schorsch27
Hallo allemaal,
uit de diepten van mijn vriezer heb ik nog een laatste flesje Neofin doku tevoorschijn gehaald, waarmee ik graag een eveneens ongeveer 35 jaar oude, met 25 ASA belichte Agfaortho 25 35mm-film wil ontwikkelen. Nu heb ik geen verpakking meer en vind ik ook op internet geen nadere informatie over de ontwikkeling.
Kan iemand mij vertellen met welke verdunning ik moet ontwikkelen en hoe lang? Ik heb ook nog een wat nieuwere RODINAL staan, maar die schijnt bij de Agfaortho nogal grofkorrelig te zijn. Of zouden jullie RODINAL aanbevelen? Ik heb gelezen dat het met toevoeging van soda goed zou moeten gaan, maar ik heb nog geen ervaring met zelf mengen.
Groeten, Markus
KlausWehner
Hoi Markus,
De Neofin-ontwikkelaar werd ergens in de jaren 80 op de markt gebracht als ontwikkelaar voor de Kodak Technical Pan.
Ik weet niet zeker of er “officiële” gegevens over de ontwikkeling van de Agfa Ortho zijn geweest.
Zelfs als dat zo was, helpen de tijden van toen je niet veel verder, want zowel de film als de ontwikkelaar zullen zich na 35 jaar anders gedragen dan toen.
Dus hoe dan ook blijft het een experiment.
Je kunt de uitkomst niet berekenen, tenzij je een grotere hoeveelheid film en chemicaliën tot je beschikking hebt.
Dan zou je de film kunnen testen.
Hartelijke groeten
Klaus
Restlicht
Hallo Markus,
Ik heb nog een bijsluiter van de ontwikkelaar van Neofin-Doku. Ik moet hem alleen nog even opzoeken.
Mocht je er nog interesse in hebben, laat het me dan weten.
Groeten, Wolfgang
KlausWehner
Hallo Wolfgang,
die oude documenten zijn vaak van onschatbare waarde!
Uit historische interesse zou ik graag willen weten welke films in dat programmaboekje worden genoemd.
Weet je uit welk jaar je boekje ongeveer stamt?
Bedankt en hartelijke groeten,
Klaus
schorsch27
@ Wolfgang:
Ja, ik zou dat briefje heel graag willen zien, als het niet te veel moeite kost. Op internet zijn er meer
vragen dan antwoorden te vinden. Ik heb in de jaren 80 al een paar AO’s met ND ontwikkeld, maar heb helaas geen doosje bewaard.
@ Klaus:
dat vrees ik eigenlijk ook. Als Wolfgang niets vindt, zou ik het flesje met een halve liter water vullen en 5 minuten schudden.
Groeten, Markus
KlausWehner
Hoi Markus,
zo zou ik het ook doen:
de voorgeschreven verdunning aanmaken en een gemiddelde ontwikkeltijd (5 tot 10 minuten) aanhouden.
Met een beetje geluk kan dat werken.
Als je graag experimenteert en een verse ontwikkelaar wilt uitproberen, kun je me een privébericht sturen.
Ik heb daar wel een idee voor. Het voordeel is dat je er zeker van kunt zijn dat de ontwikkelaar vers is en werkt.
Wat niet zeker is, is de exacte ontwikkeltijd.
Het risico is echter over het algemeen iets kleiner.
Dat er bij dit onderwerp meer vragen dan antwoorden zijn, ligt in de aard der zaak.
Het gebruik van speciale films betekent altijd dat je iets van een film verlangt waarvoor hij niet is gemaakt.
Er zijn veel mythes ontstaan die een kritische toetsing vaak niet altijd doorstaan.
Maar dat is weer een ander onderwerp.
Hartelijke groeten
Klaus
Wolf_XL
...ik heb eens in de verste hoekjes van mijn fotolab gekeken – en ik heb iets gevonden...
KlausWehner
Bedankt, Wolf!
Ik vind het interessant dat Tetenal alleen de ontwikkeltijd voor een gamma van 0,55 vermeldt.
Dit contrast is geschikt voor vergrootapparaten met condensor. Deze worden tegenwoordig echter minder vaak gebruikt.
Voor de gangbare vergrootapparaten met een kleurenmengkop is een aanzienlijk hoger contrast nodig.
Voor de praktijk betekent dit dat de ontwikkeltijd (afhankelijk van de lichtgeleiding van het vergrootapparaat) extra moet worden verlengd.
