heinrich
Hallo,
ik overweeg de aanschaf van een Nova Schlitz-processor. Ik verwerk bariet- en PE-papier. Heeft iemand ervaring met de Nova Trimate – kan men daarmee ook bariet verwerken of is men beter af met de duurdere bariet-processor? En kan men met de 30x40-processor ook zonder grotere problemen kleine formaten (min. 13x18) verwerken?
Alvast bedankt voor jullie tips!
Heinrich
HGR
Hallo,
In de gewone Nova-processors worden de foto’s verplaatst met behulp van houders die met kleine naaldjes gaatjes in de rand van het papier prikken.
PE-papier is hiervoor sterk genoeg; je ziet de gaatjes nauwelijks. Barietpapier wordt echter zwaarder door de vloeistof, waardoor de naaldjes
zouden kunnen afbreken. Daarom hebben de barietprocessors, als ik het me goed herinner, grote kunststof houders waarin het papier
wordt geplaatst. Ik heb zo'n ding echter nog nooit in handen gehad.
Met vriendelijke groeten
Hans-Gerd
StraDi
Ik heb me een tijdje geleden ook verdiept in de Nova Trimate-processor. Vooral voor de RA-4-ontwikkeling, aangezien ik het apparaat vanwege de smalle tanks en de beperkte bewegingsvrijheid van het papier minder geschikt vind voor zwart-wit … temeer omdat ik graag op het oog ontwikkel.
?
De Trimate viel voor mij echter om twee specifieke redenen af:
?
1. Zoals hierboven al vermeld is de houder niet echt geschikt voor barietpapier, hoewel dat nog wel te verhelpen is
2. De veel belangrijkere reden: de prijs. Ik vind die gewoon te hoog, omdat je enerzijds tweedehands processors goedkoper kunt krijgen, die bovendien comfortabeler werken, en anderzijds het apparaat voor een paar euro kunt vervangen door een paar bakjes en een thermostaat-kabelverwarmer.
?
Met een beetje knutselvaardigheid en minder dan 1/5 van de aankoopprijs van de Trimate zijn de resultaten net zo goed.
?
In zoverre vind ik de Nova Trimate weliswaar een heel bruikbaar apparaat, maar niet voor deze prijs.
?
cu ...
Dirk
heinrich
Hartelijk dank voor jullie feedback! Het staat nu 2-0 tegen de Trimate. Maar misschien is er nog wel iemand met praktische ervaring die zich hiervoor wil inzetten!
Groeten
Heinrich
HGR
Ik ben verkeerd begrepen. Ik ben helemaal niet tegen de Trimate.
Hij is heel geschikt voor PE-papier!
Groeten
Hans-Gerd
heinrich
... Bedankt voor de verduidelijking ... ik heb weer eens maar de helft gelezen ...?
zensusa
Hallo Heinrich,
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik wil graag wat praktische tips delen, gebaseerd op twintig jaar ervaring met de NOVA-processor. Ik werk al sinds het midden van de jaren 90 met deze processor (serienummer 111203, dus uit de beginperiode) en een NOVA-archiefwasser. Of hij toen al Trimate heette, weet ik niet meer. Hoe dan ook, ik gebruik hem professioneel, voor mijn werk, dus hij is continu in gebruik! Hij bestaat uit drie kamers, staand, verwarmbaar via een ingebouwde regelaar.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Voordelen:
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">1. Hij is verwarmbaar – ik werk met een temperatuur van 23 graden (de instelling van de processor wordt dienovereenkomstig hoger gezet, op ca. 25 graden). Omdat hij aan blijft staan, blijft de temperatuur constant, ook 's nachts, zowel in de zomer als in de winter! Ik heb bovendien piepschuim aan de buitenste lange zijden aangebracht (kan gemakkelijk worden vastgeklemd) en bespaart daardoor "opwarming", omdat het beter isoleert.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">2. De chemicaliën gaan zonder problemen een maand mee, omdat de afzonderlijke tanks erg smal zijn en worden afgesloten met de bijbehorende ronde afdekstaaf. Door verbruik (verspreiding of opzuiging door het papier) hoeven de afzonderlijke tanks alleen bijgevuld te worden.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">3. Hij neemt ondanks zijn grootte weinig ruimte in (mijn Trimate is ontworpen voor papier van 40 x 50 cm)
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">4. Het papier wordt met de klem van bad naar bad getrokken en daarbij automatisch langs de rand van de tank afgestreken (minimale meesleep van chemicaliën naar het volgende bad)
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">5. Als hij als een continu gebruikt werkinstrument wordt ingezet, is hij zijn prijs waard en zeker niet te duur, omdat hij een minimaal chemicaliënverbruik garandeert en veel onproductieve tijd bij het laboratoriumwerk bespaart, aangezien de chemicaliën wekenlang in de processor blijven!
