klausentreiben
Hallo, na jaren van afwezigheid ben ik weer begonnen met het ontwikkelen van zwart-witfilm, dus mijn kennis is nog vrij beperkt.
Mijn probleem is dat ik maar 1 tot 4 filmrolletjes per jaar ondergaan aan belichting. Dat is te weinig, waardoor ik bang ben dat de ontwikkelvloeistof onbruikbaar wordt en ik een filmrolletje kwijtraak tijdens het uitproberen.
Welke ontwikkelingsmethode kunnen jullie voor dit probleem aanbevelen? Ik gebruik momenteel Ilford Delta 100/400 en wil flexibel zijn in mijn filmkeuze. Het ontwikkelen moet eenvoudig verlopen, zonder veel afstelling. Ik wil de ontwikkelaar als eenmalige ontwikkelaar gebruiken. Ik zal naar eigen zeggen maximaal 2 films in de bus hebben en de vloeistof meteen weggooien. Is er iets milieuvriendelijkers?
Wat ik tot nu toe al op forums heb gelezen:
poederontwikkelaars
, bijvoorbeeld ATOMAL, blijven ongeopend oneindig lang goed, maar dat heeft voor mij geen zin, omdat de bereide oplossing binnen 6 weken moet worden verwerkt.
Van het bereiden van deelhoeveelheden wordt afgeraden vanwege ontmenging. Klopt dit? Kunnen vloeibare componenten, bijvoorbeeld Moersch Finol, gedeeltelijk worden bereid? Maar hoe zit het met de houdbaarheid van deze geopende flessen?
Vloeibare concentraten in kleine hoeveelheden:
hier ben ik de kleinste bruikbare hoeveelheden met een goede houdbaarheid tegengekomen.
Tetenal Ultrafin T Plus
500 ml, houdbaarheid: ongeopend 2 jaar, geopend 6 maanden, aangemaakt 2 maanden, is net genoeg voor 8 films. Dus 2 euro per film.
Tetenal Neofin Blau, 6 ampullen
, elk 2 jaar houdbaar, voor precies 6 films. Veiligste oplossing: 2,4 euro per film, maar een echt alternatief voor het amateurlaboratorium.
Tetenal Ultrafin Liquid
250 ml, geen informatie over de houdbaarheid?
Kan iemand mij het verschil tussen de 3 Tetenal-merken duidelijk uitleggen? Moet ik een speciale ontwikkelaar voor T-kristallen gebruiken?
RODINAL of ADONAL 100 ml
. Dit zou de ontwikkelaar met de langste houdbaarheid
moeten zijn, zelfs na jaren
en
ook bij een geopende fles. Er zijn echter geen concrete gegevens. Kan iemand dit bevestigen?
De kleinste hoeveelheid van 100 ml is hier voldoende voor 2,6 liter werkoplossing. Dat zou bij mijn ontwikkelingsbak 8 films zijn à 0,65 euro per film. Zelfs als het bederft, is de schade niet groot, maar hoe zit het met de kwaliteit? Is de ADONAL ook nog bruikbaar voor moderne T-kristalfilms zoals Ilford Delta 100 of Delta 400?
Hallo, na jaren van onthouding houd ik me weer bezig met zwart-witfilmontwikkeling, mijn kennis is dus rudimentair.
Mijn probleem is dat ik per jaar slechts 1-4 films ondergaat. Dat is te weinig, waardoor te vrezen valt dat de ontwikkelchemie onbruikbaar wordt en ik bij het uitproberen een film verlies.
Welke oplossing/ontwikkelaar kunnen jullie voor dit probleem aanbevelen?
Wat ik tot nu toe al op forums heb gelezen:
poederontwikkelaars
, bijvoorbeeld ATOMAL, blijven ongeopend oneindig lang goed, maar dat helpt niet, omdat de bereide oplossing binnen 6 weken moet worden verwerkt.
Van het bereiden van deelhoeveelheden wordt afgeraden vanwege ontmenging.
Kunnen vloeibare componenten, bijvoorbeeld Moersch Finol, gedeeltelijk worden aangemaakt? Hoe lang zijn geopende flessen houdbaar?
Vloeibare concentraten in kleine hoeveelheden:
hier ben ik de kleinste bruikbare hoeveelheden met een goede houdbaarheid tegengekomen.
