hyoro
Ik moet hier wel bij zeggen: ik heb het nog niet geprobeerd...
Maar gisteren viel me in de fotowinkel het volgende op: hoe groter de afstand tussen de vergrotingskop en het papier, hoe
dichter ik de lens bij het negatief moet brengen om scherp te stellen. Bij mijn oudere Opemus is de balg echter al bij grote uitsneden op de basisplaat volledig ingedrukt. Hoe kan ik dan nog grotere formaten (vloer- en wandprojectie) bereiken, als ik – logischerwijs? – niet verder kan scherpstellen? Ligt dat aan mijn vergroter, die waarschijnlijk meer voor MF bedoeld is, of is dat bijvoorbeeld met een andere brandpuntsafstand mogelijk?
Groeten,
Henning
Urnes
Hallo Henning,
Dat klopt, als je met KB grotere afdrukken wilt maken en je werkt tot nu toe met 80 mm, dan heb je een 50 mm-lens nodig, die bij mijn Magnifax door het draaien van de lensplaat wordt bevestigd om dichter bij het negatief te komen. Er zijn ook zogenaamde WA-lenzen van Schneider en Rodenstock (voor KB zijn dat dan 40 mm), die nog grotere beelden mogelijk maken.
Groeten, Sven.
Roman
Hallo!
De vorige spreker heeft het al indirect aangegeven: bij gebruik van een 50 mm-objectief moet de objectiefplaat zo op de vergroter worden geplaatst dat de welving naar boven/binnen/naar het negatief wijst. Wees gerust, scherpstellen is dan nog steeds mogelijk, zelfs als de kop van de vergroter al het einde van de kolom heeft bereikt; met een 80 mm (waarbij de plaat met de welving naar beneden, naar de basisplaat moet wijzen) heb je deze problemen sowieso niet, alleen zijn bij maximale uitschuifbaarheid van de kolom slechts kleinere afbeeldingen mogelijk in vergelijking met de 50 mm...
hyoro
Hm – ten eerste heb ik een 50 mm Rodagon en ten tweede is de printplaat ook in de richting van de balg gewelfd; daarvoor heb ik toch speciaal die op maat gemaakte versie van FOTOIMPEX gekocht :-)
Misschien is de balg inderdaad iets “minder kort” dan bij een pure KB-vergroter...
Of, en deze vraag is voor Mirko, is jullie printplaat om technische redenen iets minder diep gewelfd dan de originele?
Een langere brandpuntsafstand resulteert volgens mij toch in kleinere afbeeldingsafmetingen. Dat betekent dat ik met een 80 mm weliswaar slechts minuscule vergrotingen op de basisplaat zou kunnen maken, maar op de vloer of aan de muur toch groot – of heb ik dat nu verkeerd begrepen? (Zou een nog kortere brandpuntsafstand niet een nog verdere verkorting van de balg vereisen?)
Zou een 80 mm mijn 'probleem' dus oplossen?
Bedankt en groeten,
Henning
Gast
Hoi Henning,
het zou kunnen dat het probleem niet zo ernstig is als het lijkt.
In feite gaat dit via de afbeeldingswet. Daarom wordt de benodigde afstelling van de lens steeds kleiner naarmate de schaal groter wordt. Eigenlijk zou de Opemus bijna op oneindig moeten kunnen scherpstellen, pas dan zou de balg tegen de aanslag moeten zitten. Afmetingen boven 1:10 (daarbij klopt dan zelfs al bijna 50 cm objectief/beeldafstand bij 50 mm brandpuntsafstand) vereisen nog maar heel weinig uitschuifverandering. Probeer het dus eerst eens uit.
In principe geeft een 80 mm je natuurlijk ruimte, je kunt deze ook met de plaat naar binnen gebogen inbouwen. De afstanden (lens/beeld) worden natuurlijk 8/5 groter.
Groeten
Martin
hyoro
@max: Ja, dat klinkt aannemelijk!
Maar: als ik nauwelijks meer hoef te focussen, betekent dat ook dat ik het nauwelijks meer KAN (!), aangezien de mechanica van mijn Opemus niet bepaald 'soepel' loopt. Ik ga nu al 'tot het uiterste' om het punt net daarvoor te raken (soms heb ik daarna echte drukplekken op mijn handen). Kun je de frictieversnellingen soepeler maken met smeermiddel?
Ik dank jullie allemaal voor het advies!
Groeten,
Henning
kessler
Hallo Henning,
Ik heb de fijnafstelknop voor de Opemus gekocht. Die kost hier bij FOTOIMPEX niet de wereld en maakt scherpstellen inderdaad makkelijker. Smeren met siliconen? Dat maakte het mechanisme een stuk soepeler. Je moet alleen oppassen dat je niet met dat siliconen spul knoeit, want het is vrij moeilijk te verwijderen van ruwe oppervlakken.
Groeten,
Martin
hyoro
Hallo!
Tot slot: ik heb het vandaag in de praktijk getest – en het werkt NIET!
Ik heb de vergroter op een stoel gezet, de kolom omgedraaid en een dia op een wit vel papier op de vloer geprojecteerd. Bij 'bovenste aanslag' ligt het scherpstelvlak bij open diafragma ca. 10-15 cm boven de vloer! Je zou nu met scherptediepte kunnen... nou ja.
De printplaat is dus ofwel significant te plat voor dit doel – maar je kunt hem om technische redenen niet dieper bouwen (de Rodagon past er echt precies in), dus ik wil hieruit geen verwijt aan FOTOIMPEX lezen! – of de balg van de Opemus stuit bij deze afmetingen aan zijn grenzen – zou kunnen, maar ik kan dat bij gebrek aan vergelijking niet beoordelen.
Daarom blijft er maar één oplossing over: een andere lens (slanker dan de Rodagon) die in de originele printplaat past, of een langere brandpuntsafstand met een overeenkomstige vergroting van de afstanden.
Of, en dat dringt langzaam tot me door, op middellange termijn een nieuwe vergroter aanschaffen $-(
Hartelijk dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de opheldering – en misschien heeft het nog iemand anders 'geholpen'.
Groeten,
Henning
