Tijdens de ontwikkeling wordt de film over zijn gehele lengte voortdurend heen en weer gewikkeld tussen twee spoelen. De omgekeerde belichting vindt plaats via een afsluitbaar klein venster waar de film langs loopt. Van buitenaf staat er ondertussen een krachtige lamp ervoor.
Dat is een beetje onhandig.
Is de zin misschien bedoeld voor chemische omkering en alleen verkeerd weergegeven?
Nee, zeker niet.
U schreef dat e l k deel van de film 30 (!) seconden lang belicht moet worden.
Klopt. Eerlijk gezegd zelfs iets meer, afhankelijk van de sterkte van de lamp.
Als je de film in de tank zou laten zitten, zou je dan eerst ongeveer 2 uur lang langzaam moeten draaien totdat aan deze voorwaarde is voldaan. Hoe zou dat in de praktijk moeten werken?
Helemaal niet, daarom is dit type tank niet echt geschikt voor omgekeerde ontwikkeling. Een oplossing zou misschien zijn om de tank open te maken, te vullen met water en te belichten met een krachtige halogeenlamp terwijl je heeeeel langzaam draait.
Bij andere tanks haal je gewoon de spoelen eruit en belicht je die enkele minuten.
Net zo verwarrend is de kwestie met het bleekbad: je collega, mevrouw Winkler, zei in een tweede e-mail dat het bleekbad waarschijnlijk niet goed was aangemaakt (donkergrijsbruine verkleuring). Bovendien vermeldde ze dat het bleekbad sowieso binnen 10 minuten zou "omvallen". Dat stond overigens evenmin in de handleiding, maar alleen dat aangemaakte oplossingen slechts "kort" houdbaar zouden zijn, wat men ook onder "kort" verstaat.
Als het bleekbad al bruin is, is het helemaal naar de knoppen. Zelfs als het nog diep paars is, kan het al over de Jordan zijn.
Aansetzen, filteren, gebruiken.
Dat spul oxideert verdomd snel weg. Ook moet je, als je bij het filteren merkt dat er veel bruine neerslag ontstaat, het bleekbad met Aqua demin. aansetzen.
Daarom bereid ik het bad ongeveer 20-25 minuten voor gebruik aan en moest ik lang roeren totdat het kaliumpermanganaat helemaal was opgelost.
Het spul lost zelden echt volledig op, bovendien ontstaat er door de verontreinigingen in het water bruin steen dat je helemaal niet opgelost krijgt, daarom: -> filteren!
En niet te veel roeren, want dan komt er alleen maar te veel zuurstof in de oplossing en gaat het spul nog sneller ranzig worden. Water, zuur, permanganaat. De fles sluiten en 3 keer langzaam kantelen (niet schudden) is hier voldoende.
Last but not least: hoe kun je het voortijdig omvallen van het bleekbad überhaupt voorkomen, aangezien de behandelingsduur van de film al 8 minuten bedraagt?
Helemaal niet. De bleektijd is ruim bemeten, en als het spul uit het blik komt, is het klaar. Maar helemaal.
In ieder geval zijn de negatieve beelden in het eindresultaat niet losgekomen en heeft er geen omkering plaatsgevonden. Ook is de zilversluier op de normaal gesproken heldere plekken (van het negatief!) dicht en laat hij maar weinig licht door. Deze sluier is bovendien bijzonder goed te herkennen als je vanaf de dragerzijde naar de film kijkt. Hij heeft een uitgesproken donkergrijsbruine kleur.
Dit alles klinkt alsof – naast het probleem met het "dode" bleekbad – er onvoldoende gefixeerd is. Verleng de fixeertijd.
Heeft iemand van u ervaring met een dergelijke daglichttank als de mijne?
Ik heb er niet veel vertrouwen in. Het is ontzettend moeilijk om de tijden aan te houden (voor zover de opgegeven tijden voor kantelontwikkeling of rotatie überhaupt bruikbaar zijn), omdat het contact met de chemicaliën erg kort is, je afhankelijk van je stemming soms sneller, soms langzamer draait en de tweede belichting sowieso een gedoe is, maar dat heb je zelf ook wel gemerkt :) .
Misschien moet je eens een andere tank gebruiken. Lomo heeft een tank voor 16mm-film die werkt zoals de bekende Jobo-tanks, dat wil zeggen dat de film op een spiraal zit (doorzichtig, ideaal voor een tweede belichting). Er past echter maar net 12 meter in één stuk in.
