Gast
Hallo,
ik worstel met het vervelende probleem dat mijn SW-films met watervlekken opdrogen – ONDANKS bevochtigingsmiddel en gedestilleerd water ;) Ook het gebruik van een filmstrijker helpt niet (behalve misschien een paar krasjes).
Heeft iemand een tip?
Alvast bedankt – en een [color="red"]gelukkig nieuwjaar!!![/colo :)
Sandra
Urnes
Hallo Sandra,
misschien droog je je films te snel of bij te hoge temperaturen. Dan heeft het water geen tijd meer om weg te lopen. Dat overkwam mij ook toen ik een aantal films in de droogkast had liggen, of soms als het snel moest gaan en ik ze heb gevoerd. Verder droog ik de film altijd tussen twee klemmen aan de waslijn in het lab bij een temperatuur van 14-18 graden en heb ik geen problemen gehad.
Groeten, Sven.
MirkoBoeddecker
Sandra,
hoe gebruik je dat gedestilleerde water eigenlijk?
Welk bevochtigingsmiddel gebruik je en in welke concentratie?
Hoe veeg je het af?
Hoe zien de vlekken eruit?
Mirko
Gast
Hallo,
>Hoe gebruik je dat gedestilleerde water eigenlijk?
Na grondig wassen gaat de film volledig in een bak (ca. 3 liter) met gedestilleerd water, waaraan Mirasol in "homeopathische doses" is toegevoegd (ongeveer 1 ml, ik gebruik een spuit om af te meten).
>Hoe schraap je de film af?
Ik heb een filmstrijker, maar geen cleanroomomstandigheden ;-) Dus als ik het doe, dan heel voorzichtig. Het is een beetje de vraag: liever vlekken of krasjes?... Hoewel, met een filmstrijker lukt me beide wel ;) Nee, serieus, ik durf er bijna niet meer aan en heb mijn laatste films voor de zekerheid naar de "Impex-mensen" gebracht om te laten ontwikkelen.
>Hoe zien de vlekken eruit?
Als kalkvlekken. Wit
Ik droog de films in de badkamer, hangend aan de waslijn.
Groeten
Sandra
Gast
1 ml bevochtigingsmiddel is veel te veel – je moet het hiermee net zo aanpakken als met de martini bij een gin-tonic – de fles gin/gedestilleerd water mag de fles martini/bevochtigingsmiddel maar even van een afstandje hebben gezien... ;)
Even serieus, toen ik nog bevochtigingsmiddel gebruikte, doopte ik meestal alleen even mijn vingertop in het bevochtigingsmiddel en roerde ik dan slechts één keer met mijn vinger in de waterbak, en toch waren er af en toe vlekken van bevochtigingsmiddel; met gedestilleerd water is een bevochtigingsmiddel overbodig – koop liever een slacentrifuge en laat de film samen met de spiraal erin 1 minuut ronddraaien, dan komt hij er bijna watervrij uit en droogt hij zonder vlekken.
Sandra
Hallo Roman,
De tip met de slacentrifuge klinkt echt goed! Eindelijk komt dat ding weer eens van pas ;) Wat het bevochtigingsmiddel betreft, heb je waarschijnlijk ook gelijk.
Oké, ik ga het eens uitproberen! Maandag moet ik nieuwe ontwikkelaar kopen, dan kan ik aan de slag. Ik houd jullie op de hoogte.
Bedankt :)
Sandra
mau
Welk bevochtigingsmiddel gebruik je? Eigenlijk zou je dit probleem niet moeten hebben; ik vermoed dat de concentratie niet goed is.
P.S. Probeer het eens gewoon met kraanwater en volgens de aanwijzingen van de fabrikant van het bevochtigingsmiddel.
zensusa
Hallo Sandra,
Ik schrijf je alleen maar omdat ik wil voorkomen dat je nog meer frustratie ervaart, want de bovengenoemde suggesties (zie "een vingertop onderdompelen" of zelfs "een slacentrifuge gebruiken") zijn, op zijn zachtst gezegd, nogal onzinnig.
Ik hoop dat je deze tips niet opvolgt, aangezien ze volstrekt onpraktisch zijn.
Daarom volgen hier enkele tips die ik al tientallen jaren in de praktijk heb getest.
