Gast
Hallo forum,
ik ben nog op zoek naar een betaalbare en goede film met gemiddelde gevoeligheid voor mijn Adox Sport 6x9. De lens vraagt om een diafragma van f/11 of f/16 – dan levert hij haarscherpe, prachtige negatieven op. Belichting volgens Sunny16 (neiging: ruim). Ik gebruik natuurlijke statieven – dat wil zeggen muren, lantaarnpalen en dergelijke. Tot nu toe had ik zeer mooie resultaten met de XP2, maar ik wil een fijner korrel, meer scherpte en zelf ontwikkelen. A49 1+1 en 1+2. Onderwerpen: landschap, stad, mensen.
Vraag: welke van deze twee films is geschikter voor mijn doeleinden? Heeft de T200 echt een diafragma meer? Dat zou heel handig zijn bij f/11. Nog andere opmerkingen hierover?
Groeten
Christian
MirkoBoeddecker
Hallo Christian,
Je vraagt eigenlijk om een 'wondermiddel'.
Een film die een fijne korrel heeft, meer scherpte en meer gevoeligheid dan XP 2 – die bestaat niet, tenzij we bij een standaardontwikkeling en hetzelfde filmformaat blijven.
Er is echter wel een film die ofwel meer scherpte, ofwel meer gevoeligheid, ofwel een fijne korrel heeft.
Het fundamentele nadeel van de XP2 is dat je hem niet zelf kunt ontwikkelen (... in zwart-witchemie) en dus geen gerichte contrastregeling kunt uitvoeren of niet kunt experimenteren met verschillende ontwikkelaars om gericht randeffecten (scherpte), fijne korrel of ontwikkelingen die de gevoeligheid beïnvloeden te creëren.
Bovendien kan het bruine kleurstofbeeld leiden tot gradatiesverschuivingen bij multigradepapier (hoewel ik dat nog nooit heb opgemerkt).
Voor de rest komt de XP2 of Kodak CN al behoorlijk in de buurt van het "wondermiddel". Dat was ook de marktstrategische aanpak van de dames en heren bij Ilford en Kodak – een volksfilm als het ware die alles even goed aankan en bovendien lekker eenvoudig bij Schlecker kan worden ontwikkeld.
De "echte" zwart-witfotografie biedt je vooral de meest uiteenlopende mogelijkheden voor creatieve ontplooiing via alle verschillende combinatiemogelijkheden.
Wil je bijvoorbeeld scherpte, dan neem je het beste een single-layer film die tegelijkertijd korrelconcentratie en randeffect produceert (bijv. efke/ADOX 100). De is dan echter niet zo fijnkorrelig als een meerlaagse film met een vlakke kristalstructuur (zoals bijv. Tmax, Delta of Fomapan 200) en gevoeliger bij overbelichting.
En nu moet je ook nog de bijbehorende ontwikkelaar combineren om het gewenste resultaat te krijgen. Voor de scherpte zou je bijvoorbeeld R09/F09, Emofin of Neofin Blau kunnen gebruiken en voor de fijne korrel (korrelvriendelijke ontwikkeling) Perceptol, Ultrafin Plus enz. A49 zit daar tussenin, maar met de nadruk op fijne korrel en benutting van de gevoeligheid.
Alles duidelijk?? <_<
Ik zou in de oude ADOX de goedkoopste film erin doen (Classicpan 400) en deze ontwikkelen met A49 in verdunning 1+1.
Als de korrel te fijn is, neem je de volgende keer de Classic 200 of Fomapan 200.
Als de fijne korrel nog steeds niet fijnkorrelig genoeg is, blijven er nog Delta 100 of TMax 100 over.
Als de scherpte niet genoeg is: Efke 25 (die heeft dan alles behalve gevoeligheid :P), maar dan ga je bij diafragma 11 mogelijk bewegingsonscherpte krijgen....
Je vraag over de gevoeligheid: de effectieve gevoeligheid van een film is iets anders dan de belichtingsspeelruimte. Foma claimt een zeer grote belichtingsspeelruimte voor zijn films. Daarbij wordt gezegd dat zelfs +/- 3 stops nog afdrukbare resultaten opleveren. Laten we dat maar even zo houden (bij ontwikkeling in Fomadon LQN klopt dat zelfs). Maar het betekent NIET dat er bij -3 bijvoorbeeld nog volledige schaduwdetails aanwezig zijn. Alleen dat zou de film effectief een of meer stops meer gevoeligheid toekennen.
Fomapan 200: naar mijn mening effectief niet meer dan 160, afhankelijk van de ontwikkelaar. Toch zijn de negatieven ook bij over- of onderbelichting afdrukbaar, omdat de film een sterke schouder heeft en zacht stijgt (contrastcurve: lichtinval ten opzichte van negatiefzwart).
De Classic doet dat niet, wat hem geschikter maakt voor het werken met het zonesysteem.
Groeten
Mirko
Gast
Hallo Mirko,
Hartelijk dank voor je uitgebreide antwoord. Het had echter grotendeels betrekking op zaken die niet centraal stonden in mijn vraag. Ik heb mijn vraag dus blijkbaar niet goed gesteld.
Fijne korrel en scherpte... dat is toch heel eenvoudig. Als ik in het KB-segment de verschillen bekijk tussen APX100 (bij jullie gekocht in Tura-uitvoering) en XP2, vind ik de eerste fijne korrel en scherpte hebben. Geen wonder, met effectief twee diafragma's minder (ik baseer me op voldoende schaduwweergave). De XP2 is een zeer goede film! Maar niet het optimum als je met 21 DIN kunt volstaan. Anders zouden jullie de complete zilverafdeling kunnen opheffen en zouden we alleen nog maar C41 doen.
