Gast
Hallo!
Ik wil hier even een tip delen vanuit mijn ervaring met mijn nieuwe donkere-kamerlamp.
Ik heb dus een derde remlicht met leds gekocht (vanaf ongeveer 15 euro) en daarnaast een goedkope stekkervoeding (9 V, ca. 100 mA). Ik heb de twee draden met lusterklemmen verbonden, het geheel in de donkere kamer geplaatst en sindsdien heb ik overal in de donkere kamer "daglicht". Het is daarbinnen nog nooit zo helder geweest, ik ben echt enthousiast. Alle muntproeven enz. hebben tot nu toe geen enkele verandering in het papier veroorzaakt, dus het papier is voor deze golflengte waarschijnlijk echt "dood". :-).
En dat alles bij een spanning van 9V, tegenover de 12V die normaal gesproken voor het achterlicht wordt gebruikt...
Hoe helder is het dan pas bij 12V?
;-)
Nou, ik zou wel eens willen weten wat jullie ervan vinden.
Philip
Gast
Ik gebruik zo’n LED-achterlicht op batterijen voor op de fiets als ‘DuKa-zaklamp’ – heel handig als er iets op de grond valt, of om het exacte snatch-punt bij de lith-print te controleren...
Gast
...nou,
ik heb zo'n lichtslinger met ingebouwde leds.
230 V, standaard schroeffitting (E14 of zo).
Mooi rood licht, maar het mag niet rechtstreeks op het werkgebied schijnen – vanwege verblinding en zo.
Dit kost 9 euro bij Conrad – zonder zelf te knutselen!
Groeten
Matthias
MirkoBoeddecker
Phillip,
heb je ons papier hiermee getest, of dat van Agfa, Ilford en Kodak?
Groeten,
Mirko
Renate
Rode leds zijn helaas niet altijd zo rood als ze voor ons oog lijken. Ten eerste zijn er verschillende rode leds op de markt, waarvan het spectrale maximum altijd enigszins verschilt. Ten tweede zijn de leds niet monochromatisch. Dat wil zeggen dat er naast het maximum ook een infrarood- en een oranje component aanwezig is. Dat zie je alleen als je een spectrometer gebruikt of de beelden vervaagt. Zelfs de rode plexiglasafdekking hield de oranje component bij mijn remlicht niet voldoende tegen. Ik heb dus nog een donkerrood filter toegevoegd. De sluiertest met ADOX-papier pakte toen positief uit. Het licht is prachtig helder. Ik gebruik alleen leds die hun maximum hebben bij een golflengte van 635 nm of langer.
Bij Agfa- en Ilford-papier hoef je niet zo kieskeurig te zijn, dat vervaagt zelfs bij een krachtig oranje niet. Daar staat tegenover dat de resultaten bij deze papiersoorten me niet bevallen.
Leds met andere kleuren zijn nog minder monochromatisch. Gele leds met een maximum bij 590 nm zijn alleen geschikt voor kleurenvergrotingen als je met extra filters het groene en oranje aandeel onderdrukt en de helderheid sterk vermindert.
Gast
Hallo Mirko (en de rest),
Ik heb ooit per ongeluk zo’n zelfgebouwde lamp een paar seconden (ongeveer 10) rechtstreeks op een stuk Polywarmton gelegd, dat daarna werd gelamineerd.
Toen was elke diode afzonderlijk als schaduw zichtbaar. Verder nooit problemen.
Het hangt gewoon af van de diodes: hoe langer (meer nm), hoe beter. De variatie in het ontwerp is naar mijn mening niet kritisch bij papier. (of ook frequentieruis).
Diodes zijn in principe monochromatisch (oké, met ruis) en geen wit licht met een eindig steil filter.
Met geweld (zie hierboven) wordt papier waarschijnlijk ook met een heet strijkijzer bewerkt, voordat het roodgloeiend wordt.
Groeten
Martin
Renate
Hallo,
Er bestaan veel mythes over leds en een daarvan is dat leds monochromatisch zouden zijn. Dat klopt absoluut niet, zoals ik al uitgebreid in mijn eerdere bericht heb beschreven. Wie dat niet wil geloven, moet een spectrograaf aanschaffen en het licht van leds eens goed bekijken. Het oog laat zich heel gemakkelijk misleiden. Daarom is juist bij lichtdioden altijd een sluiertest nodig.