Tetenal Ultrafin T Plus
500 ml, houdbaarheid: ongeopend 2 jaar, geopend 6 maanden, aangemaakt 2 maanden, is net genoeg voor 8 films. Dus 2 euro per film.
Tetenal Neofin Blau, 6 ampullen
, elk 2 jaar houdbaar, voor precies 6 films. Veiligste en duurste: 2,4 euro per film, maar een echt alternatief voor het rommelige lab.
Tetenal Ultrafin Liquid
250 ml, geen informatie over houdbaarheid?
Kan iemand mij het verschil tussen de 3 Tetenal-merken duidelijk uitleggen?
RODINAL of ADONAL 100 ml
. Dit zou de ontwikkelaar met de langste houdbaarheid
moeten zijn, zelfs na jaren
en
ook bij een geopende fles. Er zijn echter geen concrete gegevens. Kan iemand dit bevestigen?
De kleinste hoeveelheid van 100 ml is hier voldoende voor 2,6 liter werkoplossing. Dat zou bij mijn ontwikkelingsbakje neerkomen op 8 films à 0,65 euro per film.
Is de ADONAL ook nog bruikbaar voor de moderne T-kristalfilms zoals Ilford Delta 100 of Delta 400?
Wat kunnen jullie aanbevelen?
Urnes
Je kunt het eens proberen met ATOMAL A49. Daarin komen de Deltas heel goed tot hun recht.
Je giet het erin, neem ik aan. Dan heb je ongeveer 500 ml nodig voor één spuitbus.
Zorg voor een bruine Schott-glasfles of een chemiefles met een teflonafdichting. Die sluit luchtdicht af. Je kunt het beste een fles van een halve liter nemen. Maak dan 1 liter aan. Gebruik 500 ml direct en doe de rest in de fles. Dat zou dan ruim 6 maanden goed moeten blijven. Of langer. Zolang het niet bruin is, gebruik ik de oplossing ook langer.
Groeten, Sven.
Wolf_XL
... even tussen ons gezegd – als bij 1 tot 4 films per jaar de ontwikkelingskosten per film een rol spelen, zoek dan maar een andere hobby...
klausentreiben
Bedankt Urnes voor je constructieve antwoord.
Moet ATOMAL niet ook minimaal 1 op 2 worden verdund? Ik heb gemerkt dat de resultaten dan ook beter worden.
Als milieubewuste persoon ben ik ervoor om grondstoffen volledig te benutten; ik vind het zonde om ongebruikte maar verlopen chemicaliën weg te gooien.
Mijn ontwikkeltank adviseert 325 ml voor één film en 570 ml als ik twee films erin doe; daarna zou ik het weggooien vanwege een gebrek aan opslagcapaciteit. Volgens jouw methode kun je slechts 2 films ontwikkelen, terwijl ik met 3 liter net 10 films zou kunnen ontwikkelen.
Urnes
Nee. Je kunt met een basisoplossing werken. Tenzij je een compensatie- of basisontwikkeling nodig hebt.
Het weggooien van ontwikkelaar is, mits geoxideerd, niet kritisch. Maar fixeer blijft inderdaad vier weken goed en zilver is giftig.
Bedenk nu eens hoeveel foto's je daadwerkelijk van een film afdrukt en hoeveel onnodig waren. Hoeveel papier je in de prullenbak moet gooien totdat de afdruk goed is, enzovoort.
Een alternatief zou tekenen zijn. 1 potlood en 1 vel papier.
Groeten, Sven.
Wolf_XL
...overweeg eens Neofin Blau – dat komt het dichtst in de buurt van het gewenste profiel.
klausentreiben
...Neofin Blau eens overwegen – dat komt het dichtst in de buurt van het gewenste profiel.
Dat heb ik laatst ook overwogen! Aangezien losse flesjes van 50 ml zijn, komt dat neer op 6 x 700 ml.
Wat vind je van het voorstel: Ultrafin T plus in 500 ml, meteen een glazen fles erbij en
gas als afsluiting bovenop, dat zou bij gedeeltelijke afname toch ook de houdbaarheid op de oorspronkelijke 2 jaar moeten houden.
Ik ben echter niet op de hoogte van de verschillen in eigenschappen tussen beide producten.
Bij Ultrafin staat bijvoorbeeld 'uitbalancerend', wat betekent dat in vergelijking met Neofin Blau?