Nu zou ik natuurlijk gewoon de APX100 als rolfilm kunnen nemen en dan zou alles in orde zijn. Alleen – een blik op de prijslijst leert me dat het de moeite waard is om naar alternatieven te zoeken. Dat ben ik nu aan het doen. Classic400? Nee, bedankt. Als aanvulling op het rolfilmformaat (dus eigenlijk vooral) gebruik ik op reis een Contax G1 -> met de Planar 2/45 en een APX100 is er geen reden om die onhandige klapcamera mee te slepen en dan een 400'er te belichten. Ik heb het geprobeerd met de HP5 en 6x9 – je bereikt niets wat met Planar op 100-film niet eenvoudiger te bereiken zou zijn.
De voordelen van het 6x9-formaat beginnen IMHO vanaf 24x30 vergrotingen, wanneer de fijnste details niet door korrelstructuren maar door motiefstructuren ontstaan. Daar laat het rolfilmnegatief de 35mm-film achter zich. Ja ja, de grijswaarden – grijs is alle theorie. Mijn definitie van de haalbaarheid van scherpere grijswaarden wijkt waarschijnlijk behoorlijk af van die van jou, maar dit onderwerp is hier de laatste tijd zo onbeschrijfelijk polemisch en deels haarsträubend besproken, dat men het nauwelijks nog ter sprake wil brengen. Hoe dan ook, ik zie met toenemende korrel steeds minder grijswaarden en steeds meer een "digitaal" beeld – er zijn duidelijke analogieën tussen een onregelmatig verspreid raster van een laserprinter en grove korrel. Ook de gelijkstelling korrel = scherpte-indruk overtuigt mij niet! De kijker moet de korrel mentaal wegfilteren om grijstinten waar te nemen, dat is niets anders dan een mentale onscherpstelling van de beeldindruk.
Terug naar de vraag. Het moet een middelgevoelige rolfilm zijn. Als ik de keuze heb,
Gast
Hallo Christian,
Ik vind de combinatie Fomapan 100 + A49 (1+2) in deze prijsklasse geweldig (scherp, tolerant ten opzichte van belichtingsfouten, fantastische – wat zeg je nu? – grijstinten); qua scherpte haalt het niet het niveau van de Delta 100 + HRX, maar het kost wel minder. Over de Fomapan 200 hoor je veel goeds, maar dan meestal in combinatie met HRX (dat betekent: belichting als 80 ASA). Mijn resultaten tot nu toe met Fomapan 200 (als 160) + Xtol zijn (nog?) niet veelbelovend (heeft iemand een tip hoe je dit met echte 200 ASA goed voor elkaar krijgt?).
Heb je dat extra diafragma echt nodig?
Groeten
Detlef
Gast
Hallo Detlef,
Tja, wie heeft er nu nog een extra diafragma nodig? De enige bruikbare sluitertijd voor uit de hand fotograferen op mijn ADOX is 1/250; korter gaat het niet en 1/100 is in geval van nood ook nog wel te doen. Langere sluitertijden leg ik op een tafel of muur. Deze camera heeft het kleinste statief ter wereld; een klein uitklapbaar lipje dat de behuizing verandert in een driepootstatief voor staande opnames. Diafragma's – vanaf f/8 is het zinvol, f/11 is goed en f/16 perfect. f/22 zorgt niet voor verslechtering, want bij de drielens met 105 mm speelt diffractie-onscherpte geen rol. De charme zit hem er nu eenmaal in dat je maximaal 5x lineair vergroot.
Ooit komt er TOCH weer een klapcamera met een degelijke Tessar of Solinar...
De speelruimte die je hebt om je aan te passen aan wisselende lichtomstandigheden is dus beperkt. Ik ZOU graag een groter diafragma willen, maar ik ben geen professional en niet afhankelijk van het slagen van de beeldresultaten.
Ik heb net gezien dat Mirko de XP2-120 ook voor een heel redelijke prijs aanbiedt. En in het "Profi"-forum gelezen dat de Foma's de hoge lichten sterk comprimeren – dat komt overeen met wat Mirko over deze films schrijft. Na jouw bericht ben ik echter optimistisch om de twee Foma's gewoon eens in A49 te proberen. En dan zijn er nog de Classic200 en de Efke R50 met heel andere eigenschappen...
Eigenlijk een mooie selectie. Daar zal ik wel iets vinden.
Groeten
Christian
Gast
Ik heb dit weekend voor het eerst een FOMA T200/120 en een FOMA 400/KB (ik heb helaas geen rolfilm kunnen vinden, Mirko;-)) in A49 1:1 ontwikkeld en ben best tevreden met het resultaat. De belichting is gelijk aan 200 ASA respectievelijk 400 ASA. Nu is tevredenheid altijd relatief en daarom kan ik ook niet zeggen of jij ook relatief tevreden zou zijn.
Maar voor zover ik het negatief kan beoordelen, lijken er best mooie grijstinten uit te komen. Ik ben helaas nog niet aan de afdrukken toegekomen en hoop dat dit bevestigd wordt.
Overigens: ik ben van plan de films in de toekomst in mijn ADOX 6X6 te gebruiken. De twee bovengenoemde heb ik in een Rolleicord en een Pentax ME verprutst.
Met vriendelijke groeten
Franz
MirkoBoeddecker
De Foma 400-rolletjes zijn sinds een week weer verkrijgbaar <_<
Groeten
Mirko
