silberkorn
Welke zwart-witfilms hebben een heldere drager en zijn geschikt voor omkeerontwikkeling? Naast de echte zwart-witdiafilms Fomapan 100R en Agfa SCALA 200X ken ik verder alleen de Maco PO 100c en de Lucky 100, die me echter helemaal niet overtuigt vanwege zijn neiging tot overbelichting. Welke andere zwart-witfilms met een transparante drager zijn er nog meer?
Groeten
Jo
Christoph
Alle Maco-films met de uitgang "c" (van "clear") hebben een heldere drager.
De Rollei R3 heeft ook een heldere drager, de nieuwe Rollei PAN 25 zou er ook een moeten hebben.
De ADOX 25 en 50 zouden ook vrij helder moeten zijn; de 50 wil ik eens testen in de Foma Kit, de 25 misschien, die is voor de meeste toepassingen te laaggevoelig voor mij.
MirkoBoeddecker
Jo,
de reden waarom sommige films, zoals bijvoorbeeld de Lucky, op een doorzichtige drager zitten, is niet dat men probeert een film te maken die geschikt is voor dia’s, maar dat de klassieke drager te duur is geworden.
Het probleem is echter dat in de klassieke drager de bescherming tegen lichtvlekken al is ingebouwd, waardoor de films direct kunnen worden gegoten.
Lucky maakt zich daar blijkbaar geen zorgen over en giet er vrolijk op los. Dat is dan een echt goedkope film om te produceren en het resultaat zie je zelf.
Technisch gezien zou het voor Lucky geen probleem zijn om dat te veranderen, maar dan zouden ze bijna net zo duur moeten worden als onze films.
De ADOX-rolfilms waren tot nu toe ook altijd op een doorzichtige drager. Het besparingseffect werd echter getemperd door de extra kosten voor het gieten van een hoogwaardige lichtvlekbescherming (achterkant lichtvlekbescherming, voorkant de emulsie). Met de afnemende productievolumes zijn deze extra kosten per vierkante meter relatief duurder geworden dan de besparing op de aankoop van de drager. De film moet namelijk twee keer door de machine, wat ook het risico op fouten vergroot.
Daarom zullen ook deze films in de toekomst weer op klassieke drager worden gegoten, wat hopelijk ook de problemen met het "opspringen" oplost wanneer men de film wil plaatsen.
Ik hameren hier zo op zodat je begrijpt waarom er de afgelopen jaren een verscheidenheid aan relatief goedkoop, voor dia's geschikt filmmateriaal is geweest.
Niet de paar omkeerontwikkelaars als doelgroep waren de reden, maar het prijsverschil bij de dragers.
Dat zal in de toekomst veranderen en er zullen alleen nog diagegeschikte speciale films overblijven in het hoge prijssegment.
Uitzonderingen zijn die materialen die nog in massaproductie worden vervaardigd. Daartoe behoren (nog) microfilms en verkeersbewakingsfilms. Totdat de overheid de wetgeving hier wijzigt en digitale processen toestaat, kun je deze films voor andere doeleinden gebruiken.
Wat de microfilms betreft, is de nieuwe ADOX CMS zo'n geval. Glashelder en met de hoogste resolutie – dus perfect geschikt voor omkeerontwikkeling.
Je kunt dus:
SCALA-restanten inslaan
PO 100 Clear inslaan
Fomapan R gebruiken
ADOX CMS 40 eerst ontwikkelen in ADOTECH en daarna normaal verder omkeren
Lucky onderbelichting en pushen
ORT-films gebruiken
De nieuwe Rollei (Maco)-films komen deels ook uit de technische hoek. Die zouden ook moeten werken. Kijk eens op de Rollei-website.
Groeten,
Mirko
Stagirit
Voor gewone films zijn ook FP4, Neopan 400 en Tri-X geschikt; in het algemeen geldt dat dit films zijn zonder dunne-laagtechnologie, maar met een klassieke emulsie (ik weet niet of dat nog steeds geldt voor de huidige FP4).
Wat me enigszins irriteert en wat ik nog niet bevredigend kan verklaren: als ik de films zonder stopbad fixeer in natriumthiosulfaat (A300 van Calbe), is de achtergrondnevel aanzienlijk zwakker dan met stopbad en Tetenal Superfix.