1. Bevochtigingsmiddelen mogen alleen (d.w.z. in het algemeen) met gedestilleerd water worden aangemaakt. De opmerking dat je bij gedestilleerd water geen bevochtigingsmiddel nodig hebt, is niet "filmvriendelijk" -(zelfs als alle voorgaande ontwikkelvloeistoffen met gedestilleerd water zijn aangemaakt, inclusief het spoelen van de film)-, omdat een goed bevochtigingsmiddel niet alleen watervlekken voorkomt, maar ook invloed heeft op de archiefbestendigheid en vlakheid; dit laatste geldt met name voor films op polyesterbasis (bijv. Efke, Macos Po100c, Cube 400 en Rollei R3 enz.)!
2. Gebruik dus altijd gedestilleerd water voor het bevochtigingsmiddel. Voor de rest kunt u de verhouding bevochtigingsmiddel - water gerust volgens de fabrikant aanmaken; - als u zich hieraan houdt, kan er in de regel niets misgaan.
Zelf heb ik jarenlang Tetenals "Mirasol" gebruikt in een verhouding van 1:700 (1 deel Mirasol op 700 delen water). Sinds vier jaar gebruik ik nu "Masterproof" van Laborpartner in een verhouding van 1:200. Masterproof is, vooral in combinatie met polyesterfilms, het betere bevochtigingsmiddel. Er zijn zeker ook nog andere geschikte bevochtigingsmiddelen.
3. Het is erg belangrijk dat de film in het bevochtigingsmiddel rust; d.w.z. de film niet heftig heen en weer bewegen, omdat er dan luchtbellen ontstaan die erg moeilijk verdwijnen. Het bevochtigingsmiddel moet al even hebben gestaan, zodat er ook geen luchtbellen op het oppervlak aanwezig zijn. Laat de film een minuut in het bevochtigingsmiddel rusten.
Haal de film daarna langzaam uit het bad en "klop" alleen het overtollige water eraf.
Wrijf de film niet af, maar hang hem nat op, bij voorkeur in een droogkast, en laat hem drogen bij "koude luchttoevoer" (gebruik in geen geval een verwarmingsventilator of zelfs een föhn). Meestal is de film na 1 tot 2 uur (afhankelijk van de omgevingstemperatuur) droog.
4. Zeker zullen sommige lezers nu zeggen dat een droogkast veel te duur is. Dat klopt en klopt ook weer niet! Ik gebruik al zo'n tien jaar een "DevAppa FT 1800" droogkast, die alleen bestaat uit een ventilatorkop en een doorzichtige hangkamer (visueel vergelijkbaar met de Jobo Mistral; die kost ongeveer 200 euro) en overal kan worden gemonteerd en destijds werd geproduceerd door de firma Devappa - Zinnser GmbH in Kelheim. Ik noem dit model alleen omdat het erg voordelig was (toen slechts 175 DM) en zeer betrouwbaar en flexibel is, zelfs na tien jaar continu gebruik. Of het model en het bedrijf nog bestaan, weet ik niet, dat zou je moeten uitzoeken. In ieder geval zou iedereen die "houdt" van zijn films, waar immers veel werk in zit, moeten nadenken over een dergelijke aanschaf. Het loont in ieder geval de moeite. Overigens kun je droogkasten en andere laboratoriumapparatuur momenteel zeer voordelig tweedehands aanschaffen, aangezien veel fotostudio's en -laboratoria hun "analoge filmontwikkeling" hebben beperkt of opgegeven.
Misschien kan Mirko ook een voordelige "droogkast" in het assortiment opnemen!
Hartelijke groeten en veel succes
Gast
Als je denkt dat de slacentrifuge niet praktisch is, ga dan eens naar het forum van de concurrent (Phototec) en zoek in oudere berichten naar 'slacentrifuge' – daar heb ik die handige tip vandaan; zo’n twee, drie jaar geleden zijn ze daar allemaal begonnen met het gebruik van slacentrifuges, juist omdat het echt werkt: het water wordt eruit geslingerd, dus er kunnen geen vlekken ontstaan, en het risico dat stof in de emulsie vastkoekt is minimaal; trouwens kost zo'n ding misschien 15 euro, een filmdroogkast (dus een plastic zak of zakje met vliesfilter, thermostaat en luchtpomp, meer is het niet) minstens 10 tot 20 keer zoveel (tweedehands op eBay) – daar kun je leukere dingen voor kopen...
Roman
PS: Bevochtigingsmiddelen waarmee ik ervaring heb: Agfa Agepon, Kodak PhotoFlo (dat was nog het beste, maar is nauwelijks meer verkrijgbaar), Ilford Ilfotol – en absoluut ALLE leidden ALTIJD tot bevochtigingsmiddelvlekken, ondanks minimale dosering en zonder te schuimen. Op de archiefbestendigheid hebben bevochtigingsmiddelen ook geen invloed meer, sinds er geen formaldehyde meer in Mirasol zit...