Is de Neofin van een ouder type omdat er in de beschrijving niet wordt ingegaan op de T-kristallen-typologie?
klausentreiben
Ik heb gelezen dat Ultrafin T Plus voor de kleinste korrelgrootte is. Maakt dat bij een film van 100 ASA nog veel uit?
Neofin Blau zorgt voor meer scherpte. Ten koste van …
Wolf_XL
...vanaf hier wordt het lastig – een zo voordelig mogelijke ontwikkelaar vinden voor je eigen verwerkingsvolume is één ding, maar of die ontwikkelaar ook goed samengaat met je favoriete film is iets heel anders. Om nog maar te zwijgen van persoonlijke smaak... De eigenschappen van een ontwikkelaar die in de productgegevens worden aangeprezen, gelden helaas niet altijd voor alle films. RODINAL of HC-110 zouden bijvoorbeeld uitstekend voldoen aan je eisen wat betreft houdbaarheid – maar zijn naar mijn ervaring eerder een tweede keuze voor T-Grain-films zoals de Delta. Hoewel er aan de andere kant gebruikers zijn die dat heel anders zien...?
€
Je zult niets anders kunnen doen dan de beoogde film/ontwikkelaar-combinaties zelf uit te proberen en dan te beslissen.
grommi
"Is er iets milieuvriendelijkers?"
€
Natuurlijk: Caffenol. Als eenmalige ontwikkelaar na gebruik gewoon door de gootsteen spoelen. Instantkoffie, wassoda, vitamine C-poeder en eventueel gejodeerd keukenzout zijn in elke goed gesorteerde supermarkt verkrijgbaar. Ongeveer 40 cent per 35mm-ontwikkeling, altijd vers bereid, niets gaat verloren -> caffenol.blogspot.com
€
Nog een tip: maak er geen pseudowetenschappelijk gedoe van, maar werk zorgvuldig.
RalfMichael
Hallo Klausentreiben,
In de jaren '70 ontwikkelde ik als scholier om kostenredenen vaak met RODINAL. Vorig jaar (of eind 2016) vond ik in de kelder een ongeopende fles RODINAL en een voor tweederde gevulde fles RODINAL, die al 40 jaar hadden gestaan. Niet alleen met de origineel afgesloten, maar ook met de geopende fles concentraat was het ontwikkelen van film nog prima mogelijk (!). In de verdunning 1:25 was RODINAL best goed en met een fijne korrel,
helaas hebben we destijds uit gierigheid vaak 1:100 verdund, doe dat niet, dat is grofkorrelig en slechter. Ik heb destijds voor belangrijke films in ieder geval ook wel eens Ilford ID 11 en Microphen gebruikt.
Neofin Rot of blauw heb ik ook wel eens gebruikt, dat was wel oké, maar nooit de fijnste korrel; ik weet echter niet of die tegenwoordig nog steeds hetzelfde zijn.
De ontwikkelaar die overeenkomt met RODINAL zit in het assortiment van FOTOIMPEX, maar die heb ik nog niet getest.
De genoemde Rodinal-flesjes zijn glazen flesjes van 125 ml.
Ilford had ooit een vergelijkbare eenmalige ontwikkelaar genaamd Ilfosol, maar daarmee had ik niet zo goede resultaten.
€
Ik zit trouwens in hetzelfde schuitje als jij: van 1970 tot ongeveer 1986 heb ik zo'n 220 zwart-witnegatieffilms (120, 135 en 127) ontwikkeld, tegenwoordig misschien nog maar 5 per jaar, maar ik blijf toch bij deze hobby en laat je er niet van afbrengen. Ik fotografeer ook nog steeds analoog, maar sinds de jaren 80 voornamelijk in kleur.
Groeten, Ralf
klausentreiben
Je kunt het eens proberen met ATOMAL A49. Daarin komen de Deltas heel goed tot hun recht.
Je giet het erin, neem ik aan. Dan heb je ongeveer 500 ml nodig voor één spuitbus.
Zorg voor een bruine Schottglas- of chemicaliënfles met een teflonafdichting. Die sluit luchtdicht af. Je kunt het beste een fles van een halve liter nemen. Maak dan 1 liter aan. Gebruik direct 500 ml en doe de rest in de fles. Die zou dan ruim 6 maanden goed moeten blijven. Of langer. Zolang hij niet bruin is, gebruik ik de oplossing ook langer.