Ik heb dat eergisteren weer vastgesteld, toen ik een Neopan 400 ontwikkelde en deze vergeleek met negatieven uit dezelfde partij, die ik nog met Superfix had gefixeerd.
Tot nu toe heb ik altijd azijnzuur in het stopbad gebruikt en nog geen ascorbinezuur, maar dat wil ik binnenkort nog eens uitproberen.
Gast
Ascorbinezuur als stopbad?
Dat is "vitamine C" – bedoel je misschien toch citroenzuur?
Stagirit
Dat was eigenlijk niet mijn bedoeling, maar na wat onderzoek lijkt citroenzuur me inderdaad een beter idee.
Roman
Hé allemaal,
Ascorbinezuur, citroenzuur en vitamine C zijn allemaal hetzelfde!!!
(Ik verwacht nu wat meer gedetailleerde info van Franz... ;) )
Roman
Gast
Jongens,
Ascorbinezuur, citroenzuur en vitamine C zijn allemaal hetzelfde!!!
(Ik verwacht nu wat meer gedetailleerde info van Franz.. ;) )
Roman
[right][post="5485"]<{POST_SNAPBACK}>[/post][/right]
Helaas net niet helemaal juist. Vitamine C en ascorbinezuur (meer bepaald L(+)-ascorbylpalmitaat, CAS-nummer 137-66-6) zijn hetzelfde, citroenzuur ((HOOCCH2)2C(OH)COOH, CAS 77-92-9) is iets heel anders. Maar het zijn allebei witte poeders ;-)
Martin
Gast
Mirko,
als jullie dit doorzetten en Efke op triacetaat gieten, maar zonder lichtvleklaag, dan koop ik zeker geen Efke-films meer.
De bescherming tegen lichtvlekken van triacetaat is simpelweg NIET voldoende; het resultaat zou zijn dat er bij elk groter lichtcontrast overbelichting ontstaat. Ik verwijs naar:
Kisselbach, Theo; Dunkelkammerhandbuch, Seebruck am Chiemsee 1961, p. 25
Daar wordt met betrekking tot het thema "geen lichtvlekken" een mooie afbeelding getoond "uit de kloosterkerk van Altenberg bij Wetzlar", eenmaal alleen met grijze basis – afschuwelijk!
Ik begin langzamerhand genoeg te krijgen van de loze beloften waarmee eerst de heldere drager en nu de volgende verslechtering onder het mom van verbetering wordt aangeprezen.
Ofwel een lichtvlekwerende laag EN triacetaat, ofwel alles laten zoals het is.
Roland
cfb_de
Hallo Roland, hallo Martin,
@Martin: Spelbreker! :-)
@Roland: Laat die Efkes dan maar zitten. Ik kan van mijn kant alleen maar zeggen dat ik ontzettend blij ben dat ik deze prachtige films eindelijk weer kan kopen *zonder* de nadelen van de PET-drager.
Van een grotere neiging tot overstraling is absoluut geen sprake (ik heb daar al enkele jaren de directe vergelijking tussen "Efke oud" en "Efke/ADOX nieuw"), de triazoet-drager ligt aanzienlijk vlakker, vertoont geen light-piping en is lang niet zo krasgevoelig aan de achterkant (waar bij de PET-drager namelijk een slappe "NC"-emulsie dankzij Schröder is aangebracht).
Alles pleit voor een terugkeer naar degelijk dragermateriaal. De enige reden voor PET zou – afgezien van de slechtere bescherming tegen lichtvlekken! – en los van alle daarmee gepaard gaande nadelen, een sociaal getinte consideratie zijn voor de drie mensen die er diafilms van omzetten.
Niet geheel zonder reden val ik Mirko al jaren lastig om de Efkes weer op de juiste drager te gieten. Slecht voor Fotokemika, maar goed voor ons, dat dit dankzij "Rollei" blijkbaar eindelijk weer mogelijk is.
Met vriendelijke groeten,
Franz
MirkoBoeddecker
Roland,
dat klopt niet helemaal.
1) Alle KB-films zijn altijd al op deze triacetaatdrager gegoten – zonder enig probleem met lichtvlekken, hoewel ze veel veeleisender zijn dan rolfilms, omdat alle fouten bij een grotere vergrotingsfactor onevenredig sterk opvielen.
2) Ik heb nooit geklaagd over de voordelen van de PET-drager, dat was iemand anders. Ik heb me er altijd aan geërgerd. Films die opspringen, lichtinval aan de rand door slechte opwikkeling en het light piping-effect, rolfilms die hun naam alle eer aandeed....
