Beste mensen,
Na zoveel informatie op internet, hier nu eens een eigen poging met foto’s voor geïnteresseerden.
Het gaat over de voor- en nadelen van condensator- versus mengkastapparaten.
:arrow: Wie geen zin heeft in mijn lange uitleg: aan het einde van de tekst vind je de link naar de voorbeeldfoto’s! :sleepy:
In het begin had ik alleen condensatorapparaten. Bij de Krokus 69s bijvoorbeeld heb ik, of er nu wel of geen matglas in de filterlade zat, geen echt groot verschil kunnen ontdekken, behalve de langere belichtingstijden.
Ook mijn oude Kaiser-toestellen zien er qua resultaat bijna hetzelfde uit. Zelfs bij de Kaiser met kleurkop, dus met mengkast, ziet het er niet anders uit. Na de mengkast wordt het licht eveneens via condensors gericht. Ook geen echt verschil, het is misschien, misschien, mogelijk een klein beetje zachter?!?!?!? Misschien?!?!?.
Nu heb ik echter nog een paar Durst-toestellen (ja ja, ik schaam me al :blush: ) allemaal met kleurkop gekregen. De M605-kleurkop heeft "slechts" een mengkast, dus werkt helemaal zonder condensor, en die heb ik gisteren getest met de Krokus 69s zonder het matscherm in de filterlade, omdat ik zelf in de praktijk eens wilde zien hoe de verschillen nu echt zijn.
Aangezien ik nog vrij nieuw ben in dit onderwerp, dus nog een beginner, kan het zijn dat ik belangrijke dingen over het hoofd heb gezien. Als dat zo is, laat het me dan weten. Maar wees aardig voor me! :-)
Opstelling van de test:
Vorig jaar heb ik een aantal Agfa Delta 100-filmrolletjes in Caffenol standontwikkeling ontwikkeld (wat ik de laatste jaren bijna altijd zo doe). Twee filmrolletjes uit twee verschillende camera's, tegelijkertijd in dezelfde ontwikkelingsbus ontwikkeld, en beide vertoonden deze keer achteraf wat krassen, stof en vuil in de emulsielaag. Vervelend, en ik weet niet waarom en waar dat vandaan komt.
Maar goed voor de test, want mengbakken worden immers beschreven als veel vergevingsgezinder wat betreft stof en krasjes, en condensors juist als echte "bikkels" wat dit betreft, maar daarvoor wel scherper.
Voor de Durst heb ik alleen het 35 mm masker zonder glas (mocht iemand van jullie nog accessoires voor de Durst hebben, laat het me dan alsjeblieft weten!!) en heb ik alles van tevoren zo goed mogelijk schoongemaakt.
Vervolgens heb ik de belichting bepaald en de gradatie gekozen.
Bij de Krokus was het nu de taak om een vergelijkbare gradatie te krijgen en de belichting aan te passen. Dat is helemaal niet zo eenvoudig!
Ik heb het negatief vergroot op nieuw Fomaspeed Variant 311 Glanzend 17,8 x 24 cm
Durst-gradatie bij (max. 130) filtering = ik heb toen gekozen voor Magenta 80, wat volgens het Foma-gegevensblad bijna gradatie 4 zou moeten zijn. (M90=Grad. 4).
Voor de krokus met glazen masker, waarbij het schoonmaken en controleren op stof (zoals altijd) al behoorlijk lang heeft geduurd, heb ik vervolgens de filterlade gevuld met een Ilford Multigrade-filter, gradatie 3,5. Omdat condensorapparaten iets harder werken, zoals ik steeds weer heb gelezen, wilde ik juist met die hardheid de krassen en het vuil eruit werken.
Nu heb ik speciaal mijn goede scanner uit de kast gehaald en aangesloten, vervolgens telkens een foto als overzicht op 150 dpi gemaakt (de ietwat scheve is de van de Durst, de rechte van de Krokus) en daarnaast twee uitsneden van de vergroting in hoge resolutie 600 dpi van "A", een plek met een diepe kras in de emulsie, en ten tweede van de voorgrond (asfalt) waar je naar mijn mening goed het scherpte-effect van de structuur kunt herkennen en vergelijken.
Beide vergrotingen zijn gemaakt met dezelfde lens, een Schneider Componon-S 2,8/50 mm bij diafragma 8, en ik heb heel nauwkeurig met mijn Paterson-scherpsteler geprobeerd de optimale scherpte te bereiken en er ook op gelet dat geen trillingen, vibraties en dergelijke de resultaten beïnvloeden.
Ik vond het ook interessant dat ik met de Durst-kleurenkop 100W een belichtingstijd van 6 seconden had en met de Krokus 69s 150W opallamp en condensor 8 seconden.
Ik vind het ook erg interessant dat, wat op de scans waarschijnlijk niet zo goed of helemaal niet te zien is, het "Durst-beeld" een iets warmere grijstint heeft!
Ik heb alle afdrukken goed laten ontwikkelen in Rollei RPN-ontwikkelaar. Dat "warme tintje" kan ook komen doordat de Krokus-versie toch iets harder overkomt qua gradatie, de lichtverdeling is anders, zie ook de vignettering bij de Durst, vooral rechtsboven duidelijk zichtbaar.
Maar als arm mens kon ik mezelf er niet toe zetten om nog een afdruk te maken van een bekrast negatief in dit formaat!
Ook al kriebelt het dan een beetje om er nog nauwkeuriger aan te werken, vind ik het resultaat voor mezelf gewoon verhelderend en voldoende om enkele beslissingen te nemen en wat kennis op te doen. En ook om onnodige gedachten en twijfels uit mijn hoofd te krijgen.
Door zelf te testen leer ik ook heel veel. Ook al moet ik soms wat leergeld betalen voor het materiaal. Maar ik wil daar op een gegeven moment ook weer uitkomen! ;-)
Natuurlijk maakt het voor een goede foto niet zoveel uit hoe en waarmee deze is gemaakt en vergroot.
Hoewel het naar mijn mening juist afhangt van het motief en de toepassing. Bij motieven met veel details is het zinvol om dit ook kwalitatief, technisch en in een formaat zo optimaal mogelijk uit te voeren. Maar ook veel eenvoudig gemaakte foto's hebben grote indruk op me gemaakt. Zelfs "fouten" kunnen de foto pas de moeite waard en bijzonder maken.
De kunst is dan om open te staan voor deze "cadeautjes" en ze te kunnen herkennen en accepteren. Voor "controlefreaks" zoals ik vaak ben, is dat in ieder geval een oefening. Maar het gaat al beter en ik ben meer ontspannen, yeah!
Hoe dan ook, misschien kan dit bericht als hulp dienen voor sommigen die soortgelijke vragen en twijfels hebben.
Zelf heb ik ook al wat gedachten kunnen loslaten, omdat ik op internet of in boeken een voor mij nuttige uitleg heb gevonden, die meestal met voorbeelden was onderbouwd.
Want
B E E L D E N zeggen ... hoe ging dat ook alweer?
Hartelijke groeten uit Bremen
Werner
