werniX
Hallo,
Ik heb de afgelopen dagen 2 rollen APX 100 en 2 rollen APX 400 belicht. Ik heb ruim de tijd genomen voor de meting van de belichting en denk dat ik alles goed heb gedaan.
Ik heb telkens 2 rolfilms in mijn kleine Jobo-bus (470 ml) ontwikkeld in RODINAL 1+50 (20°, APX100 17 min., APX400 11 min., 1 minuut kantelritme) en de negatieven zijn gewoon veel te "dun", ze hebben niet de verwachte scherpte :angry:
Kan het zijn dat de ontwikkelingsconcentratie per film te laag is met 500 ml water en 10 ml RODINAL?
Wie heeft een soortgelijk probleem gehad of wat is de minimale concentratie van RODINAL?
Help alstublieft
Groeten
Werner
MirkoBoeddecker
Hallo Werner,
zonder je belichtingstijden te hebben gecontroleerd, hier een antwoord en een paar vragen:
Antwoord: nee, het lukt zelfs met nog veel minder RODINAL-concentraat
Vragen:
Heb je beide films in dezelfde chemische vloeistof ontwikkeld of heb je telkens 500 ml aangemaakt?
Zijn beide films te licht of slechts één?
Waarmee heb je de 50 ml afgemeten?
Zijn ze misschien helemaal niet te licht, maar lijkt het je alleen maar zo?
AGFA- en FOMA-films zien er bleker uit dan HP5- of zelfs XP2-negatieven.
Ze laten zich echter prachtig afdrukken op gradatie 3.
Dus vraag: al geprobeerd af te drukken?
Groeten
Mirko
werniX
Hallo Mirko
Heb je beide films in dezelfde chemische vloeistof ontwikkeld of heb je telkens 500 ml aangemaakt?
>> Ik heb twee keer 500 ml verse vloeistof aangemaakt
Zijn beide films te licht of slechts één?
>> Vreemd genoeg is naar mijn mening een hele rol van 100 foto’s van de twee APX100-rollen te licht
Waarmee heb je de 50 ml afgemeten?
>> met een maatbeker van 25 ml
Zijn ze misschien helemaal niet te dun, maar lijkt het je alleen zo?
>> kan zijn
Dus vraag: al geprobeerd te afdrukken?
>> nog niet afgedrukt
Bedankt voor de snelle antwoorden
Nog een vraag: moet ik bij 5 ml concentraat per film de tijden verlengen?
Ik kijk uit naar de RC Polywarmton van jouw winkel (vandaag besteld) – had tot nu toe Ilford-Multigrade MG IV Pearl 30x40 50 vellen voor meer dan 70 euro
Stefan Heymann heeft me gisteravond ter vergelijking een afdruk op de Poly laten zien – dat heeft me meteen overtuigd
Groeten
Werner
skahde
Hallo Werner,
17 minuten bij 20 °C en een verhouding van 1:50 klinkt volkomen normaal voor de APX 100. Als ze inderdaad te licht zijn, zou ik de thermometer eens controleren of de ontwikkelingsduur gewoon wat verlengen.
Wat vond je eigenlijk niet goed aan het Ilford-papier?
Met vriendelijke groeten
Stefan
werniX
Hallo Stefan,
Sommige dingen vind je leuk, totdat je iets beters ziet (zowel qua kwaliteit als qua prijs).
Ik heb de twee papiersoorten naast elkaar vergeleken.
Polywarmton bevalt me beter en heeft duidelijk een betere dichtheid – uiteraard in vergelijking met PE.
Het is een kwestie van persoonlijke smaak. Wat daar nog bij komt: ik wilde al lang eens iets nieuws uitproberen – net als vroeger, toen ik ook veel van Agenda in München heb geprobeerd.
Wat gebruik jij zoal?
Groeten
Werner :angry:
skahde
Hallo Werner,
Heb je bij het vergelijken van de helderheid rekening gehouden met het verschil in oppervlak (parelmoer versus glans)? Was de vergroting gemaakt met hetzelfde contrast? Is de ene afdruk iets langer belicht en de andere iets donkerder afgedrukt? Dat zijn mogelijk verschillen die niet te wijten zijn aan verschillende eigenschappen van het materiaal (afgezien van het oppervlak), maar hun oorzaak vinden in verschillende omstandigheden bij de belichting en de verwerking. Natuurlijk ziet een gradatie 3 van hetzelfde negatief er mooier en briljanter uit dan een 2.
Voor het standaardwerk gebruik ik een heel oncool barietpapier van moderne makelij en lokale herkomst. Werkt perfect en ziet er geweldig uit. Ontwikkeld wordt in D72 met benzotriazool in plaats van bromide, dat wordt verzadigd maar neutraal/koel in plaats van groenachtig/warm, zoals bij normale D72/Dektol. Voor intensieve tonen gebruik ik liever Polywarmton (baryt). Je moet eens de Tetenal Goldtoner daarmee proberen na een warmtoonontwikkelaar. Maar schrik niet! :)
Veel groeten
Stefan
werniX
Hallo Stefan,
Ik neem aan dat je alleenstaand bent en veel tijd hebt, of dat je per bezoek aan de donkere kamer maar één foto maakt!? Of doe je soms ook PE – ik ben namelijk ook dol op het goede oude barietpapier en heb een vrij nieuwe verpakking Ilford FB 50x60 open – maar ik wil in de korte tijd die ik voor de donkere kamer heb, straks toch iets meer dan slechts één foto in handen hebben.