Groeten
Renate
cfb_de
Hallo Renate,
dat kan ook zonder spectrometer, aan de hand van een datasheet :-)
Hier bijvoorbeeld op pagina 4 is duidelijk te zien hoe het spectrum van een rode LED eruitziet en wat de vermelding van de "spectrale halfwaardebreedte" betekent, die niet voor niets in de productspecificaties is opgenomen.
Vanwege hun werkingsprincipe (het exciteren van elektronen naar hogere energieniveaus) *kunnen* leds niet monochromatisch stralen, omdat de bezetting van de energieniveaus enerzijds statistisch verdeeld is en anderzijds de excitatie helaas ook nog eens afhankelijk is van de temperatuur (eigenlijk een gevolg van de statistische verdeling, die namelijk temperatuurafhankelijk is). Vandaar de halfwaardebreedte, die ertoe leidt dat een LED weliswaar een dominante golflengte heeft, maar daarboven en daaronder ook straalt. Bij een spectrale halfwaardebreedte van 10-40 nm wil ik niet meer spreken van "monochromatisch".
Met vriendelijke groeten,
Franz
Renate
Hallo Franz,
Dat hoeft u mij niet uit te leggen. Ik ben natuurkundige en bovendien zeer goed thuis in elektronica. Ik weet natuurlijk ook dat er datasheets bestaan en heb die grondig bestudeerd. Maar voor de gewone amateurfotograaf hebben die geen nut.
Ik heb ook geen MAN nodig die mijn bijdragen nog eens theoretisch onderbouwt. Daar komt nog bij dat uw uitleg fysisch niet correct is. Maar om goede foto's te maken is dat niet relevant en hoort het niet thuis in dit forum.
Renate
cfb_de
Hallo Renate,
waarom reageer je zo prikkelbaar? Dat je een expert bent, was al na je eerste bijdrage duidelijk. En aangezien ik als chemicus op het gebied van halfgeleiders niet aan je kan tippen, is dat ook logisch.
Mijn bedoeling was heel eenvoudig: de gewone lezer hier de basisprincipes niet uitleggen en toch "beweren" (omdat je het immers niet hebt uitgelegd) dat het algemene volksgeloof een sprookje is (wat het onbetwistbaar is), zorgt voor weinig acceptatie bij de gewone lezer, die sowieso in eerste instantie niets gelooft van wat er allemaal op forums wordt verteld.
Daarom heb ik geprobeerd om heel eenvoudig een paar dingen te verduidelijken: 1): Je kunt dit zonder enige kennis van de basisprincipes *zien* als een klein plaatje in het gegevensblad. Het gegevensblad is afkomstig van de fabrikant, die in tegenstelling tot ons hier in forums *aansprakelijk* kan worden gesteld. 2): Het heeft daadwerkelijk een natuurwetenschappelijke, verklaarbare basis. Aangezien ik nu niet meteen een avondvullend essay over het Bad-model, de atoom- en orbitaaltheorie enz. heb geschreven, is dat wel te vergeven, alleen al omdat we hier niet in de collegezaal zitten en het merendeel van de lezers het toch niet kan of wil begrijpen.
Indien nodig zal ik dat graag alsnog aanleveren en ook tegenover jou bewijzen dat ik geen nul ben in fysische chemie.
Is alles weer in orde? De vraag of het om een man of een vrouw gaat en wie wanneer wie nodig heeft, is inderdaad irrelevant. Vast staat dat zowel vrouwen als mannen slechte of goede wetenschappers kunnen zijn.
<duck>Maar het staat ook vast dat vrouwen het koken moeten overlaten aan degenen die het kunnen en daarom in de keuken meestal vervangbaar zijn door een product van Miele.</duck>
Bij mijn volgende reactie op een van je berichten zal ik het geleerde toepassen en er rekening mee houden. Maar nu ga ik eerst naar de keuken. Mijn vriendin heeft honger.
Met vriendelijke groeten,
Franz
heinrich
Hallo,
Ik speel momenteel met hetzelfde idee om mijn donkere kamer met leds te verlichten. Vanaf welke golflengte en spectrale halfwaardebreedte wordt het interessant? Voor zover ik heb begrepen, hoef ik me bij Agfa-papier relatief weinig zorgen te maken, maar hoe zit het met Polywarmton?
