william5
Ik heb wat advies nodig over het volgende probleem:
Bij Polywarmtone-papier krijg ik uiteindelijk een lichte roze ondertoon. Deze is alleen zichtbaar in het wit, bijvoorbeeld aan de onbelichte rand.
Het papier wordt met de volgende chemicaliën verwerkt:
- N120 S – 1,5 tot 2 minuten
- Stopbad (water met en zonder azijntoevoeging) – 30 seconden
- A 300 – 6 tot 10 minuten
- Wassen – 8 tot 60 minuten
De "tot"-waarden betekenen dat ik binnen deze marges alles heb geprobeerd en toch deze waas krijg.
Wat moet ik nu doen?
Bij voorbaat dank, Jens
MirkoBoeddecker
Hallo Jens,
Probeer allereerst de belichtingstijd met A300 AANZIENLIJK te verlengen of gebruik een agressievere fixeer.
Mocht het niet verdwijnen, bleek het dan kort met sterk verdunde bleekvloeistof.
8-10 minuten is te kort voor Polywarmton, maar voor de meeste andere papiersoorten voldoende.
Mijn persoonlijke, niet door Forte bevestigde, minimale fixeertijd is 15 minuten in
ADOFIX 1+6. Ik heb geen verbleking van de hoge lichten kunnen waarnemen.
Groeten,
Mirko
heinrich
Hallo Mirko, hallo Jens,
De fixeertijden van Mirko lijken me toch wel erg lang. Forte zegt hierover:
3 - 4 minuten bij een normale fixeer (bijvoorbeeld Adofix 1+9) of 1,5 - 2 minuten bij een snelfixeer (bijvoorbeeld Adofix 1+4).
Zie ook:
http://www.forte-photo.net/e/pwfb.htm
@Mirko
: Waarom zijn de fixeertijden bij jou zo lang?
@Jens
: Ik laat de Polywarmton ongeveer 4 minuten in Adofix 1+7 weken. Er is niets roze.
Groeten
Heinrich
heinrich
Hallo Mirko, hallo Jens,
Ik moet mijn uitspraken over de fixeertijden van Polywarmton herzien. De gegevens van de heer Moersch op het naburige forum (http://www.phototec.de/frame39.htm zie: Problemen bij het sepia-tonen van Warmton-Baryt) komen bijna overeen met die van Mirko. En ik geloof de heer Moersch nu maar gewoon.
Wat moet ik nu doen met mijn reeds opgehangen afdrukken? Wachten tot ze bruin worden? Wat een gedoe.
Groeten
Heinrich
cfb_de
Hallo Heinrich,
Mirko moet wel dapper en veerkrachtig zijn. Als Duitse verkoper van het product (en naar verluidt ook geen slechte adviseur) schrijft hij hier iets over hoe je met zijn spullen omgaat.
En jij gelooft hem niet.
Dat maakt voorlopig niet uit; je recht om navraag te doen bij Wolfgang (die eveneens correcte antwoorden geeft en enorm veel verstand van zaken heeft) blijft hierdoor immers onaangetast.
Maar de constatering dat je bij identieke uitspraken toch eerder Wolfgang gelooft (die deze uitspraak correct, maar nu net als *tweede* heeft gedaan), dat is een klap in het gezicht van Mirko. Oneerlijk, vind ik. En ongepast.
Daarbij ben ik niet eens "impexgeil", weliswaar soms hard (zie parallelle forums), maar altijd eerlijk. Dat onderscheidt ons.
Je reeds ontwikkelde afdrukken zul je binnen enkele jaren kunnen vergeten. Of misschien ook niet. Het *zou* immers voldoende kunnen zijn geweest bij het fixeren/wassen. Dan levert het experiment de feiten op. "Realtime".
Met vriendelijke groeten,
Franz
MirkoBoeddecker
Heinrich,
de uithardingstijden voor Polywarmton zijn op de een of andere manier langer geworden met de partijen die sinds ongeveer twee jaar worden gegoten.