Let op: de zogenaamd 'professionelere' oplossing is niet altijd ook de daadwerkelijk doeltreffendere!
Gast
mau
Sla-slingers of niet, je moet niet al te veel waarde hechten aan wat er op forums wordt gepost.
Ik heb persoonlijk goede ervaringen met zowel Agepon als Mirasol.
Of je nu slingert of niet, met of zonder bevochtigingsmiddel, het belangrijkste is dat je de sla in een schone ruimte laat drogen.
Een droogkast is dan zeker niet de slechtste oplossing.
Sandra
Hallo, beste forumleden,
Ik heb hier inderdaad heel wat leeswerk! Bedankt voor jullie moeite. Ik moet dit eerst rustig allemaal doorlezen.
Ik gebruik trouwens Mirasol. In het begin in de aangegeven concentratie, daarna ben ik overgestapt op de hierboven genoemde dosering.
Hartelijke groeten
Sandra
rherz
Hallo Sandra,
als je gedemineraliseerd water en Mirasol gebruikt, zou een dosering van 1,2 ml per liter water voldoende moeten zijn – bij mij is dat 0,3 ml voor mijn 250 ml in de Jobo-bus van 1510 ml. Ik haal de as uit mijn spoel en laat de film samen met de spiraal minstens een minuut bij 20 °C in het netmiddelbad weken. Vergeet niet om de bus hier ook na het vullen lichtjes tegen de ondergrond te tikken – er komen altijd een paar luchtbellen in. Schud vervolgens de film in de spiraal krachtig uit met een polsbeweging en hang hem op een stofarme plek op. Als alternatief kan ook de slacentrifuge worden gebruikt – maar dat hoeft niet. Belangrijk in deze tijd van het jaar: niet te snel laten drogen – anders krult de film op en heeft het water geen tijd om weg te lopen.
Ik hoop dat dit helpt.
Met vriendelijke groeten
Robert
zensusa
Ik moet toch nog enkele opmerkingen maken over de bijdrage van Roman, aangezien ik zijn uitspraken onlogisch, praatziek en absoluut niet nuttig vind. Integendeel, ze geven ondoordachte aanwijzingen weer die al jaren als zogenaamde "geheime tips" of "alternatieven" de ronde doen en keer op keer in de forums opduiken.
1. - De uitspraak (citaat) "Let op: Niet altijd is de zogenaamd 'professionelere' oplossing ook daadwerkelijk de meest doelgerichte!" is in deze context volkomen onlogisch en dom, want de door mij beschreven filmbehandeling leidt tot vlek- en stofvrije en vlakke films (als men de extremen van een Cube 400 buiten beschouwing laat, want deze film krult altijd). Dat betekent dat deze werkwijze met behulp van een droogkast zich professioneel heeft bewezen en altijd precies tot het beoogde resultaat leidt. Een slacentrifuge leidt niet tot deze resultaten en kan daarom ook niet de doelgerichtere methode zijn!
2. - Ik ken de slacentrifugemethode al sinds het midden van de jaren zestig, heb deze zelf bij mijn eerste laboratoriumproeven uitgeprobeerd en vervolgens ook heel snel weer verworpen! Natuurlijk wordt het water van de film geslingerd, maar er wordt ook stof aangetrokken, de filmspiralen raken na verloop van tijd beschadigd, enzovoort, enzovoort.
3. - Vraag al die slacentrifuge-tipsgevers eens of ze hun films nog steeds met een slacentrifuge bewerken of deze methode überhaupt ooit zelf hebben toegepast? Ik durf te wedden dat de meeste slacentrifuge-gebruikers deze manier van filmdrogen alleen in theorie begrijpen, maar in de praktijk nooit hebben toegepast!
En hoe zit het met jou, Roman, bewerk je je films in de slacentrifuge? En sinds hoeveel jaar voer je deze behandeling al met succes uit?
4. - Droogkasten zijn tweedehands al te krijgen voor 50 tot 60 euro. Een nieuw apparaat, met garantie enz. (bijv. Jobos Mistral) is al te koop voor 200 euro. Wie dat te duur vindt en denkt (citaat) "... er zijn leukere dingen te koop...", die heeft niet al te veel waardering voor zijn eigen fotografische werk, want de negatieven zijn toch de sleutel tot het eigen werk en die moet je niet weggooien.
Overigens zijn al mijn zwart-witnegatieven, ook die welke al 37 jaar zijn gearchiveerd, in goede staat, omdat ze namelijk goed zijn bewerkt en behandeld!