Hartelijke groeten
Klaus
Wolf_XL
...in dit geval heeft de starter van de thread misschien zelfs geluk gehad in zijn ongeluk – aangezien zijn film sowieso onderbelicht is (belicht met 25 ASA in plaats van 12) en hij hem dus toch moet pushen, krijgt hij met een beetje geluk door deze maatregel de juiste gamma...
Restlicht
Hallo Markus,
Je hebt de originele ontwikkelingstabel al ontvangen. Die komt overeen met die van mij.
@ Klaus
De tabel die hier is bijgevoegd, komt overeen met die van mij. Ik heb de aankoopdatum januari 1989 op de verpakking geschreven. In de verpakking had ik nog een oudere tabel bewaard.
Die was uit 1979.
Op de tabel stonden nog andere films vermeld.
Copex Pan
Recordak microfilm AHU
Kodak High Contrast Copy (de voorganger van de Technical Pan)
Groeten, Wolfgang
Wolf_XL
...nou, mijn Neofin Doku-bijsluiter stamt ongeveer uit de periode tussen 1984 en 1988... Ik gebruikte in die tijd af en toe de Technical Pan. Maar ik was toen een fervent tegenstander van het statief – daarom kwam de film maar sporadisch aan bod. Hoewel ik best tevreden was met de resultaten...
Hoe dan ook – ik heb nog Agfaortho 25 op rol – dus ga ik voor de lol het statief opzetten en die oude film nog eens uitproberen. Ik heb er nu tijd voor, want vanaf 1 mei ben ik met pensioen... :cool:
Restlicht
Wolf_XL schreef
...
Hoe dan ook – ik heb nog Agfa Ortho 25 op rol – dus ik ga voor de lol het statief opzetten en die oude spul nog eens uitproberen. Ik heb nu tenslotte tijd, want vanaf 1 mei ben ik met pensioen... :cool:
Daar kan men je alleen maar mee feliciteren :at: :at: :at:
schorsch27
Allereerst hartelijk dank voor de zeldzame bijsluiter, Wolf.
Gelukkig heb ik even gewacht, want met die 5 minuten zat ik er flink naast.
Ik ben onzeker over de verlengingsfactor vanwege de beta-55-specificatie: ik heb geen condensorvergroter, maar een kleurenvergroter waarbij ik de gradatie met de kleurenfilters regel (Durst M 605).
Daar komt nog een tweede verlengingsfactor bij vanwege de belichting met 25 ASA.
Denken jullie dat 35 minuten voor het flesje opgelost in 500 ml water oké zou zijn? (1 minuut per rh) ? Met het ritme van 3 seconden heb ik geen ervaring, ik ben bang voor schuimvorming.
Geen zorgen, ik zal jullie niet lastigvallen met eventuele vastleggingen.
Groeten, Markus
KlausWehner
Hallo Markus,
Er zijn een aantal onzekere factoren bij je project.
Het is niet eenvoudig om in te schatten hoeveel correcties er nodig zijn voor de ontwikkeltijd.
Voor je vergrotingsapparaat heb je negatieven nodig met een gamma van 0,8 tot 0,9.
Voor mijn eigen ontwikkelaar heb ik de verlengingsfactor voor de aanpassing van het contrast bepaald van 0,65 naar 0,85 (ongeveer 1,5 tot 1,6). Jij hebt echter een contrastverhoging nodig van 0,55 naar 0,85. Voor mijn ontwikkelaar zou dat een verlengingsfactor in de orde van grootte van ongeveer 3 opleveren.
Helaas kunnen dergelijke correctiefactoren niet zomaar 1:1 worden toegepast op andere ontwikkelaars.
De onderbelichting kan achteraf helaas niet meer worden gecorrigeerd. In de schaduwgebieden is door de onderbelichting informatie verloren gegaan die je achteraf niet meer op de film kunt terugtoveren.
Een verlenging van de ontwikkeltijd dient alleen om de dichtheden van de middenzones iets te verhogen.
Voor mijn ontwikkelaar heb ik hiervoor een verlengingsfactor van 1,3 vastgesteld. Maar of dat hier klopt, kan ik niet zeggen.
Dan kun je aannemen dat je ontwikkelaar in de loop der jaren aan activiteit heeft ingeboet. Ook daarvoor zou je een verlengingsfactor van onbepaalde grootte in overweging kunnen nemen.