Daarom zijn we al sinds die tijd in gesprek met Forte.
Ik heb al meerdere keren voorgesteld om de tijden op internet aan te passen, maar Forte wil daar niets van weten.
We zeggen tegen alle klanten die ernaar vragen dat ze langer moeten fixeren.
Zolang Forte zijn gegevens echter niet wijzigt, kan ik dat niet afdrukken of ergens opschrijven. Anders ontstaat precies deze verwarring zoals nu.
Maar aangezien jij nu al de derde bent die specifiek problemen heeft met de combinatie A300 en PW, ga ik de tekst over de A300 nu aanpassen.
Zoals gezegd geldt dit alleen voor PW14. Niet voor PE.
Los daarvan kan ik iedereen alleen maar aanraden om zijn werkwijze voortdurend te controleren. Fabrieksgegevens moeten altijd slechts als uitgangspunt worden beschouwd. Een fixatie controleer je bijvoorbeeld door te tonen (selenium, sepia, goud). Als de toner geen vlekken vertoont, gebeurt er later ook niets.
Jullie hoeven natuurlijk niet meteen alle foto's te tonen (ook al doen de meeste fineprinters dat wel ;-), het volstaat om af en toe te controleren en vervolgens je werkwijze constant te houden.
Onderfixage hoeft ook niet op te treden bij ADOFIX 1+7 en 5 minuten. Maar het kan wel gebeuren! Daarom laat ik, voor de zekerheid, de PW Baryt 15 minuten inwerken.
Zoals gezegd geen uitvreting van de lichten, maar wie van extreem fijn genuanceerde lichten houdt, neemt toch al de vaste gradaties.
Wat jouw afdrukken betreft: ze kunnen ondergefixeerd zijn – maar dat hoeft niet.
Dat is nu zeker niet wat je wilde lezen, toch?
Je kunt een foto die mogelijk nog niet is opgezet, eens in seleniettoner dompelen en kijken wat er gebeurt....
Groeten,
Mirko
heinrich
Hallo Mirk,
Neem het me niet kwalijk, maar die 15 minuten had ik in eerste instantie echt niet geloofd; dat is langer dan alles wat ik ooit over dit onderwerp heb gelezen, althans tot voor kort. Toen ik de PW14 (daar hebben we het toch over, of niet?) bij jullie in de winkel kocht, heeft helaas niemand me daarop gewezen. Ach, niet zo erg, het betreft momenteel slechts één echt mooie afdruk, die nu ingelijst aan de muur hangt. Als die bruin wordt, maak ik hem gewoon nog een keer. De andere echt goede zijn allemaal nog gemaakt met de goede oude MCC111 van Agfa.
Wat spreekt er eigenlijk tegen dat jullie bij jullie huismerk de bijbehorende verwerkingsinstructies (stickers) op de verpakking aanbrengen? Ik denk daarbij aan al die onschuldige onderbelichte afdrukken die de komende jaren bruin zullen worden. De eigenaren zullen daar niet bepaald blij mee zijn. Ik ben in ieder geval altijd dankbaar voor dergelijke openlijke aanwijzingen en koop liever bij winkels waar men me eerlijk vertelt wat het product wel en niet kan.
Nog een korte vraag over het tonen: dus eerst fixeren, dan grondig spoelen en dan in de toner (bijv. Selen 1+9). Of kan het ook direct van de fixeer naar de toner? Ik ben geen groot voorstander van tonen en heb me er daarom nooit mee beziggehouden. Maar je moet er waarschijnlijk aan wennen dat het Duka-proces niet meer zo stabiel zal zijn als het ooit was in het tijdperk van de massaproductie van fotografisch zwart-witmateriaal.
Groeten
Heinrich
MirkoBoeddecker
Hallo Heinrich,
als we echt wisten wat er aan de hand is, geloof me, dan zou dat ergens staan.