Wat betreft de vergelijking van de papiersoorten: ik heb natuurlijk niet Pearl met glans vergeleken, maar Ilford MG hoogglans en Polywarmton hoogglans – beide stroken papier even lang belicht en op dezelfde manier ontwikkeld – de dichtheid is gewoonweg verbluffend.
Ik heb nog nooit getoneerd – maar ik heb onlangs een heleboel foto's gemaakt van drogende tabak en mij werd aangeraden om er een aantal te toneren.
Groeten,
Werner
skahde
Hallo Werner,
Ik ben niet bepaald alleenstaand. :D Integendeel, mijn vrouw zet me onder druk als de foto’s voor ons huis of de kinderportretten voor de familie niet snel genoeg af zijn. :P
Van die kant krijg ik geweldige steun voor mijn hobby. B)
Wat betreft het onderwerp tijd versus baryt: het uitwerken volgens esthetische criteria kost me, ongeacht het materiaal, de meeste tijd. Het moeilijkste zijn de beslissingen over welk deel van een foto nog verbeterd kan worden in de weergave. De "doorlooptijd" tussen belichting en beoordeling bedraagt daarbij ca. 5 minuten, bij PE 3 minuten. Die twee minuten maken het verschil niet. De daaropvolgende verwerking, wassen en drogen vereist mijn aanwezigheid niet. Het verschil tussen PE en baryt is daardoor – wat mijn tijdsbesteding betreft – verwaarloosbaar. Kleine formaten voor de albums en schoenendozen van de familie maak ik ook op PE, omdat het bij ruwe behandeling gewoon robuuster is en probleemloos vlak droogt. Baryt trek ik op.
Wat de vergelijking van de maximale zwartwaarde betreft, hebben anderen daar al voldoende werk van gemaakt: de huidige papiersoorten bereiken allemaal maximale zwartwaarden van meer dan 2,0 logD en meer, meestal rond de 2,2, waarbij een papier met 2,3 toch "twee keer zo zwart" is als een met 2,0. "Twee keer zo zwart" klinkt op het eerste gezicht geweldig. Richard Henry ("Controls in Black and White Photography") heeft proefpersonen echter eens testfoto's voorgelegd met verschillende maximale dichtheden: vanaf logD 1,8-1,9 konden ze de verschillen alleen nog maar toevallig waarnemen (als je vergelijkingen maakt bij schemerige caféverlichting is er nog minder dichtheid nodig :) ). Dat betekent dat elk papier maximale zwartwaarden bereikt die het oog waarneemt als "zwart, zwarter kan niet", als je het maar loslaat (en het reflectiegedrag van verschillende oppervlakken even buiten beschouwing laat).
Als een papier dus onder bepaalde omstandigheden niet hetzelfde maximale zwart bereikt als een ander, betekent dat niet dat het dat niet kan, maar moet men zich afvragen waarom het dat niet doet. Ervan uitgaande dat de weergave van de hoge lichten bij beide identiek is en de contrastweergave in de middentonen eveneens gelijk is, kan het zijn dat het ene papier een hoger schaduwcontrast in het negatief nodig heeft dan het andere (d.w.z. het papier heeft een sterkere schouder in de hoge lichten) en daarom bij hetzelfde negatief in de schaduwen niet dezelfde briljantie vertoont. Het negatief past dan, als de hoge lichten kloppen, beter bij het papier dat in de schaduwen briljanter lijkt (dat is een onderwerp op zich en hier passen sommige kandidaten gewoon niet bij elkaar). Dat is een van de beste argumenten om voor een bepaald papier te kiezen. Bijna nog iets slimmer is het om een papier uit te zoeken en de hele keten van negatiefontwikkeling, filmkeuze en opnametechniek daar "bottom-up" op af te stemmen. Maar dat lukt mij ook niet B) .
Het kan echter ook, en daar vergist men zich veel sneller, dat het totale contrast in geval A en B gewoon verschillend is; een kwartgradatie is voldoende.
Hoe kun je het maximale zwart betrouwbaar vergelijken? Het is bewezen dat dit met het blote oog helemaal niet lukt (zie hierboven). :D Je moet er dus ook maar redelijk zeker van zijn dat je het ook bereikt. Je kunt bijvoorbeeld een grijswaaier belichten en de belichting verlengen totdat de twee donkerste velden niet meer te onderscheiden zijn, of heel eenvoudig in het contact van een negatief de filmdrager en de omgeving. Als deze laatste niet te onderscheiden zijn, is "zwart genoeg" in de omgeving bereikt. Vergelijkingen met normale vergrotingen zijn veel te onzeker vanwege de onvoorspelbare contrastverschillen van de materialen.