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Wat betreft mijn opmerking over het behoud van de chemicaliën tot een maand: dit heeft betrekking op Calbes N113 (circa 3 weken houdbaar) en LPD-Ethol van Brandess/Kalt/Aetna. Deze laatste is al sinds mensenheugenis mijn favoriete ontwikkelaar en naar mijn mening echt de beste papierontwikkelaar, omdat hij alles biedt wat je maar kunt wensen, van koud zwartblauw tot diep bruinzwart (afhankelijk van het type bromsilver- of chloorbromsilverpapier). Enorm stabiel tot 6 weken in de Nova zonder zichtbare kwaliteitsverlies. Helaas is hij niet altijd leverbaar /(ik heb echter nog een voorraad van een dozijn blikken).
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;"><B>Ik werk uitsluitend met barietpapier!</B> PE-papier gebruik ik alleen als contactafdruk voor archivering. Mijn favoriete barietpapieren waren (helaas zijn er een aantal niet meer leverbaar) of zijn de volgende en werden in de Nova verwerkt:
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Guilleminot G3, Kentere Fineprint VC/ Warmton en Art De Lux, Agfa MCC 111FB, Forte Polywarmton, respectievelijk FOTOIMPEX Classic Arts PW, Oriental New Seagull G2 en Oriental Porträt respectievelijk New Seagull VC-FBII Warm Tone.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik werk momenteel nog steeds met Forte en Oriental VC-FBII, omdat ik nog enkele pakjes op voorraad heb.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Belangrijk om te weten is dat de meeste papiersoorten tot de „zware” papiersoorten behoren, dus een gewicht hebben tussen 175 en 300 gram. Toch zijn deze papieren, die aan de smalle kant worden vastgeklikt, goed te hanteren met de PE-naaldhouder (barietpapierhouders waren destijds nog niet verkrijgbaar bij Nova). Bij de grote 40x50-papieren gebruik ik twee klikhouders tegelijk. Het is allemaal gewoon een kwestie van oefenen, maar het papier scheurt in ieder geval niet als je het goed doet!
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Nog even ter aanvulling. Het stopbad wordt aangemaakt met „vitamine C” van de dm-winkel (overal vrij goedkoop verkrijgbaar) en de fixer bestaat uit een neutrale oplossing (ik gebruik RXA van LaborPartner/Maco). Neutrale fixer is hier bij FOTOIMPEX echter ook verkrijgbaar.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Als je na een langere pauze (bijvoorbeeld pas de volgende dag) verdergaat met werken, moet je voor elke werkbeurt de chemicaliën in de tanks roeren met het smalle, meegeleverde staafje, omdat vloeibare chemicaliën de neiging hebben om te bezinken of te scheiden!
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik kan de NOVA zonder meer aanbevelen, hij bespaart veel werk en chemicaliën, garandeert zomer en winter dezelfde werktemperatuur, neemt weinig ruimte in beslag in vergelijking met verwerking in bakken en bespaart, ondanks de navenant hoge aanschafprijs, uiteindelijk toch heel veel geld €, als je er regelmatig mee werkt!