3) We laten alles toch zoals het is, namelijk teruggaan naar hoe het tot 5 jaar geleden altijd was!
Moderne dragers zijn niet te vergelijken met die uit het boek dat je aanhaalt.
MAAR: als je me een doorzichtige rolfilmdrager bezorgt, maak ik speciaal voor jullie omkeerontwikkelaars een mal, vries die in en laat hem op aanvraag verwerken.
Er is wereldwijd geen doorzichtige rolfilmdrager meer te koop.
Zonder Agfa en de luchtverkenningfilms is het voorlopig voorbij.
We moeten dus iets veranderen en richten ons nu zo in dat het zo toekomstbestendig en betaalbaar mogelijk is. 50.000 m² PET voorfinancieren is duurder dan triacetaat in de benodigde hoeveelheid tegen een hogere prijs kopen en minder werk hebben met de bescherming tegen lichtinval. Nog afgezien van het feit dat 50.000 m² rolfilm op deze aarde waarschijnlijk voldoende is totdat de zon in de Atlantische Oceaan valt.....
Groeten,
Mirko
Gast
Franz, Mirko,
Het is een feit dat Schleussner de film leverde met een triacetaatdrager en extra bescherming tegen lichtvlekken, en niet het een of het ander.
Als ik me niet vergis, heeft Mirko deze beproefde kleurstoffen tegen lichtvlekken hier op het forum juist geprezen.
Als Mirko schrijft dat de film altijd zo was, dan bedoelt hij misschien vóór 1960, maar ADOX heeft tot 1970 geproduceerd en waarom zou men technisch gezien terugvallen op vroeger?
Agfa heeft tot voor kort ook beide gedaan en niet het een of het ander.
Roland
Gast
ADOX was ook toonaangevend op het gebied van anti-halo-technologie.
De KB 21 was de eerste 35mm-film die met een dubbele anti-halo-emulsie werd geproduceerd. Destijds wereldwijd toonaangevend en dankzij deze dubbele anti-halo-emulsie de scherpste film in zijn klasse.
Onze tests van de Lucky zijn nog niet verder gekomen dan het bepalen van de Dmax en algemene fotografische parameters.
Ik heb niet gezegd dat de film slecht is.
Mirko, dat heb je hier zelf geschreven, destijds in de context van de Lucky.
MirkoBoeddecker
Roland,
Tot de overstap naar PET in 1999 (toen op initiatief van een concurrent) werden de films om kostenredenen altijd op triacetaat gegoten.
Alle andere films worden ook op deze manier geproduceerd (Agfa, Foma, Fuji, Kodak, Ilford).
Als je dus geen ADOX meer wilt gebruiken omdat we geen heldere drager meer hebben en je overstapt, kom je weer bij precies hetzelfde product terecht.
Vroeger werden ADOX-films voorzien van een extra antireflectielaag – dat klopt. Destijds waren de dragers echter ook minder effectief tegen lichtreflectie.
Dat heeft te maken met de hechting van de emulsies en de chemische inactiviteit van deze relatief dure kleurstoffen. Tegenwoordig zijn er betere producten beschikbaar.
Je zorgen zijn ongegrond. De bescherming tegen lichtvlekken is al in de drager ingebouwd en volkomen toereikend – waarschijnlijk zelfs beter dan die we vroeger omslachtig op de doorzichtige drager moesten aanbrengen.
Dat heeft Lucky niet gedaan en daarom is er het verschil tussen de doorzichtige drager van ADOX en die van Lucky.
Er zijn bepaalde veranderingen op de markt voor technische films die de vraag naar deze heldere rolfilmdrager zo laag hebben gemaakt dat deze niet meer wordt geproduceerd.
Mocht er echt sprake zijn van problemen met lichtvlekken, dan kun je een extra coating overwegen, maar dat zou een eenmalige maatregel zijn en de film (onnodig) duurder maken.
Als je het eens wilt testen, maak dan een vergelijking tussen KB en 6x6, maar denk eraan om de vergrotingsfactor bij het fotograferen te compenseren door een brandpuntsafstandverlenging of een uitsnede van 6x6 te vergelijken met het 35mm-formaat!
Groeten,
Mirko
Gast
Mirko,
ik heb niets tegen kleding van triacetaat, dat is ook mijn voorkeur, maar niet als het voordeel weer ruimschoots teniet wordt gedaan door op andere punten te bezuinigen.
