Gast
Hallo,
is het jullie ook al opgevallen dat Efke-films bij flitsopnames ongeveer 3-6 DIN meer opleveren dan andere zwart-wit- of kleurenfilms met dezelfde gevoeligheid?
(Ik weet wel van die "echte/dubbele" gevoeligheid, maar bijvoorbeeld een Plus X die op 19 DIN is ontwikkeld, levert bij flitsopnames toch ook niet ineens weer 22 DIN op, of wel?)
Concreet: Efke KB 50, volgens de lichtmeter bij daglicht correct belicht op 18 DIN en dienovereenkomstig ontwikkeld, levert bij mij bij flitsopnames ongeveer 21-24 DIN op.
In oude fotoliteratuur wordt in dit verband vaak vermeld dat zwart-witfilms twee stops minder belicht kunnen worden dan kleurenfilms met een vergelijkbare gevoeligheid.
Maar dat is geen verklaring waarom dat zo is, en ten tweede vraag ik me af waarom dat bij andere zwart-witfilms niet meer het geval is.
Waarmee zou dat te maken kunnen hebben, een lager korttijdseffect of de andere sensibilisatie?
Roland
PS: Ook al begrijp ik het technisch niet, is het natuurlijk een voordeel om bij vrijwel dezelfde kwaliteit de dubbele flitsgevoeligheid te hebben.
zensusa
Hallo Roland,
hier een korte toelichting, een "richting" waarom de Efke-films onder andere bij flitslicht gevoeliger zouden kunnen reageren.
Over het algemeen zijn er, grofweg gezegd, drie categorieën bij zwart-witfilms:
1. De Receptan-films, of films die deze eigenschappen hebben (bijv. Maco PO 100c; Efke 25 en Efke 50)
2. De panchromatische films (dat is de grote meerderheid, bijv. Agfa, Delta, HP5 enz.)
3. De superpanchromatische films zoals R3, Cube 400, Classic Pan 400 enz.
Receptan-films, bijvoorbeeld de Efke 25, hebben een spectrale gevoeligheid van minder dan 400 nm (dus tot in het UV-gebied), maar houden al op bij een golflengte van ongeveer 630 nm. Dat betekent dat hun gevoeligheid toeneemt in de richting van "blauw licht" en afneemt in de richting van "rood licht". Daarom geven receptanfilms bij landschapsopnames de schaduwen (die immers een hoger blauwaandeel hebben) aanzienlijk beter weer dan andere films. Daar staat tegenover dat ze minder geschikt zijn voor opnames van de avondrood of zelfs gloeilampen, omdat hun gevoeligheid in het rode gebied sterk beperkt is! Aangezien flitslicht op zich een hoog aandeel blauw licht heeft, zouden alle Receptan-films hier in theorie een voordeel moeten hebben, dat wil zeggen dat ze gevoeliger reageren. Dit zou onder andere een verklaring kunnen zijn, aangezien er tot wel 2 stops meer gevoeligheid in zit.
Voor de volledigheid: superpanchromatische films vertonen een tegengesteld gedrag. Dat wil zeggen, hun gevoeligheid begint pas bij ongeveer 430 nm, maar reikt tot ongeveer 730 nm. In de praktijk betekent dit dat ze uitstekend geschikt zijn voor gebruik bij avondrood en gloeilamplicht, dus bij een hoog rood aandeel. Hun zwakte ligt dan ook in de lagere gevoeligheid in het blauwe spectrum.
De "normale panchromatische films" beginnen met hun gevoeligheid boven die van de receptanfilms, maar eindigen onder die van de superpanchromatische films; - dus "gemiddeld".
Wie in de praktijk iets wil leren over de eigenaardigheden van deze films, moet gewoon eens een kleurenkaart bij daglicht fotograferen met respectievelijk een receptan-, een pan- en een superpanfilm. Het is verbazingwekkend hoe verschillend de films de betreffende kleuren in grijswaarden omzetten. Wie dit eenmaal persoonlijk heeft getest, kan dan ook heel snel vaststellen, als men een bepaald idee van grijswaardeconversies voor ogen heeft, welk filmtype het meest geschikt is om deze ideeën te realiseren.
Tot dan, groeten
Gast
Excuses,
ik heb een gênante verspreking gemaakt: het moet natuurlijk Rectepan zijn. Mijn oprechte excuses :unsure:
Groeten, Lo van de Renne