Aan de technici en natuurkundigen onder jullie:
Eigenlijk zou je met leds een prachtige verlichting met meerdere niveaus voor splitbelichting moeten kunnen realiseren. Groen voor de zacht werkende emulsie en blauw voor de hard werkende emulsie. Wat ontbreekt is de aansturing; misschien heeft iemand in dit forum een uitvoerbaar idee en deelt dit.
Groeten
Heinrich
Gast
Wauw....
Ik had geen idee dat je daar zo’n wetenschap van kon maken!
Voor mij telt eigenlijk alleen dat er voldoende licht is zonder dat het beeld vervaagt.
Met het fotopapier dat ik tot nu toe heb gebruikt, gaat alles prima.
Dat waren:
Agfa, Ilford, Tetenal, Wephota, Forte, Amaloco – sommige daarvan in baryt, de meeste in PE...... ja, ik denk dat dat het was.
Naar mijn mening is het belangrijk dat je het licht zo ver dempt dat je nog voldoende ziet.
Zo kan het eigenlijk niet misgaan.
Matthias
Gast
Hallo allemaal,
Ik vind het echt opmerkelijk hoeveel vindingrijkheid hier aan de dag wordt gelegd. :o Maar ik kan het niet helemaal begrijpen. Als ik op eBay naar gebruikte "echte" DuKa-lampen zoek, kost het me bijna niets als ik voor eenvoudige modellen kies, en zelfs duurdere varianten zoals de Kindermann Dukalux SL Tandem zijn erg voordelig. Ik heb er twee weken geleden nog een in absoluut nieuwstaat gekocht voor 39,-
Renate
Ik heb ook al eens nagedacht over verlichting met leds voor de Multigrade of zelfs als kleurkop. Ik heb dat idee echter laten varen, omdat de leds de kleuren niet met voldoende scherpte van elkaar scheiden. Groene leds vertonen een duidelijke blauwe component en blauwe leds hebben een groene component. Zonder extra filters zal dat waarschijnlijk niet lukken. Bovendien zal het moeilijk zijn om voldoende helderheid te bereiken. Het licht van de leds lijkt alleen zo helder omdat het onder een kleine hoek wordt uitgestraald. Voor een vergroter moet het licht echter diffuus over een groter oppervlak worden verspreid. Daarvoor zijn er behoorlijk wat leds nodig om niet urenlang te hoeven belichten. Ook bij leds wordt, net als bij gloeilampen, een groot deel van de elektrische energie omgezet in warmte. Een goede koeling is dus dringend noodzakelijk. Bovendien nemen leds naarmate ze langer gebruikt worden in helderheid af. De belichting zou dus met regelmatige tussenpozen opnieuw moeten worden gekalibreerd.
Ik blijf daarom bij de klassieke methode met een Color-kop en een 100 W halogeenlamp. Het testen van een nieuw papier duurt ongeveer 2 dagen. Daarna kom ik heel snel en nauwkeurig tot de gewenste resultaten.
Groeten, Renate
P.S. Dat men mij af en toe als chagrijnig bestempelt, ben ik gewend en raakt mij niet. Dat woord wordt altijd gebruikt als mannen geen inhoudelijke argumenten meer hebben. Gelukkig zijn niet alle mannen zo en met de meesten hier is de discussie over fotografie leuk.
Gast
Waar Renate nu “aandelen” in leds vandaan haalt, is mij weliswaar een raadsel (monochromatisch), maar
voor Heinrich:
ik heb dit geprobeerd:
Durst 138 (al veel ruimte om te knutselen)
1x 5W Lumiled royal blue
4x 5W Lumiled green
Stroomregelaar van eBay, schakelen met de banaanstekker.
De koningsblauwe is geweldig, ik gebruik niets anders meer voor lith-printen. Als quasi-puntlichtbron ook zeer scherp.
De 4 groene eromheen verplaatsen het papier dat ik heb getest (Polykalt en Polywarm) met zo'n 4-5 stops minder dan de ene blauwe.
