AnalogfotoRostock
Ik heb het volgende probleem bij het ontwikkelen van foto’s: mijn vergroter belicht de foto niet volledig wanneer ik het magenta-filter heb ingeschakeld om het contrast te verhogen. De foto’s zijn alleen in het midden goed belicht; aan de randen worden ze te licht. Zonder magenta-filter is de belichting gelijkmatig. Het ligt niet aan de camera; de negatieven en digitale scans zijn gelijkmatig belicht. Ik werk met een Meopta Opemus 5-vergroter met een Meopta Meochrom 2-kleurenmengkop.
Weet iemand in dit forum wat de oorzaak zou kunnen zijn? Ik kijk uit naar reacties!
Wolfgg
Hallo,
dan wordt het licht niet goed gemengd. Er ontbreekt dan een onderdeel in de lichtbaan. Meestal zit er een mengkast in en vaak ook nog een matglasplaat in de lichtbaan. In de handleiding zou moeten staan wat waar en hoe geplaatst moet worden.
Kijk hier eens of je iets opvalt:
https://analoge-fotografie.net/selbst-entwickeln/donkere kamer/#Der-Vergrerer
Toevoeging:
Om te testen in de filmstudio: leg een stuk wit papier erin, haal de lens eruit en kijk dan van onderaf naar binnen (houd eventueel een spiegel eronder). Bij het erin draaien van een filter moet het papier heel gelijkmatig in de filterkleur oplichten.
Nog een andere ervaring: de filters reflecteren het niet doorgelaten licht naar achteren. Bij mij kwam dat eens uit de ventilatiesleuven en werd via de muur op het papier gereflecteerd. Daarom: de muur bij de vergroter moet zwart zijn (papier, vilt of gewoon schilderen).
Groeten, Wolfgang
AnalogfotoRostock
Hartelijk dank voor de tips, dat klinkt in ieder geval als een goed begin – ik zal het nakijken en je laten weten hoe het gaat. Ik heb een matglasplaat in de vergroter, met een soort lade tussen de lamp en het negatiefframe... bedoel je die? Met vriendelijke groeten, Malte Wolfgg schreef
Hallo,
dan wordt het licht niet correct gemengd. Er ontbreekt dan een deel in de lichtbaan. Normaal gesproken is er een mengkast en vaak nog een matglasplaat in de lichtbaan. In de handleiding zou moeten staan wat waar en hoe gebruikt moet worden.
Kijk hier eens of je iets opvalt:
https://analoge-fotografie.net/selbst-entwickeln/donkere kamer/#Der-Vergrerer
Toevoeging:
Om te testen in de filmkamer: leg een stuk wit papier erin, haal de lens eruit en kijk dan van onderaf naar binnen (houd eventueel een spiegel eronder). Bij het erin draaien van een filter moet het papier heel gelijkmatig in de filterkleur oplichten.
Nog een andere ervaring: de filters reflecteren het niet doorgelaten licht naar achteren. Bij mij kwam dat eens uit de ventilatiesleuven en werd via de muur op het papier gereflecteerd. Daarom: de muur bij de vergroter moet zwart zijn (papier, vilt of gewoon schilderen).
Groeten, Wolfgang
Wolfgg
Hallo Malte,
ja, de meeste vergroters hebben zo’n filterlade, zodat er ook zonder kleurmengkop filters in de lichtbaan kunnen worden geplaatst. Bij sommige apparaten moet er bij de kleurmengkop nog een matglasplaatje in. Controleer gewoon met het papier in de filmhouder of de belichting gelijkmatiger wordt.
Misschien komt er nog iemand bij die dezelfde vergroter heeft en bij zijn exemplaar even kan kijken.
Als het apparaat tweedehands is gekocht, is het ook de moeite waard om de kleurkop eens los te schroeven. Niet alleen om te kijken of alles nog in orde is, maar vooral om het stof te verwijderen.
Groeten, Wolfgang
AnalogfotoRostock
Ja, het apparaat is inderdaad tweedehands gekocht... maar wel in 1984, door mijn ouders voor mij als tiener!
KlausWehner
Hallo Malte,
Ik heb het apparaat zelf niet in het echt gezien.
Daarom kan ik alleen maar in algemene termen iets zeggen.
Het is denkbaar dat de lichtverlies alleen bij het hoge contrast (magenta-filter) extra goed opvalt.
Dan kan de oorzaak op veel verschillende plaatsen liggen.
Soms kan het helpen om vanaf de basisplaat door de lens (of ook zonder lens) in de richting van de lichtbron te kijken.
Ergens moet iets de lichtbaan onderbreken.
Je kunt deze inspectie met een handspiegel doen. Dat is iets comfortabeler.
(ik zie net dat Wolfgang deze gedachte ook al had).