5. - Als Roman schrijft (citaat) ".. en absoluut ALLE leidden ALTIJD tot vlekken van het netmiddel, ondanks minimale dosering en zonder schuimvorming ..", dan kan ik alleen maar zeggen: Beste Roman, je hebt blijkbaar geen idee van laboratoriumwerk, want hoewel er af en toe wel eens iets misgaat, leiden zeker niet ALLE bevochtigingsmiddelen ALTIJD tot vlekken enz. Ik raad je aan om wat meer laboratoriumwerk te doen en minder op forums te schrijven, dan lukt het ook zonder vlekken!
Ik hoop dat dit bericht niet te "hard" overkomt, maar ik ben van mening dat er, ook op dit forum, wat te ondoordacht wordt gepraat. Het zou toch beter zijn om vrienden van de fotografie die hulp zoeken alleen die tips en aanwijzingen te geven die je zelf ook hebt toegepast en dus kunt beoordelen! Al het andere is geklets en absoluut niet behulpzaam, want het voortdurend doorgeven van tips die ooit ergens in forums of tijdschriften stonden, zonder dat men deze tip zelf ooit heeft getest, is niet behulpzaam, maar ronduit schandalig voor mensen die hulp zoeken, want de frustratie volgt sneller dan de negatieven kunnen drogen!
Tot dan, met vriendelijke groeten
rherz
@ ZENSUSA,
ik zou het op prijs stellen als je dan ook wat terughoudender zou zijn. ;)
Dat ding met de slacentrifuge werkt uitstekend – mits het de juiste centrifuge is (een stevige mand van voldoende grootte, een slinger en geen touw, zodat de draairichting niet voortdurend omkeert, en natuurlijk een tegengewicht voor de spoel met film – anders ontstaat er een onbalans). Er komt ook niet meer stof op dan bij jouw ventilator – mits het ding schoon is.
@ Sandra
Het valt me nu pas op dat je 1 ml op 3 l water doseert – dat is waarschijnlijk gewoon te weinig. En nogmaals – het drogen kost tijd. Het water moet kunnen wegvloeien – wat wegvloeit, droogt niet in. Als de film te snel droogt, ontstaan er "vloeistofeilanden" die vervolgens opdrogen en het daarin aanwezige bevochtigingsmiddel blijft dan als vlek achter. Bovendien gaat de film sterker bollen.
Ik zorg ervoor dat er een grote plas water op de vloer onder mijn films ligt en laat nogmaals heet water in de wasbak lopen om de lucht, die in dit seizoen te droog is, wat te bevochtigen en zo het drogen te vertragen.
Dus probeer het nu gewoon nog een keer en geef niet op. :)
Met vriendelijke groeten
Robert
Gast
'Zonder erbij na te denken geklets' is inderdaad een zeer treffende omschrijving van je bijdrage!
Ik gebruik deze methode zelf al sinds ik erover heb gehoord (dus sinds ongeveer 2-3 jaar), heb in die tijd zo'n 200-300 films ermee ontwikkeld (zowel kleinbeeld als middenformaat), en heb sindsdien geen enkel probleem meer met vlekken van het bevochtigingsmiddel en stof (hoe en waar zou een slacentrifuge stof kunnen aantrekken???) – terwijl ik daarvoor, ondanks het nauwgezet opvolgen van de aanwijzingen van de fabrikant en experimenten met een lagere concentratie bevochtigingsmiddel, regelmatig vlekken had (en Sandra waarschijnlijk ook, anders had ik het niet gevraagd).
Ook in mijn fotografische kennissenkring wordt deze methode sindsdien door de meesten gebruikt – met eveneens positieve resultaten – en zonder enige beschadiging van filmspiralen (hoe zouden die daarbij beschadigd kunnen raken?).
Het gaat dus om een wijdverbreide methode die via photo.net inmiddels zelfs internationaal bekend is geworden en door veel gebruikers regelmatig wordt toegepast!
In plaats van dus ongefundeerd advies van tevreden gebruikers af te doen dat in de praktijk is beproefd, uitstekend werkt en tot het gewenste resultaat (namelijk stof- en vlekvrije negatieven) leidt, zou je je misschien iets minder moeten laten imponeren door zogenaamd professionele werkwijzen – dat je als oude knar niet per se geneigd bent tot creatieve werkwijzen en innovatieve (en bovendien goedkope) oplossingen, dat is me wel duidelijk...