Een idee zou zijn om een "clip-ontwikkeling" te doen. Je knipt een stukje van de film af en ontwikkelt dit met de vastgestelde (gecorrigeerde) ontwikkeltijd. Dan kun je beslissen of de tijd klopt, of dat er nog extra correcties nodig zijn.
Er bestaat ook zeker het risico dat de ontwikkelaar helemaal niet meer (of niet meer voldoende) ontwikkelt. Dan heb je in ieder geval de rest van de film gered.
Hartelijke groeten
Klaus
schorsch27
Hallo allemaal,
Allereerst wil ik jullie bedanken voor jullie uitgebreide tips. Maar omdat de lentezon eraan komt, heb ik voorlopig nog geen zin om naar de Duka te gaan.
Maar ik laat het jullie hier weten zodra ik een resultaat heb.
Blijf tot die tijd (en nog lang daarna) gezond!
Groeten, Markus
schorsch27
Hallo allemaal,
ik wil jullie het vervolg van het verhaal niet onthouden, want het liep namelijk heel anders:
In de diepvries van mijn schoonmoeder zijn nog 3 nieuw verpakte AO-filmrolletjes uit de jaren 80 terechtgekomen. Maar aangezien het bovengenoemde enige flesje Neofin doku slechts voor 2 filmrolletjes volstond en al bijna 40 jaar oud was, ben ik na wat zoeken op het internet maar overgestapt op plan B:
Rodinaaaal ! – de geopende fles was met naar schatting 10 jaar aanzienlijk jonger.
Samen met een APX 100 (met een belichting van 100 ASA) stopte ik de eerder genoemde Agfaortho (25 ASA) in de bus en gaf ik beide een RODINAL-verdunning van 1 op 100, waarin ik ze 37 minuten bij 20 graden Celsius liet schudden (de eerste minuut continu in een ritme van 3 seconden, daarna 3x per minuut). Ik heb ergens gelezen dat je voor het zacht maken wat soda moet toevoegen, maar dat vond ik te riskant bij gebrek aan ervaring.
Het resultaat is een openbaring voor de Agfaortho en de APX (die ik tot nu toe met 200 ASA altijd in Ilford ID 11 ontwikkelde). Ongelooflijke scherpte, tussen zwart zwart en wit wit een palet aan grijstinten dat je bijna als kleurrijk zou kunnen omschrijven. En toch die knapperige, maar zeer fijne en zo analoge korrel.
Ik ben een beetje in de wolken.
Groeten
Markus
schorsch27
Een aanvulling na de eerste vergrotingen: dat van de brede schakering van grijstinten valt enigszins mee. De negatieven zijn al best wel donker; gemiddeld is 30 seconden bij diafragma 8 nodig. We zullen wel zien...
KlausWehner
Hallo Markus,
bedankt dat je je negatieven nog eens goed hebt bekeken met een tweede, kritischer blik.
Van deze combinatie van film en ontwikkelaar mag je niet per se een rijk toonbereik verwachten.
Daarvoor zijn er goedkopere combinaties.
De film is juist zo gemaakt dat hij zoveel mogelijk toonwaarden onderdrukt.
De RODINAL heeft een zeer hoge pH-waarde en bevat een extreem werkend alkali (kaliumhydroxide) in zijn samenstelling.
Dit is niet per se de ontwikkelaar die gedifferentieerde toonwaarden naar voren brengt.
De hoge verdunning zorgt ervoor dat er simpelweg niet genoeg ontwikkelingssubstantie aanwezig is om de film volledig te ontwikkelen.
Hierdoor lijden alle toonwaarden extra. De gradatiecurve ontwikkelt zich sterk S-vormig.
Voor de best mogelijke resultaten heb je een ontwikkelaar nodig die een hoge maximale dichtheid kan produceren (binnen het bereik van de kopieerbare dichtheden).
Zo ontstaat een lange gradatiecurve, waarop de toonwaarden zich beter kunnen differentiëren.
De gradatiecurve moet zo recht mogelijk verlopen. Dat zorgt een ontwikkelaar met een hoge activiteit voor, die alle toonwaarden gelijkmatig ontwikkelt.
De Neofin doku zou naar mijn mening geschikter zijn geweest.
Het is in ieder geval een kwestie van zoeken.
Met meer tijd en materiaal zou je een ontwikkelaar beter aan de film kunnen aanpassen.
Hartelijke groeten
Klaus