Hartelijke groeten
Klaus
AnalogfotoRostock
Hallo Klaus,
Hartelijk dank voor je reactie! Zou het kunnen dat ik de verkeerde lamp heb geplaatst? Ik heb de lamp in de jaren tachtig een keer vervangen. In de link die Wolfgang heeft gestuurd, staat dat voor vergrooters met een diffusorkop 12 V-halogeenlampen moeten worden gebruikt.
Met vriendelijke groeten,
Malte
Wolfgg
Hallo Malte,
misschien zit de lamp niet goed en moet hij worden bijgesteld.
Hier zijn nog een paar links:
https://archive.org/details/opemus-iii-manual
http://www.jollinger.com/photo/enlargers/meopta.html
https://de.scribd.com/doc/240827142/Opemus-5-Manual
Groeten, Wolfgang
KlausWehner
Hoi Malte,
ja, de lichtbron speelt een cruciale rol.
Maar eerst moet er nog iets onduidelijks worden opgehelderd:
heb je een kleurmengkop of een opaalgloeilamp in het apparaat?
De informatie hierover is een beetje tegenstrijdig.
Hiervoor zijn namelijk verschillende lampen nodig.
Dan kunnen we verdergaan met het opsporen van de fout.
Hartelijke groeten,
Klaus
Wolf_XL
...het zou ook aan het filter zelf kunnen liggen. Misschien is het een beetje uit de houder geschoven en veroorzaakt het daardoor de problemen...
AnalogfotoRostock
Hallo Klaus, ik heb een kleurenmengkop, een Meopta Meochrom 2, op een vergroter Meopta Opemus 2. Ik ga dit weekend kijken wat voor lamp erin zit en of er iets vastzit. Met vriendelijke groeten, Malte schreef
Klaus WehnerHoi Malte,
ja, de lichtbron is van cruciaal belang.
Maar eerst moet er nog iets onduidelijks worden opgehelderd:
heb je een kleurenmengkop of een opaalgloeilamp in het apparaat?
De informatie hierover is enigszins tegenstrijdig.
Hiervoor zijn verschillende lichtbronnen nodig.
Dan kunnen we verder gaan met het opsporen van de fout.
Hartelijke groeten
Klaus
[hr]
Analogfoto Rostock schreef
Opemus 5, sorry! Opemus 2 zou een heel oud schatje uit de jaren zestig zijn! Hallo Klaus, ik heb een kleurenmengkop, een Meopta Meochrom 2, op een vergroter Meopta Opemus 2. Ik ga dit weekend kijken wat voor lamp erin zit en of er iets vastzit. Met vriendelijke groeten, Malte schreef
Klaus Wehner Hallo Malte,
ja, de lichtbron is van cruciaal belang.
Maar eerst moet er nog iets onduidelijks worden opgehelderd:
heb je een kleurmengkop of een opaalgloeilamp in het apparaat?
De informatie hierover is enigszins tegenstrijdig.
Hiervoor zijn verschillende lampen nodig.
Dan kunnen we verder gaan met het opsporen van de fout.
Hartelijke groeten
Klaus
KlausWehner
Hoi Malte,
bedankt voor deze belangrijke informatie.
Hoe ziet de schaduw eruit: eerder rond (dan zijn vooral de hoeken aangetast) of eerder rechthoekig (dan zijn de zijkanten gelijkmatig aangetast)?
Past de kleurenmengkop daadwerkelijk op het apparaat?
Wat voor vergrotingslens is het en is deze correct vastgeschroefd?
Hartelijke groeten,
Klaus
AnalogfotoRostock
Ik heb het apparaat open geschroefd; alles zit op zijn plaats, past perfect en werkt naar behoren. De filters worden door een mechanisme voor de lamp geschoven, die ook goed zit. Apparaat en kop horen bij elkaar, zoals je ook in deze link kunt zien:
https://de.scribd.com/doc/240827142/Opemus-5-Manual
De lens is een Berophot 1:3,5 F-50 mm en zit goed.
Het beeld is lichter in de hoeken, omdat daar minder licht komt, niet aan de randen. Ik geloof niet meer dat dit iets met de filters te maken heeft; ook zonder filter is de lichtbundel aan de buitenkant donkerder. Misschien is de gloeilamp verkeerd of te sterk? Het is een 100 W Osram HLX halogeenlamp. Of kan het zijn dat de lichtere randen gewoon de grenzen van deze techniek laten zien? Misschien moet ik met een groter diafragma inzoomen? Vragen over vragen, ik ben nieuwsgierig! Hartelijke groeten, Malte
Wolf_XL
...dit apparaat had ik in de jaren tachtig ook... Voor zover ik me kan herinneren, wordt het licht in een Ulbricht-bol gemengd – mogelijk is de binnenkant niet meer gelijkmatig gecoat...
De kleurregelaars van de kleurmengkop moeten ook met de nodige voorzichtigheid worden gebruikt – als je bijvoorbeeld de regelaar van 0 naar 60 draait, krijg je een andere filtering dan wanneer je dezelfde regelaar van 40 naar 60 draait. Dat heeft me destijds bij het kleurenvergroten bijna tot waanzin gedreven. Stel dus voor reproduceerbare resultaten altijd in vanaf de nulstand naar de gewenste waarde...