Het is echter zo dat we steeds vaker foutanalyses hebben moeten uitvoeren bij verschillende klanten die een roze waas of vlekken hadden en niet konden verklaren waar dat aan lag.
Dat was voor ons dan weer vrij snel duidelijk: onderfixatie.
Maar waarom?
Als bijvoorbeeld de ADOX Vario Classic in dezelfde fixeer volledig uitfixeert, maar de PW14 niet.
Niemand weet precies waarom deze problemen nu bij sommige klanten optreden en bij alle anderen niet. Zonder dat ik nu iets wil beweren als 'eigen schuld' of zo.
We kijken ernaar, verbazen ons en breken ons hoofd erover.
Eerlijk gezegd tasten we ook in het duister en de oplossing is nu eenmaal van het radicale soort (zeg maar het breedspectrumantibioticum tegen onderfixatie): fixeren wat het spul aankan, dan is het goed.
Voor de zekerheid is er dan nog de kwestie van de welverdiende bleker en dan kan er echt helemaal geen onderfixatie meer mogelijk zijn.
Voor het tonen moet je absoluut grondig wassen. De toner slaat namelijk alarm bij onderfixatie en bij slecht wassen – als het ware een dubbele test.
Als alternatief kun je ook Lavaquick gebruiken en kort wassen.
Groeten,
Mirko
Gast
Hallo Mirco,
Sorry dat ik er nog even op terugkom.
Als ik bijvoorbeeld met teststroken mijn fixatie (en wassen) met toner wil testen, hoe pak ik dat dan aan?
Fixeer, spoel, laten drogen?
Toner Selen: welke verdunning of puur, en hoe lang?
Kan de MT3 van de heer Moersch ook als test dienen (ook hier de vraag: hoe geconcentreerd en hoe lang)?
Is dan één druppel op de lichten (of beter op de schaduwen) voldoende?
Bedankt
Patrick
MirkoBoeddecker
Hallo Patrick,
Dat tonen moet je niet zien als een ‘test’, zoals je bijvoorbeeld resten van fixeerbad in het spoelwater kunt testen met een kaliumpermanganaatoplossing.
Daarom kun je ook geen ‘druppel op de lichten’ aanbrengen.
Het fenomeen van slecht gefixeerde of gespoelde afdrukken is immers geen uitzondering. Er zijn hele hoofdstukken in boeken aan gewijd.
Wie dus als FinePrinter wil standhouden op de museum- of galeriemarkt, toont zijn prints van oudsher aan het einde kort in selenium- of goudtoner.
Daarbij wordt de verdunning zo gekozen dat er geen kleurverandering plaatsvindt, maar dat alleen de zwarttinten nog een beetje worden "geprikkeld". Dat verbetert bovendien de Dmax.
Als de afdruk dit doorstaat zonder vlekken of strepen te vormen, kan men er bij vakkundige opslag van uitgaan dat deze honderd jaar en langer meegaat.
Als de afdruk vlekken of strepen vertoont, helpt alleen opnieuw afdrukken en langer fixeren en/of langer wassen of Lavaquick gebruiken.
In Lavaquick zit trouwens ook een bestanddeel dat ongeveer hetzelfde werkt als de toner en daarom 'laat' Lavaquick ook eerder zien of er niet-gefixeerd restzilver in de emulsie zit.
Dat is nu echter niet de uitspraak van een chemicus, maar dat hebben we tijdens het experimenteren ontdekt en vermoeden we.
Je moet dus vóór het tonen fixeren en volledig uitspoelen.
Je hoeft natuurlijk niet eerst te drogen, maar na het tonen wel opnieuw te spoelen.
Bij de verdunning 1+19 in ADOX Selenide heeft de afdruk ca. 1-2 minuten nodig voor beeldstabilisatie en 2-3 minuten voor het verhogen van de Dmax. Je moet de afdruk niet langer in de toner laten liggen, omdat de beginnende toonwaardeverandering de Dmax dan weer verlaagt.
