En dat met die 230 V is een apart verhaal: gemeten bij het stopcontact kan de spanning, afhankelijk van de regio, schommelen tussen 210 en 230 V. Maar bij wisselstroom maakt dat niet veel uit.
Gast
Hallo,
Hartelijk dank, ik heb nu al een paar aanknopingspunten om verder te zoeken. Ik wil graag zo’n apparaat (of iets vergelijkbaars) als op de link, maar ik denk niet dat ik het getoonde exemplaar weer aan de praat kan krijgen, want er lijken onderdelen te ontbreken.
Ja, ik weet dat het een gek idee van me is, maar als anderen hun glasplaten zelf coaten, dan heb ik de juiste flitser voor mijn Ikoflex nodig.
Otto,
hoe gaat het met de winkel? Mijn vader had een apparaat op batterijen, ik heb er tot nu toe niet echt over nagedacht.
Erwin
Gast
Oh ja, nog even dit: is het echt levensgevaarlijk om die apparaten te gebruiken, zoals Franz schrijft, of heb ik dat verkeerd begrepen?
Gast
Als ze nog in orde zijn, zou de beschermende isolatie voldoende moeten zijn; of een apparaat dat opa twintig jaar voor zijn overlijden voor het laatst in handen had, überhaupt nog werkt, is een andere vraag. De hogere spanning van tegenwoordig heeft natuurlijk een negatieve invloed op de levensduur van elektrische apparaten. De generatoren van de flitsers zijn vaak aparte onderdelen en voorzien de flitser via een kabel van stroom.
Thyristorregeling bestond nog niet; er werd altijd op vol vermogen geflitst. De zeer korte flitsduur van deze apparaten kan interessant zijn voor bepaalde toepassingen.
Ps: De generatoren hebben een op relais gebaseerde gelijkstroom-/wisselstroomomvormer, die voor een waar vuurwerk aan storingssignalen zal zorgen.
cfb_de
Hallo Axel,
Percentages rekenen hoort thuis in de basisstage. Nee, even serieus: je hebt gelijk en ik heb me vergist. Dat kan natuurlijk wel eens gebeuren na 14 uur werken.
Met vriendelijke groeten,
Franz
huehnerhose
Goedemorgen!
Alles wat ik hier schrijf, gaat ervan uit dat die dingen op de een of andere manier op gelijkstroom werken!
Helaas heb ik geen idee hoe die oude dingen precies werken, maar er moeten toch gelijkrichters in zitten om hun condensatoren op te laden en zo die korte stroomontlading te kunnen produceren. Als mijn kennis van de natuurkunde niet volledig in strijd is met de werkelijkheid, kan ik me niet voorstellen hoe ze op enigerlei wijze met wisselstroom zouden moeten werken – voor zover de lichtontlading gekoppeld is aan een opgeslagen stroomontlading.
Mogelijkheid 1:
Na de gelijkrichting zou er een gloeicondensator moeten zitten en – als er door een verhoogde netspanning een hogere gelijkgerichte spanning uitkomt, omdat deze niet wordt geregeld – zou deze dan eigenlijk voor problemen moeten zorgen. Persoonlijk kan ik me niet goed voorstellen dat de spanning niet naar boven wordt geregeld. (Nu kan ik niet zeggen wanneer Z-diodes "geïntroduceerd" werden, maar ik denk dat het de 40-serie moet zijn geweest, dus een eenvoudige begrenzing van de spanning zou eigenlijk mogelijk moeten zijn geweest. Anders zouden er immers ook andere mogelijkheden zijn.)
Dus: ik denk dat als er al problemen denkbaar zijn, dat komt doordat de voeding overbelast raakt. In dat geval kun je gewoon de gloeicondensatoren vervangen en/of een spanningsregeling inbouwen om eventueel alles weer in balans te brengen.
Mogelijkheid 2:
Niet-afgevlakte gelijkrichting. Dan zouden de condensatoren voor energieopslag niet-afgevlakt worden aangesproken/opgeladen. Dan zou je alleen de laadstroom moeten beperken tot het maximum van de condensatoren of de condensatoren moeten vervangen.
Dus als je echt bang bent om het ding gewoon eens uit te proberen en te kijken wat er gebeurt: vervang dan gewoon eerst de condensatoren. Anders neem je gewoon een beetje afstand en kijk je wel wat er gebeurt :)
Groeten
Sebastian
Wolfram
Hallo,
Ik gebruik mijn METZ CT45 staafflitser al jaren, wanneer dat nodig is.
Die wordt, geloof ik, al sinds de steentijd jaarlijks vrijwel ongewijzigd geproduceerd.
Hij past qua uiterlijk goed bij relatief oude camera’s en is een effectieve, krachtige en betrouwbare metgezel.
Dankzij de SCA-adapter passen de nieuwe modellen ook bij nieuwe hightech digitale camera's.
Kortom: één voor alles.
Ik word er altijd weer blij van als ik hem in oude films zie.
Net zoals bij de persevenementen van tegenwoordig.
Een flitssterkte van 45 is meer dan je meestal nodig hebt.
De flitser kan dankzij een vermogensverdeler worden gedimd en heeft vrij betrouwbare automatische diafragma's.
En hij ziet er naast een MF-camera ook niet zo misplaatst uit als een kleine opzetflitser.
Ik gebruik de mijne inmiddels met goedkope batterijen.
De originele accu's zijn vrij onderhoudsintensief, duur en niet erg duurzaam.
Het vullen van het kwetsbare accuhouder met accu's, wat ik jarenlang heb gedaan, zorgt voor zeer lange oplaadtijden en, vooral bij evenementen, weinig flitsen.