Ik geef toe, aangezien ik nog steeds geen Stouffer heb besteld, heb ik niet kunnen meten hoeveel blauw ik erbij kan mengen (om snelheid te krijgen) totdat gradatie 00 in de richting van hard wordt verlaten.
Daarvoor heeft een echte aansturing sowieso geen zin. Verder is er een Engelsman die hiervoor ook een compleet bouwplan met microcontroller op het web heeft staan. De kon ook wel overweg met het groen, maar had geen punt gemaakt, maar diffuus met meerdere diodes gebouwd.
@Renate, als je denkt dat de diodes met hun frequentie niet precies op de hoofdkleuren liggen, zou je wel eens gelijk kunnen hebben. De kleurcomponenten in het papier reageren immers ook eerder breedbandig (dat wil zeggen dat je ook rood en blauw onder belichting krijgt als je eenkleurig groen bestraalt).
Groeten
Martin
Gast
P.S.: even ter indicatie:
De 5 watt koningsblauwe lamp is ongeveer 2 stops helderder dan de 300 watt opaal lamp. De 4x5 watt groene lamp is 2-3 stops minder helder.
En sinds wanneer "moet het licht in een vergroter diffuus zijn"??????
heinrich
Hallo Renate,
Een klein beetje blauw in groene leds zou eigenlijk geen probleem moeten zijn, zolang het maar gering genoeg is. Hetzelfde geldt voor het blauwgehalte in groene leds. Hier zou je eens moeten kijken naar de spectrale energieverdeling van de leds in vergelijking met de spectrale gevoeligheid van multigrade-papier. Als ik naar mijn Multigrade-filters kijk, dun gekleurd plastic, dan kan dat niet ver voldoen aan de eisen voor de spectrale zuiverheid van de betreffende lichtkleur.
Dat één LED per kleur niet voldoende is, stoort me ook niet, omdat ik "graag" een diffuse verlichting van mijn negatieven heb. Dan neem je er gewoon meerdere (ik dacht sowieso aan een array van 15*15, of zo). En dat leds verouderen, nou, dat doen mijn twee 300-watt halogeenlampen in mijn Durst Laborator 138 ook, wat ook betekent dat de gradaties na verloop van tijd licht verschuiven.
Wat spreekt er dan tegen zo'n project?
In mijn ogen alleen de moeite voor het ontwikkelen van de aansturing; ik ben bioloog en geen elektrotechnicus, ik kan wel een schakelaar bedienen en een laagdoorlaatfilter van een hoogdoorlaatfilter onderscheiden, maar dat is het dan ook.
@Max: Heb je het internetadres van die Engelsman nog?
Even kort over diffuse belichting:
Bij het condensorlicht van mijn inmiddels in de mottenballen belandde Durst DA900 liepen de lichten me altijd weg (vandaar nu ook de 138 met kleurkop), zo vlak kon en wilde ik mijn negatieven helemaal niet ontwikkelen. Zone 9 kwam pas bij N-2-ontwikkeling uit op gradatie 2,5. Vandaar mijn voorkeur voor diffuse belichting. Wat betreft de Stouffer, is dat een densitometer?
Groeten
Heinz
fotohuisrovo
Er is inmiddels een koudlichtbron met leds en split grade van Heiland verkrijgbaar. Er zijn ook rode leds ingebouwd om de instelling op fotopapier te kunnen controleren. Prijzen vanaf € 1400,00
Met vriendelijke groeten,
Robert
Renate
Hallo,
Het enige wat mij tegen het project spreekt, is dat ik veel ontwikkeltijd steek in een project met een onzekere uitkomst. Mijn huidige oplossing met halogeenlamp en kleurkop levert mij optimale resultaten op. De oplossing met lichtdioden zal hooguit even goed zijn, maar nooit beter, en naar alle waarschijnlijkheid zelfs slechter. Ik besteed mijn schaarse vrije tijd liever aan het fotograferen en het vergroten van de foto's.
Groeten, Renate
Aan Max,
Bekijk eens een lichtdiode met een spectrograaf en dan zult u zien wat ik bedoel met "aandelen". Er is NIETS monochromatisch. Maar dat had ik hierboven al uitgebreid beschreven. Als alternatief kunt u ook een datasheet van een lichtdiode bekijken.