Franz kan je dit vast beter uitleggen, maar ik heb er altijd vanuit gegaan dat de zilverdeeltjes in die korte tijd alleen door het natriumselenide worden omhuld (vandaar ook de hogere Dmax) en dat bij het juiste tonen de twee zich goed met elkaar verbinden.
Groeten,
Mirko
MirkoBoeddecker
Oh ja: ik beperk me hier even tot ADOX Selenide, omdat ik dat zelf gebruik en eigenlijk alleen daar echt iets over kan zeggen.
Bij de andere producten zou ik nu van de verpakking moeten afschrijven...
Maar je kunt natuurlijk elke andere toner gebruiken.
Telkens wanneer het zilver zich bindt met een andere component, of dat nu goudchloride, kopersulfaat of een zwavelverbinding is, zou niet-gefixeerd, onontwikkeld restzilver "aanslaan" en vlekken vertonen.
Dat doet het over langere tijd ook vanzelf. De toner versnelt dat alleen maar.
Daarom is hij geschikt als "test".
Groeten,
Mirko
De nu de donkere kamer ingaat en precies dat gaat doen met de verse monsters van de nieuwe Polywarmton-gietstukken die DHL zojuist heeft bezorgd. Als er geen vlekken zijn, geven we de levering vrij en volgende week zijn Polywarmton PW14 en PW15 weer binnen.
Gast
Hallo Mirco,
Ik denk dat ik het tonen redelijk begrijp (technisch gezien, niet chemisch) en doe het al een tijdje op deze manier – Selen van Moersch 1+9, meestal 40–80 seconden om de Dmax te versterken.
Tot nu toe is er nog niets bruin of roze geworden of zijn er strepen ontstaan (meestal AGFA MCP).
Ik fixeer echter vroeger slechts 90 sec, tegenwoordig 120 in Superfix 1+9 (daarbij tel ik de vellen tot ca. 80% benutting van het etiket).
Aangezien ik nu een doos van jullie ADOX Polywarmton RC in huis heb, word ik natuurlijk extra alert vanwege de voorgeschreven fixeertijd.
Was de VC Select van Moersch niet hetzelfde (of haal ik nu alles door elkaar)?
Daar heb ik namelijk ook geen problemen mee gehad.
ERGO: Als een foto de seleentoning doorstaat, is hij in orde (sterk vereenvoudigd)?!
Patrick
MirkoBoeddecker
Patrick,
ja en ja.
Het enige wat ik wil opmerken is dat wij en anderen bij RC/PE nooit een langere fixeertijd hebben opgemerkt.
Dat gebeurt alleen bij Baryt en we vermoeden dat het te maken heeft met de hoge glans van het papier (zeer fijnporig oppervlak) en natuurlijk ook een beetje met de zwaardere kartondrager dan bijvoorbeeld bij Agfa, Foma of ADOX Nuance.
Maar dat is slechts een vermoeden.
Groeten,
Mirko
SamuliSchielke
Over "een druppel op de lichte delen" gesproken. Tim Rudman raadt in zijn "Master Photographer's Toning Book" – een boek dat ik van harte kan aanbevelen en dat door FOTOIMPEX wordt verkocht – iets soortgelijks aan als test om te controleren of er nog zilverresten aanwezig zijn, maar dan met onverdund concentraat.
Je moet een druppel onverdunde (dus geen werkoplossing, maar het concentraat rechtstreeks uit de fles) seleniumtoner op een onbelichte plek op de afdruk (d.w.z. de rand) aanbrengen. Onverdunde seleniumtoner is vreselijk agressief spul (rubberen handschoenen! veiligheidsbril!) dat alles kleurt wat ook maar een vleugje zilver bevat. Als er geen vlek verschijnt, is er geen restzilver aanwezig. Als dat wel het geval is, moet er meer worden gefixeerd. Het nadeel van deze methode is natuurlijk dat ze alleen werkt als de afdruk gelijkmatig onder- of overgefixeerd is.