Temeer omdat, zoals we ons herinneren, de accu's slechts 1,2 V hebben, in tegenstelling tot de 1,5 V van de batterijen.
Je zou daar nog AA-accu's met vlaggetjes in de originele accuhouder kunnen plaatsen.... (In de batterijhouder zitten 5 batterijen, in de accuhouder 6 accu's.)
Uit één set batterijen heb ik al meer dan 250! flitsen gehaald. Weliswaar met de automatische stand.
De verschillende versies zijn tweedehands verkrijgbaar, afhankelijk van de versie en uitrusting, al vanaf € 10. Jullie weten wel waar.
De accessoires, voor zover je die nodig hebt, zijn echter relatief duur.
Bij problemen: het bedrijf METZ bestaat nog steeds.
Ik ben erg tevreden met de mijne.
Het is een mooi stuk gereedschap.
Groeten
Wolfram
Andreas_23
Hallo Erwin,
De Metz CT 45 is een echte klassieker. Ook de staafflitsers van Braun uit de tweede helft van de jaren 70 zijn erg mooie apparaten. Let echter wel op de typeaanduiding BVC. Die werken namelijk op gewone AA-batterijen of -accu’s. Ik heb zelf een 370 BVC (leidgetal 37). Er was ook een 420 BVC (leidgetal 42). Daarbij kunnen er ook geen problemen zijn met de gewijzigde netspanning, omdat ze niet op het net worden aangesloten. De modellen met de aanduiding VC (staat voor Vario-Computer) hebben ingebouwde speciale accu's, die vrijwel zeker niet meer werken. Een vervanging is niet eenvoudig en loont de moeite niet, tenzij je een liefhebber bent. Ik ken daar de modellen 500 VC en 410 VC. Het gaat bij alle types om "computerflitsers", waarbij je op de camera een bepaald diafragma vooraf selecteert, dit op de flitser instelt en de "computer" regelt dan de (hopelijk) juiste belichting door een verschillend lange flitsduur.
Met vriendelijke groeten,
Andreas
mattes
In de jaren 50 werkte men met flitslampjes. Met die dingetjes kon je interessante dingen doen. Omdat de lampjes relatief lang brandden, kon je bij de camera’s de synchronisatie aanpassen. Dat was de stand M, waarbij de sluiter pas kort na het afgaan van de flits openging, waardoor kortere sluitertijden mogelijk waren. Het vermogen (flitsgetal) was ook afhankelijk van de sluitertijd. In vergelijking zijn deze flitslampjes erg krachtig, met een maximale flitssterkte van 45-90 bij 21 DIN.
Elektronische flitsers waren tot halverwege de jaren zestig het domein van professionele fotografen. Voor zover ik weet waren er in Duitsland in die tijd in principe alleen Braun, Metz en Mannesmann. Mannesmann werd later overigens Multiblitz. De apparaten waren aanvankelijk zwaar, deels zelfs met zuurbatterijen, en niet bijzonder krachtig. Om de hoogspanning te genereren die nodig was voor de werking van de elektronische flitsbuizen, hadden de eerste apparaten een elektromechanische omvormer om de gelijkstroom van de batterij om te zetten in wisselspanning. Wisselstroom kan met een transformator in spanning worden gewijzigd; de batterijspanning wordt zo hoogspanning. Helaas kan men met de wisselspanning niet de condensator laden die nodig is voor de werking van de flitsbuizen. De hoogspanning wordt nu weer omgezet in gelijkspanning. In de apparaten van de eerste generatie werd dit gerealiseerd met relaisschakelingen. Halverwege tot eind jaren zestig werden steeds krachtigere elektronische schakelingen mogelijk, omdat de ontwikkeling van elektronische componenten grote vooruitgang boekte. In de jaren '70 kwamen er steeds meer thyristorgestuurde flitsers op de markt; voor het eerst was het mogelijk om het vermogen van de apparaten te regelen. Men kon het flitsvermogen aanpassen aan het ingestelde diafragma. Met de CT40 nam Metz bij de persfotografen de leiding, om even later met de CT45 een echte klassieker op de markt te brengen.
Bij alle "oude" flitsers moet je bij moderne camera's oppassen; vaak is de ontstekingsspanning van de flitsers te hoog voor de camera. Op de website van Metz is er een pagina waarop de apparaten worden opgesomd. Anders kun je gewoon de fabrikant van de flitser vragen of deze geschikt is.
Mattes
StefanCaspari
Hallo allemaal!
Ik kocht mijn eerste elektrische flitser in 1973, dat was een Philips (ik weet het typenummer niet meer) – die werkte al met een thyristor, maar verbruikte bij elke flits toch de volledige lading van de condensator; het was een behoorlijk gedrocht.
Daarna had ik een aantal Braun-flitsers, waaronder de F900. Dat was een enorm lichtkanon, met een vloeibare accu, een externe sensor en nog wat andere snufjes.
Nu (al zo'n 30 jaar) werk ik met Metz, met de CT45 en de 32CT3.
Dat zijn echt betrouwbare apparaten!
Wat betreft 'exploderende condensatoren' kan ik toevoegen dat mij dat inderdaad een keer is overkomen: een keer bij een oude Braun (kan zijn dat die 2000 heette?)
twee keer met een Broncolor in de studio.
Dat waren echt hele reeksen 'explosies', die een hele tijd aanhielden, terwijl ik halsoverkop de studio verliet.
De echt massieve metalen behuizingen waren daarna flink gedeukt...
In ieder geval zou ik ervoor willen waarschuwen om oude flitsers met uitgedroogde condensatoren 'weer tot leven te willen wekken'!
Hartelijke groeten: Stefan