Als je je nu afvraagt waarom er dan zo'n ophef wordt gemaakt over het verhogen van de maximale dichtheden door seleentoning, dan is dat omdat hierdoor ook iets minder dichte delen worden versterkt, terwijl de lichtere hooglichten en ook de middentonen binnen donkere delen blijven zoals ze zijn en daardoor sterker naar voren komen. Het schaduwcontrast neemt toe, het beeld ziet er scherper uit. Dit heeft slechts indirect te maken met de echte maximale zwartwaarden, aangezien die slechts meetbaar toenemen.
Voor de rest zijn toningen een openbaring, als je het nog niet hebt geprobeerd. Dat is de vierde dimensie in de donkere kamer: papierkeuze = 1, belichting+contrast = 2, ontwikkeling = 3, tonen = 4
Veel groeten en sorry voor het langdradige geklets ;)
Stefan
werniX
Hallo Stefan,
Nu moet je me eens uitleggen hoe je je barytfoto's ontwikkelt (apparatuur en werkwijze); misschien ga ik in de toekomst dan ook weer vaker met baryt werken.
Aangezien je blijkbaar veel ervaring hebt – zijn er hier op internet dan een paar voorbeelden van je te zien?
Groeten,
Werner
StefanHeymann
Hallo Werner,
> Vreemd genoeg is een hele rol van 100 opnames van de twee APX100-rollen naar mijn mening te vaal
Zijn die allebei in hetzelfde doosje ontwikkeld? Achter elkaar in dezelfde spiraal? Dan zou ik eerder denken aan een fout bij de belichtingsmeting. Zijn de batchnummers (die staan op de filmrand) identiek?
Hallo Stefan,
Ik respecteer je opmerkingen over de maximale dichtheid, maar vergelijk eens de MG4 en de PWT (beide PE, beide op hetzelfde oppervlak). De PWT is *aanzienlijk* dichter, terwijl de MG4 er gewoon grijs uitziet. Als je me je adres stuurt (bladrunner@stefanheymann.de), stuur ik je graag de vergelijkingsstroken die Werner ook van mij heeft gekregen. Ik zal er niets op schrijven, want je ziet het verschil meteen. En dat zie je ook op de foto's; ik vind het afdrukken veel leuker sinds ik PWT gebruik. (Ik geloof echter niet dat dit de faillissement van Ilford heeft veroorzaakt ;-)
Met vriendelijke groeten
Stefan
skahde
Hallo Stefan,
Nu word ik toch wel nieuwsgierig. Ik ga de vergelijking gewoon eens maken. Ik heb hier nog MGIV PE liggen, PWT alleen als baryt, en daar voeg ik telkens een stukje Agfa MCP en MCC aan toe. Die kunnen we daarna natuurlijk via de post uitwisselen.
Proberen kan geen kwaad! ;)
Werner,
van mij staan er tot nu toe slechts twee foto's op het internet (in de Moersch-klantengalerij). Op het internet komen de foto's voor mij niet goed tot hun recht, daarom kan ik mezelf er nooit toe zetten om eens goed te leren scannen :).
Maar we kunnen best eens (werk)afdrukken via de post uitwisselen, graag als ringruil. Stefan, doe je mee? Iedereen 4 afdrukken? Wie nog meer?
Groeten
Stefan
StefanHeymann
Hallo Stefan,
Ik weet niet of de vergelijking tussen MG4/PE en PWT/Baryt wel helemaal eerlijk is ;-)
Ik doe graag mee aan de ringruil, maar mijn favoriete formaat is 24x30, wat helaas lastig te versturen is (DIN A4 = 21x30). Ik zou dus eerst de afdrukken voor de ringruil moeten maken, wat bij mij niet zo snel gaat als ik zou willen. Jullie kunnen dus gerust "ringen ruilen" en ik doe mee als ik zover ben ...
Groeten
Stefan
werniX
Hallo Stefan Heymann,
Ik heb nu afdrukken gemaakt van de films in kwestie – en Mirko had gelijk – eerst maar eens afdrukken. De 2 100's zijn dus oké – binnenkort is er iets te zien op het Hassi-forum – maar de 2 400's zijn echt te flauw – ik weet echter al waar dat aan ligt – ze zijn gewoon kapot – verlopen – defect – ik heb de laatste, die al in het magazijn zat, er meteen weer uitgehaald.
Groeten
Werner
skahde
Ik weet niet of de test MG4/PE versus PWT/Baryt wel helemaal eerlijk is ;-)
Hallo Stefan,
mijn werkhypothese is dat je in het maximale zwart geen verschil ziet. Dus ik moet mijn uiterste best doen om die te weerleggen. :)
Ik voeg de resultaten toe aan de afdrukken voor de ringuitwisseling en krijg ze bij de ringverzending samen met jouw resultaten teruggestuurd. Ik maak voor de ringuitwisseling even een nieuwe thread aan, zodat we niet met z'n tweeën blijven.
Wat het verzenden van de foto's betreft: het toverwoord bij het postloket is "Warensendung Maxi". Die mag maximaal 35,3 x 30 x 15 cm groot zijn en 500 g wegen. Kost 1,53 € en duurt alleen iets langer.
Groeten
Stefan