Met vriendelijke groet,
Samuli
StefanHeymann
Ongeveer anderhalf jaar geleden heb ik deze thread gestart, die ging over de roze verkleuring van RC-papier (Polywarmton):
http://www.fotoimpex.de/forum/index.php?showtopic=201
Ook met vers aangemaakte Ecofix (fixeertijd 2 minuten) krijg ik deze roze verkleuring, die soms meer of minder uitgesproken is. Zie ik het goed dat ik nog *veel* langer moet fixeren? Dan kom ik nooit meer klaar met mijn foto's ...
Met vriendelijke groeten, Stefan
SimonWeber
Nou, aangezien dit blijkbaar bij meerdere mensen voor problemen zorgt:
Ik heb weliswaar geen roze basiskleur, maar wel het probleem met die belachelijk lange inwerktijden (Polywarmton FB Matt). Oké, Mirko zegt dat je het er gewoon een eeuwigheid in moet laten zitten; maar dat is op den duur toch behoorlijk vervelend.
Als ik niet lang genoeg fixeer, krijg ik weliswaar geen waas, maar wel van die rare lange strepen of golven ... ik zal er morgen eens een scan van maken.
Zijn er nog andere ideeën? Bijvoorbeeld fixeren in twee baden, Washaid, een sterk stopbad om de ontwikkelaar gegarandeerd te doden? (Dat met het sterke stopbad ga ik eens uitproberen, want hier op de universiteit stoppen ze altijd alleen met water.)
Of helpt niets en moet ik gewoon een kwartier lang naast de fixeerbak staan en bewegen ...?
Ik hoop op tips,
Simon
MirkoBoeddecker
Simon,
er is een waterdichte "oplossing".
Kort bleken met verdunde bleekvloeistof.
Voor de rest zijn we nog steeds op zoek naar de oorzaak waarom dit fenomeen bij sommige gebruikers sporadisch optreedt en bij anderen niet.
Het spoor leidt, en dat klinkt op het eerste gezicht misschien niet logisch, ik weet het, naar: het licht in de donkere kamer.
Het restzilver dat later moeilijk te fixeren is, wordt mogelijk op de een of andere manier belicht door het donkerekamerlicht of op een andere manier gevoelig gemaakt, maar niet genoeg om in de ontwikkelaar uit te zweten, of het gebeurt pas tijdens het stoppen of aan het begin van het fixeren. Dan is het moeilijk te fixeren, maar blijft het onzichtbaar en bij het spoelen, tonen of uiterlijk na een paar jaar verkleurt het dan.
De bleker verwijdert zoiets echter volledig.
Groeten,
Mirko
SimonWeber
Het spoor leidt, en dat klinkt op het eerste gezicht misschien niet logisch, ik weet het, naar: het licht in de donkere kamer.
! Ah, dat zou logisch zijn, want op de universiteit hebben we namelijk zo'n oranjerood licht. Bij mij thuis is het rood. Daar heb ik nog nooit problemen mee gehad, maar ik dacht dat dat aan het stopbad lag!
Dus ik ga eens wat experimenteren met het sterke stopbad. Anders moet ik maar bleekmiddel kopen ...
Ik kan de voorbeeldfoto helaas even niet posten!
Simon
Wolfgg
Met "restzilver" bedoelt u toch wel het zilverbromide, -chloride en eventueel -jodide dat niet in de ontwikkelaar is afgebroken? Om dit aan het licht te brengen, zou het toch voldoende moeten zijn om bij daglicht een wit hoekje van de voltooide foto of een op dezelfde manier bewerkte teststrook bij wijze van proef nogmaals in papierontwikkelaar onder te dompelen. Dan wordt het daar eventueel al grijs.
Groeten, Wolfgang
MirkoBoeddecker
Maar dan is het beeld toch al weg...
Ik zou dan eerder de toner vervangen. De toner geeft immers ook een waarschuwing.
Groeten,
Mirko