Groeten, Sven.
Uit de Adox-informatie over ATOMAL:
"voor het aanmaken van 1 liter werkoplossing (moedervloeistof). De moedervloeistof kan verder worden verdund om ADOX ATOMAL 49 als eenmalige ontwikkelaar te gebruiken. Dit vergemakkelijkt de temperatuurregeling. Bovendien vervallen de verlengingsfactoren, waardoor de resultaten van een 1+1- of 1+2-ontwikkeling constant reproduceerbaar zijn. Eenmaal aangemaakt is ATOMAL 49 in goed gevulde glazen flessen ongeveer 6 weken houdbaar. Met één liter moederoplossing kunnen 10 films worden ontwikkeld."
?
Daaruit concludeer ik dat de moederoplossing bij gebruik als eenmalige ontwikkelaar moet worden verdund, minimaal 1:1. Dat levert 2 liter werkoplossing op, die na eenmalig gebruik wordt weggegooid. Dat is ruwweg goed voor 5 films. Begrijp ik dat goed?
?
Als je meteen de werkoplossing neemt, zijn er dan überhaupt (verkorte) tijdsindicaties? Moeten de temperatuur, de tijd en het weggooien dan niet nog nauwkeuriger worden aangehouden?
?
Het zou toch handig zijn om de moederoplossing eerst in porties van 200 ml in glazen flessen te doen en bij gebruik 1:1 te verdunnen, 400 ml, en dit dan voor 1 film te gebruiken. Het resultaat is dan ook een opbrengst van 10 films.
Ulf-Benno
Beste fotovrienden,
?
Ik wil hier graag een paar misvattingen uit de wereld helpen, voordat nog iemand zijn plezier in het ontwikkelen verliest. De Delta 400 levert met ATOMAL A49 uitstekende resultaten op. Ik heb echter wel eens meegemaakt dat een film te vaag werd, omdat de ontwikkelaar al meerdere keren was gebruikt en de verlengingsminuten toch te kort waren. Daarom raad ik altijd aan om verse ontwikkelaar te gebruiken.
?
De ontwikkelaar moet altijd met gekookt water worden aangemaakt en in heldere glazen flessen worden bewaard. De met rubber beklede metalen deksels van sapflessen zijn volkomen voldoende. De ontwikkelaar bindt wat zuurstof en het deksel wordt aangezogen, wat aangeeft dat het goed afsluit. Mocht de ontwikkelaar toch bederven, dan wordt hij zwart. Gebruik daarom geen donkere flessen. Als bescherming tegen licht tijdens de opslag raad ik kartonnen dozen aan. Een lichte vergeling is onschadelijk. Donkergele ontwikkelaar moet voor gebruik worden getest en is meestal nog heel goed.
De houdbaarheid, ook van de halfgevulde fles, bedraagt minimaal 5 jaar! Waarschijnlijk aanzienlijk langer.
?
Om zuinig en in hoge kwaliteit te ontwikkelen, raad ik voor elke 35mm-film (135-36) 100 ml stamoplossing aan, maar minimaal 70 ml. Afhankelijk van de grootte van de bus wordt dan verdund en de ontwikkeltijd verlengd. Eenvoudiger kan het niet.
?
Voorbeeld: De Plastimat-bus heeft 300 ml nodig voor één film: dus verdunning 1+2, verlengingsfactor maal 3
Voor 2 films 500 ml: verdunning 1+1,5, verlengingsfactor maal 2,5
?
De Zeis-Ikon-bus van 370 ml voor één film: verdunning 1+2,7, verlengingsfactor maal 3,7
?
Het nadeel is het langdurige draaien of kantelen. Het moet voortdurend in beweging worden gehouden!
Als bewegingshulp raad ik het voetbubbelbad aan.
?
Hiermee bereikt men werkelijk zeer gelijkmatige en hoogwaardige ontwikkelingen, bij een zo zuinig mogelijk verbruik.
?
Ulf-Benno
?
?
?
?
?
Wolf_XL
Ken je het mantra van de laboratoriummedewerker?!?? B)
?
Giet nooit, maar dan ook nooit chemicaliën in drinkflessen...?? :rolleyes:
