Gast
Hallo, beste forumleden!
De afgelopen dagen (eigenlijk uren) heb ik mijn eerste lith-prints gemaakt.
Ik heb de Master-Set van Moersch gebruikt, met papier van Forte PW, ADOX Vario Classic en Fomabrom.
Na wat experimenteren zijn de lith-prints op Forte en Adox goed gelukt ("goed" betekent alleen dat mijn vriendin en ik ze mooi vinden!), maar met de Fomabrom waren er problemen! Geen kans om het tot lith-printen te brengen – niet als ik de chemicaliën volgens het Moersch-instructieblad meng, niet met eigen experimenten (extreem, dus 5- tot 7-voudige overbelichting, een sterkere ontwikkelaar, variaties in de verhouding van deel A en deel B, enz.). Er kwamen altijd alleen maar heel vage contouren/beeldsporen en daar bleef het dan bij – zelfs na 30 minuten in de ontwikkelaar!
Ik heb de Fomabrom bij Foto-Impex besteld, en wel in de herfst van dit jaar; die kwam ook niet meteen, omdat hij eerst nog moest worden bijgeleverd. Dat brengt me nu tot de veronderstelling dat er misschien iets aan de emulsie is veranderd en dat het papier nu niet meer lith-geschikt is.
Heeft iemand van jullie een idee,
- wat ik verkeerd zou kunnen hebben gedaan (zoals gezegd werkte het met ADOX en Forte prima),
- of het (nieuwe?) Fomabrom dan nog wel geschikt is voor lith-printing, of
- hoe ik het kan maken om lith-print te doen?
Bij voorbaat hartelijk dank voor jullie antwoorden en een gelukkig nieuwjaar
wenst Johannes
MirkoBoeddecker
Hallo Johannes,
Het feit dat we Fomabrom alsnog moesten leveren, is te wijten aan het feit dat barietpapier met een vaste gramgewicht inmiddels overal als een "order on demand"-product wordt beschouwd.
Dat betekent dat de fabrikanten dit weliswaar nog kunnen produceren, maar er geen voorraad meer van aanleggen. We proberen dit nu zo goed mogelijk tegen te gaan, met veel logistieke inspanningen, door een tussenopslag aan te leggen en voortdurend "pending orders" warm te houden. Als er genoeg bestellingen binnenkomen, zetten de producenten de machine aan en maken ze een gietbeurt. Dan "springt" onze "pending order" erbij en op een gegeven moment komt er weer papier aangevoerd.
Zo is het ook met jouw pakket gegaan – vandaar de nabestelling.
De emulsie is NIET gewijzigd.
Hoeveelde Foma lith-print-poging is dit voor jou?
Ik heb tijdens de eerste 10 sessies met Foma ook helemaal niets zinnigs voor elkaar gekregen.
Het is veel ingewikkelder dan met PW. Museum of Nuance.
De emulsie is niet veranderd, maar de Moersch-wasinstructies – hoe goed ze ook zijn, en ze zijn uitstekend – kunnen slechts een richtlijn zijn voor de eerste poging.
Heb je de ontwikkelaar voor Foma vers aangemaakt of heb je de reeds met bromide verrijkte vloeistof van de lith-prints met PW achteraf met het Moersch-additief verrijkt?
Groeten,
Mirko
Gast
Mirko Boeddecker schreef:
-------------------------------------------------------
> Johannes,
>
> Hoeveelde poging met Foma lith-print is dit voor jou?
Mijn eerste! Maar: Vario Classic schijnt ook niet bepaald makkelijk te zijn om te lith-printen – daar is het goed gelukt!
>
> Ik heb tijdens de eerste 10 sessies met Foma ook
> helemaal niets zinnigs voor elkaar gekregen.
Vertel me dan alsjeblieft de gegevens van de 11e en volgende sessies met Fomabrom. Bij voorbaat hartelijk dank!
>
> Het is veel ingewikkelder dan met PW. Museum
> of Nuance.
>
> Heb je de ontwikkelaar voor Foma vers aangemaakt
> of heb je de met bromide verrijkte vloeistof
> van de lith-prints met PW achteraf met de Moersch
> additieven verrijkt?
>
Het was vers aangemaakt!
Groeten! Johannes
MirkoBoeddecker
Johannes,
de gegevens hebben je niets meer aan, want ik werkte destijds met de oude MACO lith-print en Kodalith, nog voordat Moersch Lith überhaupt bestond.
Maar aangezien je met Moersch-chemicaliën werkt, kun je dit het beste zo gedetailleerd mogelijk aan Wolfgang doorgeven.
Als je echt helemaal niet uit de voeten kon met zijn waarden, is het ook in zijn belang om het gegevensblad te controleren.
Waarom moet het per se met Fomabrom gelithografeerd zijn?
Er zijn echt gemakkelijkere opties voor beginners, bijvoorbeeld Fomatone ;-)
Groeten,
Mirko
Gast
Hallo Mirko,
Fomabrom, omdat ik de voorbeeldfoto’s erg mooi vond en ik de kleuren wil die in de bijsluiter van Moers worden beschreven ...
Natuurlijk zijn er lichtere papiersoorten, maar – zoals gezegd – met de Vario Classic lukte het ook, en die geldt als een lastige lith-print-kandidaat.
Nou ja, in ieder geval bedankt voor je antwoorden!
Groeten van
Johannes
Gast
Hallo Johannes,
Fomabrom is inderdaad moeilijk te lith-printen, maar het zou moeten lukken, en het is echt de moeite waard. Als er ontwikkelingsversnellers of witmakers in het spel zouden zijn, zou het papier meteen zwart worden (zo maak ik het op uit de instructies van Moersch over hoe je papier op lith-geschiktheid kunt testen). Uit je beschrijving maak ik echter op dat de vertraagde ontwikkeling wel werkt, maar dat de infectieuze ontwikkeling uitblijft. Dan ligt het eerder aan de chemie.
Ik neem aan dat je volgens de specificaties voor Fomabrom hebt gemengd en niet hetzelfde mengsel voor verschillende papiersoorten hebt gebruikt? Probeer dan eens het volgende: minder C en D, want C voorkomt peperkorrel, maar als je er te veel van gebruikt, is ook de dichtheid weg, en D vertraagt juist het lith-print-effect dat bij jou uitbleef. Fomabrom is erg gevoelig voor een overdosis D. Heb je het zeker eerst 1 + 4 met water verdund? Zo niet, dan heb je vijf keer te veel van beide toegevoegd. Als het niet aan C en D ligt, probeer dan eens een in totaal rijkere oplossing te mengen en het water op 24 graden Celsius te verwarmen. Niet meer dan plus 3 of 4 diafragma's. En veel geduld. Het kan nog steeds 20 tot 30 minuten duren.
Veel succes!
Samuli
Gast
Hallo Samuli!
Ik heb het gedaan zoals je beschrijft – volgens de instructies voor Fomabrom, met een verdunning van 1:4, maar slechts de helft van de aanbevolen hoeveelheid gebruikt, en ook na 15 minuten nog steeds niets (volgens Moersch zou het veel minder moeten zijn).
Ik denk dat het aan de emulsie ligt! In de Calbe lith-ontwikkelaar werkt Vario Classic fantastisch goed (bij regelmatige regeneratie met werkoplossing – ca. 100-150 ml na de 3e tot 4e 30x40 afdruk, ook geen peperkorrel – en dat zonder enige toevoegingen), evenals Forte (kleur), maar Fomabrom is geen succes. Vario Classic heeft een lith-print met een fijne korrel, loopt in de schaduwen niet te hard dicht en heeft een subtiele kleur (het meest in de richting van pastelgeel-oker tot licht roze bij overbelichting).
In beide lith-ontwikkelaars (Moersch en Calbe) worden de wielen van de teststrook na ca. 10 min. zwart (!?), verder slechts minimale beeldsporen, ook na 15-20 minuten geen schokkende bevindingen.
Of ik kan er met Fomabrom niet mee overweg – ach, met andere papiersoorten gaat het immers heel goed.
Met de Calbe-ontwikkelaar heb ik (momenteel meer plezier) – ik heb geen additieven nodig om peperkorrel te voorkomen of om de ontwikkeling te vertragen. Niets tegen de Moersch-tincturen, maar als het ook eenvoudiger kan ...!?
Nogmaals bedankt voor je uitgebreide antwoord en hartelijke groeten!
Johannes
P.S.: Mocht je ooit experimenten doen met Fomabrom Variant, laat me dan alsjeblieft je resultaten weten!