KlausWehner
Hallo Malte,
Het is waarschijnlijk dat de lichtbaan achter de Ulbricht-bol (mengbox) wordt afgebogen.
Er zijn eigenlijk niet zo veel mogelijkheden.
Je kunt het volgende experiment doen (ik weet echter niet zeker of het werkt):
1. Verwijder de beeldtafel
2. Plaats een wit vel papier in plaats van de beeldtafel in de vergroter.
3. Schakel het licht in en observeer de heldere lichtvlek op het papier.
De lichtvlek moet een diameter van minstens ca. 45 mm hebben. Is hij kleiner? Is er een schaduw te zien?
Het kan helpen om op het papier de positie van het venster voor het negatief (de doorlaat) te markeren.
Mocht er een voldoende grote (onafgesneden) lichtvlek te zien zijn, dan moet de schaduw op de lichtbaan eerder onder de beeldtafel worden gezocht.
Je moet in ieder geval ook van onderaf in de richting van de lichtbron (met behulp van een spiegel) door het vergrootapparaat kijken.
Misschien is dan te zien wat de lichtbaan afsnijdt.
Hartelijke groeten
Klaus
AnalogfotoRostock
In de bijlage: het zicht van onderaf (of vanaf de zijkant) in het met papier beklede negatiefram met en zonder filter...
[hr]
...en hier het resultaat van de verlichting van het vergrotingskader, die alleen in het midden volledig is. Zijn de bijlagen te zien? Zo niet: het in de negatieven gespannen papier lijkt met en zonder filter gelijkmatig verlicht te zijn, maar het vergrotingskader is zelfs voor een 35 mm-negatief niet gelijkmatig, maar in het midden sterker dan aan de rand.
KlausWehner
Hoi Malte,
Ik kan de foto’s helaas niet zien.
Ik weet nu niet zeker of ik je goed heb begrepen.
Is de lichtvlek op het niveau van het beeldplatform groot genoeg en zonder schaduw?
Dan moet de schaduw onder het beeldplatform ontstaan.
Kijk eens (met een spiegel) van onderaf door de lens in de richting van de lichtbron.
Misschien zie je dan de oorzaak.
Hartelijke groeten
Klaus
AnalogfotoRostock
Hallo Klaus,
is het mogelijk om bestanden aan forumberichten toe te voegen? De site heeft daar een functie voor, maar de bijlagen worden niet overgenomen....
Van onderaf (of vanaf de zijkant, je kunt het apparaat draaien) heb ik naar de beeldtafel gekeken, daar is geen obstakel – het is immers alleen de balg tussen het negatiefframe en de lens. Het papier in de beeldtafel is in het midden al iets lichter dan aan de rand. Ik heb de indruk dat de lamp te fel schijnt of dat er ergens een diffuser ontbreekt, kan dat zijn?
Met vriendelijke groeten, Malte
Wolf_XL
...even een domme vraag – zit die condensor eigenlijk wel in het apparaat?
Zo ziet het onderdeel eruit – het bevindt zich praktisch tussen de lampbehuizing/kleurenmengkop en het beeldscherm...
https://a.allegroimg.com/s1024/0ca431/fc8b355449d394d93c6993ad346d
KlausWehner
Hoi Malte,
door vanuit de richting van de lens naar de lichtbron te kijken, zou je de oorzaak van de schaduw aan de randen moeten kunnen zien.
Als je de vergrotingskop 90° kunt draaien, heb je daarvoor optimale omstandigheden.
Je kunt hiervoor ook de lens verwijderen.
Beweeg je hoofd een beetje heen en weer, zodat je vanuit verschillende hoeken naar de lichtbron kunt kijken.
Eigenlijk zou deze eruit moeten zien als een gelijkmatig verlicht vlak.
In jouw geval neemt de lichtsterkte naar de rand toe af. Dat is te zien.
De schaduw zit aan de rand, daarom wordt deze zichtbaar als je niet recht in het apparaat kijkt, maar onder een hoek (ca. 45°).
Je moet zelf uitzoeken waarom dat bij jouw apparaat het geval is.
Dan kun je ook zien of een diffusorplaatje uitkomst kan bieden.
Of zo'n plaatje is voorzien, kun je zeker in de documentatie van de fabrikant opzoeken.
Ik zie voorlopig geen reden voor een diffusorplaatje, maar ik ken het apparaat ook niet.
Nog twee fundamentele overwegingen: wat betreft de kwaliteit van je lens is er zeker nog ruimte voor verbetering.
Als je met harde gradaties (magenta-filter) moet vergroten, is je negatiefontwikkeling misschien nog niet helemaal goed.
Je kunt goede resultaten verwachten als alles werkt en klopt. Anders is het op den duur frustrerend.
Hartelijke groeten
Klaus