Roman
zensusa
Natuurlijk, met mijn 56 jaar ben ik voor mensen als Roman een oude zak, die weliswaar een professional is en al 40 jaar aan fotografie doet, en – oh wonder – die oude, oncreatieve en niet-innovatieve zak heeft het zelfs tot op de dag van vandaag volgehouden, hoewel hij geen pasfoto’s, bruiloften of mainstream-reclameonzin fotografeert en hoewel de kunst- en fotomarkt sneller verandert dan sommigen hun forumberichten kunnen typen.
Toch is het duidelijk dat je alleen op de lange termijn kunt overleven in de kunst, grafische vormgeving en fotografie als je creatief en innovatief bent. Niemand neigt dan naar goedkope werkoplossingen (alleen maar omdat ze goedkoop zijn), maar men geeft de voorkeur aan de oplossing die het meest effectief is en planbare, reproduceerbare resultaten oplevert, waarmee de eigen ideeën zo ideaal mogelijk kunnen worden gerealiseerd.
Voor de rest ben ik blij voor iedereen die blijkbaar goed kan leven met de slacentrifuge; ik heb er, zoals eerder vermeld, ook ooit mee geleefd, maar toch heeft deze ernstige nadelen ten opzichte van een droogkast. Ik kan in ieder geval polyesterfilms, die voor het beste resultaat hangend en nat gedroogd moeten worden, alleen "op de juiste manier" in een droogkast behandelen. Dit geldt des te meer voor rol- en vlakfilms, of slingert iemand ook vlakfilms in de slacentrifuge?
Voor het overige, wat creativiteit en innovatievermogen betreft, zou ik Roman graag over 40 jaar nog eens spreken. Ik ben benieuwd hoe creatief en innovatief zijn levenspad is verlopen.
Als ik naar mijn bijdragen op dit forum kijk, heb ik altijd zeer concrete en gedetailleerde antwoorden en oplossingen op vragen gegeven. Dat kan men niet bepaald zeggen van andere deelnemers, die blijkbaar voortdurend en overal iets over te zeggen hebben. Maar blijkbaar is dat slechts mijn indruk, want andere deelnemers zien dat waarschijnlijk niet zo?
Goed dan, ik zal me hier verder niet over uitspreken.
Nog een fijne avond
Gast
Als ik naar mijn bijdragen op dit forum kijk, zie ik dat ik altijd zeer concrete en gedetailleerde antwoorden en oplossingen op vragen heb gegeven.
Als dat je bedoeling was, probeer dan de volgende keer alsjeblieft de bijl in de kast te laten als iemand een methode beschrijft waar je het niet mee eens bent.
Zo persoonlijk denigrerend als je hier nu "argumenteert", kan men je namelijk met de beste wil van de wereld niet serieus nemen.
Sandra
Hallo,
Ik heb gisteren de nieuwe ontwikkelaar bij Impex gekocht en de verkoper op mijn probleem aangesproken. Hij adviseerde me om de film iets langer in het bevochtigingsmiddelbad te laten liggen. Dus ongeveer 2 minuten.
Ik had ook al bedacht dat mijn films misschien iets te snel zijn opgedroogd, omdat de temperatuur in het bad relatief hoog is.
Het spijt me dat sommigen met hun meningen zo met elkaar in conflict zijn gekomen. Dat was echt niet mijn bedoeling. :( Maar ik denk dat jullie me toch hebben geholpen en daar ben ik jullie dankbaar voor.
Vriendelijke groeten
Sandra
joerngreuling
Hmm, ik weet niet precies wat ik hier verkeerd of juist goed doe, maar in zo’n twintig jaar thuislaboratoriumwerk heb ik met mijn zelfontwikkelde zwart-witfilms nooit last gehad van droogvlekken. Misschien komt dat doordat ik wat minder voorzichtig met mijn negatieven omga – vergeleken met wat de vorige sprekers allemaal met hun films uithalen.
Na de laatste spoeling doe ik een flinke scheut bevochtigingsmiddel in de bus, dan beweeg ik de spoel een beetje heen en weer in de loog tot het licht schuimt en laat ik het geheel ongeveer vijf minuten rusten. Vervolgens haal ik de spoel uit de bus, open ik hem en veeg ik het bevochtigingsmiddelwater dat aan de film kleeft voorzichtig weg met een schraper. Ik heb de schraper eerst even in het blik gedoopt, zodat de rubberen lippen vochtig zijn. Vervolgens wordt de film in de badkamer opgehangen om te drogen. En klaar is Kees: zonder droogvlekken, zonder krasjes. En dat alles zonder Aqua dest., zonder afgemeten dosering van het bevochtigingsmiddel, zonder alchemistisch gedoe. Bij mij werkt het dus.
Groeten, Jü