Oldschool
Hallo allemaal, na een langere pauze op het gebied van analoge fotografie heb ik me bij mijn terugkeer meteen verdiept in het interessante onderwerp van het omkeerontwikkelen van zwart-witfilm. Na twee mislukte pogingen met recepten van het internet heb ik nu met het document van Ilford meteen bruikbare resultaten behaald.
Ik heb echter altijd een grijze waas op het onbelichte begin van de film, die gelukkig nauwelijks te zien is op de foto's, maar wel door de hele film loopt. Hierbij is er geen verschil te zien tussen Ilford HP4+ en Delta 100.
Mijn werkwijze:
Ik gebruik een Jobo 1510 ontwikkelbus en vul deze telkens met 250 ml.
Bij de eerste ontwikkeling kantel ik de bus vier keer om de 15 seconden en tik ik hem daarna op de tafel om de luchtbellen te verwijderen. Afhankelijk van de temperatuur heb ik dan een ontwikkeltijd van 12 minuten bij 20 graden (9 minuten bij 23 graden).
Na het tussenspoelen met de Jobo Cascade (2 min) vul ik vervolgens het bleekbad gevuld met een kaliumpermanganaatoplossing met zwavelzuur. Hier vereist Ilford een permanente beweging van de bus. Dat wil zeggen dat ik de bus 5 minuten lang continu kantel en af en toe tegen de tafel stoot.
Met het spoelbad ga ik na het tussenspoelen op dezelfde manier te werk als bij de eerste ontwikkeling: 4 keer kantelen om de 15 seconden met een schok.
Bij de daaropvolgende tweede belichting ben ik er nu op overgestapt om in een witte mueslischaal onder water van beide kanten 1 minuut te belichten. 60W bureaulamp op ongeveer 20 cm afstand. Bij mijn eerste pogingen had ik de indruk dat ik het een beetje overdreven had, deels te zien aan de zwarte strepen tussen de foto's, die er een beetje rafelig uitzagen. Hierbij had ik met 2x60W op nauwelijks afstand en vier minuten gewerkt.
Bij de tweede ontwikkeling en fixatie hetzelfde spel, 4x kantelen om de 15 seconden.
Afspoelen met de Jobo Cascade 3-5 min. bij 20 graden en 30 sec. in een netmiddelbad 1:400 in gedeïoniseerd water.
Als ontwikkelaar gebruik ik, zoals voorgesteld, Ilford PQ Universal, als fixeer Tetenal SuperFix en als netmiddelbad Tetenal Mirasol. De mengverhoudingen heb ik allemaal overgenomen uit het Ilford-document.
Ik kijk uit naar jullie suggesties voor verbetering.
Groeten,
Benjamin
P.S.: Ik heb twee foto's bijgevoegd om het probleem te illustreren. Interessant is ook dat het probleem altijd optreedt op het deel van de film dat in de bus naar de bodem is gericht.
AndreasD
Hallo Benjamin,
Ik ontwikkel al jaren de Fomapan R100 en de ADOX SCALA 160 met de Foma-chemicaliën
tot dia’s. Soms ook de Ilford 100 Delta, maar die bevalt me niet zo goed met de Foma-chemicaliën.
Het door jou beschreven fenomeen heb ik echter nog niet meegemaakt. Toch hier enkele ervaringen van mij:
- Delts 100 en HP hebben geen heldere drager zoals Fomapan R100 en SCALA 160. Daarom is er in principe een lichte troebelheid over de hele film.
- Ik beweeg alle processtappen continu, rustig maar zonder pauze
- Ik kantel altijd zo dat de chemicaliën ook goed worden gemengd
- Schakeringen bij de tussentijdse belichting zien er anders uit
- Ontwikkel nooit boven 20 °C vanwege het risico op loslaten van de laag
Vraag:
- Ligt de film netjes in de spoelgroeven (geen overlapping)?
- Bleekbad in orde (blijft niet lang goed na het samenvoegen van kaliumpermanganaat + zuur)?
Groeten, Andreas
Oldschool
Hallo Andreas,
Ik houd mijn blikje nooit ondersteboven, maar houd het slechts in een hoek van 45 graden. Ligt de fout hier misschien?
De film laat zich prima oprollen; ik heb het nog nooit met een testfilm bij daglicht geprobeerd, maar het voelt eigenlijk perfect aan.
Ik voeg het zuur altijd pas vlak voor gebruik toe aan het kaliumpermanganaat.
Groeten,
Benjamin
AndreasD
Hallo Benjamin,
45° is absoluut te weinig. Kantelen betekent 180° draaien. Alleen dan worden de chemicaliën zo goed gemengd dat er een gelijkmatige reactie op het filmoppervlak kan plaatsvinden. Als de waas op je films altijd aan de onderkant zit, wijst alles erop dat er onvoldoende wordt gemengd.
Groeten, Andreas
Oldschool
Oké, dan moet ik maar eens een nieuw deksel voor mijn Jobo kopen, want deze sluit niet echt goed :(
Groeten
Oldschool
Hallo allemaal,
het 180 graden kantelen heeft helaas geen verschil gemaakt. Deze keer met een Iford Pan F.
Zit er misschien iets mis met de fixeervloeistof?
Bedankt en groeten,
Benjamin
Oldschool
Hallo allemaal, ik heb Tetenal SuperFix opnieuw aangemaakt in de dunste toegestane concentratie. De spoeltijd bedraagt momenteel 2 minuten. Maar aan de foto is helaas niets veranderd.
Ik zal er waarschijnlijk niet omheen kunnen en na het bleken een filmje uit het bad moeten halen. Dat doe ik weliswaar niet graag, maar het zou het proces niet moeten beïnvloeden. Misschien zit de fout hier of in het spoelbad.
Groeten