Misschien was dat een beetje hard uitgedrukt, maar als de resultaten slechter zouden zijn dan nu, dan is het afgelopen; dan doe ik er niet meer aan mee.
Roland
MirkoBoeddecker
Roland,
hoe lang gebruik je die folies nu al?
Zoals gezegd verlangen de meeste gebruikers al jaren terug naar de beproefde drager en zijn ze de PET beu.
Aangezien nog niemand een probleem heeft gehad met de belichtingshoogte bij dit filmtype, verbaast je reactie me enigszins.
Ik ben echter erg benieuwd naar je testresultaten, mocht je het zelf eens willen uitproberen.
Ik zal na Kerstmis de dichtheid van beide films met de densitometer met elkaar vergelijken.
Groeten,
Mirko
RomanJRohleder
Namd,
even eerlijk gezegd – hoeveel van ons hebben ooit een Efke omgekeerd?
Van misschien wel 50 R50’s heb ik tot nu toe één (plus een van iemand anders) film door de Fomakit gehaald. Als de stopzetting van de PET-drager ruim van tevoren bekend zou worden gemaakt en er behoefte aan zou zijn, zou ik ze invriezen en in een gewoon negatieflaboratorium bij elke film drie kruisjes zetten.
Geen lightpiping, minder kritisch ten aanzien van krasjes, bij gebruik van een grijsbasis minder stress met lichtvlekken, vlakheid zoals bij West-films. Ach ja, dat heeft Franz al grotendeels gemeld.
Wat mij betreft mag Mirko mijn behoefte voor de komende 10 jaar berekenen en die voorraad invriezen. Of de Tsjechen zetten zich eens flink in en produceren de R100 in fatsoenlijke formaten in plaats van die belachelijke postzegelbandjes.
Op de een of andere manier geef ik de voorkeur aan het laatste, ik stuur de Tsjechen hierover nu al een jaar een e-mail; op een gegeven moment ga ik er echt mee beginnen. ;-)
Roland,
PET-dragers moeten absoluut transparant zijn, een triacetaatdrager kan daarentegen ook als grijze basis worden uitgevoerd (zie AP400/APX400 of ook de Fortes en Ilfords).
Waar zie je in dit opzicht het voordeel van PET? Het vereist altijd een beschermende laklaag of andere maatregelen bij het gieten, terwijl triacetaat als ruwe film al grotendeels voldoet aan de eisen voor bescherming tegen lichtvlekken.
Of is dit een omgekeerde interpretatie van de oude reclameslogans van Schleussner in de trant van "Omdat destijds triacetaat plus AHU-lak de beste ter wereld was, is de triacetaatdrager waardeloos"? Ik snap het niet, ik zie het verband niet.
Het enige duidelijke minpuntje aan dit verhaal? De RODINAL komt er straks niet meer donkerblauw uit de Jobo.
Christoph,
Efke R50, EI50, 12 min. in de eerste ontwikkeling in de rotatie van de Foma-kit. Werkt prima.
Roman
Gast
Mirko,
Ik gebruik al sinds jaar en dag ADOX; de KB 17 was in 1960 mijn allereerste zwart-witfilm, en mijn allereerste film ooit was een ADOX Color NC17 die ik bij mijn camera had gekregen.
Ik heb ook al jullie Efkes op triacetaatbasis gebruikt (sinds 1998).
Als ik het goed heb, hadden de films toen nog de dubbele bescherming tegen lichtvlekken.
Het gaat mij niet om een heldere drager, voor alle duidelijkheid, maar alleen om het feit dat de films op het gebied van bescherming tegen lichtvlekken niet nog slechter worden dan nu; rond 1970 waren ze namelijk echt uitstekend.
Roland
Gast
Roman,
ik zal het maar eens heel duidelijk zeggen: ik wil de kwaliteitsnorm van 1970 terug, het liefst triacetaat met AHU-lak, want de AHU-lak speelt daarin een veel grotere rol dan de triacetaatdrager.
Roland
Gast
Roland,
en niet te vergeten: geruite pakken, stropdassen en strakke kapsels!
Vakantiereizen met mechanische camera’s, spoorwegbeambten in strakke blauwe uniformen en altijd mooi weer.
Duitsland moet weer worden zoals het nooit is geweest
...........................................................