Gast
Johannes,
Ook met Moersch Easy Lith is het gebruik eenvoudiger. De set bestaat uit twee flessen; verschillende mengverhoudingen leveren dan verschillende resultaten op. Er zit een goede gebruiksaanwijzing bij. Ooit zal de Calbe wel op zijn (of bestaat die nog?).
Ik gebruik de Easy Lith en ben er tevreden over (oude Orwo Baryth en Foma).
Groeten
Ronald
MirkoBoeddecker
Ik denk dat het aan de emulsie ligt!
Zoals ik al eerder zei, is er niets aan de emulsie veranderd.
De Calbe lith-ontwikkelaar is inmiddels ook niet meer de jongste en het hele proces is te complex om conclusies te trekken in de trant van: bij A lukt het, dus moet B veranderd zijn omdat het mij daarmee niet lukt.
Er zal iets zijn waardoor Fomabrom bij jou momenteel niet werkt, maar het ligt niet aan een gewijzigde emulsiesamenstelling.
Groeten,
Mirko
SamuliSchielke
Hallo Johannes,
kun je me het emulsienummer sturen van de Fomabrom die je tevergeefs wilde lith-printen? Welke gradatie? Mat of glanzend? Ik ga binnenkort Fomabrom Variant testen op lith-geschikte eigenschappen en kan dan ook kijken of ik jouw probleem kan reproduceren met mijn papiervoorraad.
Samuli
Gast
Hallo Samuli,
bedankt voor je antwoord – ik stuur je straks het emulsienummer (ik moet het even opzoeken – het papier ligt in de kelder in een luchtdichte droogbox). De gradatie was "normaal".
Ik ben al benieuwd wat er uit je experimenten met de Fomabrom Variant komt!
Hartelijke groeten vanuit een -10 graden koud Salzburg,
Johannes
Gast
Hallo Samuli!
Hier zijn de gegevens van de Fomabrom:
Fomabrom N111, glanzend
Partijnummer: 010248/08
Als je mij je adres stuurt (jvr@gmx.at), stuur ik je graag een pakket van 10 stuks (ik heb echter alleen 30x40 cm) voor je experimenten (gratis als bedankje voor het vaststellen van je lith-print-gegevens voor de Fomabrom N111 en Fomabrom Variant).
Met vriendelijke groeten,
Johannes
RWSchueller
Hallo Johannes,
Fomabrom is mijn favoriete papier voor de Moersch lith-print-methode. De tinten zijn erg mooi, niet te kleurrijk zoals bij ADOX PWT, maar heel aangenaam. Ik weet niet wat je verkeerd hebt gedaan. Ik meng Lith A:B:water in een verhouding van 1:1:30, zonder iets toe te voegen. Fomabrom ondergaat overbelichting met een factor 3. Ik laat de afdruk in de bak liggen totdat de zwarttinten verschijnen. Af en toe leg ik de afdruk nog heel even in een tweede bak met een zeer dunne ontwikkelaar om de lichten iets lichter te maken. Daardoor gaat het typische lith-effect verloren, maar het levert wel zeer mooie foto's op.
Groeten
Reinhard
SamuliSchielke
Ik heb nu de Fomabrom-set van Johannes getest, en die laat zich prima lith-printen. Ofwel was de ontwikkelaar van Johannes te koud, ofwel was er sprake van een of andere niet-reproduceerbare procesfout.
Moersch Lith Masterset, 750 ml water, 25 ml A, 25 ml B, 2,5 ml C, 10 D, +4 diafragma’s, de lith-print voortdurend in de ontwikkelaar bewegen. Bij 23 tot 24 graden duurt het 5-7 minuten tot de eerste tekening zichtbaar is, de eerste dichtheid verschijnt na 13-14 minuten, na 17-18 minuten is de afdruk klaar. Als de vloeistof afkoelt, duurt alles veel langer.
Zeer mooie, ingetogen toon in de lichten (ergens in de buurt van beige, umbra en oker), zwart zeer (!) koninklijk. Dramatisch effect, ziet er cool uit maar past niet bij elke foto.
Door de verhouding tussen A en B te veranderen, de belichtingstijd te verkorten en dienovereenkomstig minder C en D te gebruiken, hoop ik de koninklijkheid wat gematigder te krijgen. Met Easylith gaat dat makkelijker, maar daar heb ik niets van op voorraad. Heeft iemand een goed recept voor Masterset?
Groeten,
Samuli