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">
Groeten en hopelijk veel plezier en succes met de Nova
zensusa
Hallo Heinrich ..... dat was ik vergeten ....
?
Natuurlijk kun je ook kleinere formaten in de grote processor verwerken, want het papier blijft immers altijd aan de klem hangen en raakt dus niet los. Natuurlijk moet je, ook als je kleinere formaten verwerkt, altijd de juiste hoeveelheid chemicaliën bijvullen die de processor nodig heeft, overeenkomstig zijn standaardgrootte. Als je dus voornamelijk kleine formaten verwerkt, is een grote processor eigenlijk, vanwege de benodigde hoeveelheid chemicaliën, overgedimensioneerd ......?
?
..tot ziens
zensusa
Hallo Heinrich ....
en nog een kleine aanvulling op mijn bovenstaande berichten ..... er werd me net naar gevraagd .....: Dus? Met "vitamine C" bedoel ik natuurlijk "zuiver citroenzuur", bijvoorbeeld van het merk "Heitmann". Is het ook verkrijgbaar bij andere merken? In elke drogisterij.
De neutrale fixeer die ik voor het barietpapier gebruik, is natuurlijk RXN (dat is de neutrale) en niet RXA. De RXA (zure fixeer) gebruik ik voor mijn films.
?
Tot ziens
heinrich
Hallo Zensusa,
Hartelijk dank! Nu moet ik alleen nog mijn financieel directeur overtuigen...
Een vraag: hoe maak je de processor leeg? Het lijkt me niet zo eenvoudig om hem even naar de gootsteen te brengen, toch?
Groeten,
Heinrich
zensusa
Hallo Heinrich,
Bij mijn processor heeft elke chemische kamer een aftapkraan die aan de voorkant onderaan is bevestigd. Ik heb hier telkens een slangje op aangesloten (een klein, dun slangetje zoals dat bij aquariumpompen wordt gebruikt). Alle drie de slangetjes worden naar een opvangbak geleid. Dit is de eenvoudigste manier om gebruikte chemicaliën af te voeren. Je kunt natuurlijk ook een emmer of iets dergelijks eronder houden tijdens het legen. De huidige processor zou deze hoogtes ook moeten hebben.
De waterbadmanteltank – ik weet niet of de huidige processor zoiets nog heeft – heb ik in de twintig jaar dat ik hem gebruik nog nooit geleegd, maar ik heb er alleen op gelet dat het waterpeil de juiste hoeveelheid aangeeft. Overigens is de processor eigenlijk bedoeld om op een vaste plek te staan; hij is te zwaar om heen en weer te vervoeren (als hij gevuld is) en om na elke werksessie te legen, daar is hij eigenlijk ook niet voor bedoeld; dat zou veel te omslachtig zijn!
... en tot ziens
StraDi
Hallo,
Ik begrijp het ruimtebesparende aspect wel. Toch heeft de Nova voor zwart-wit ook duidelijke nadelen, waardoor het apparaat mij, gezien de prijs, overbodig lijkt. Voor RA-4 op kleine schaal ligt dat anders.
De nadelen voor zwart-wit:
- hangende ontwikkeling zonder noemenswaardige bewegingsmogelijkheid van het papier (of werveling van de chemie) leidt tot ongelijkmatige ontwikkelingsresultaten (evenredig aan de grootte van de afdruk; bij kleine afdrukken en lage kwaliteitseisen kan men dit eventueel tolereren).
- Ik betwijfel of men ontwikkelaars maandenlang in reeds gebruikte (geïmpfte) toestand nog zou moeten gebruiken, zelfs onder min of meer luchtdichte omstandigheden ... :) Bovendien kan ik dit ook realiseren met telkens een passend stuk PVC-plaat bij bakjes. Het argument op zich gaat dus niet op, alleen de ruimte die je ermee wint als je toch al weinig laboratoriumruimte tot je beschikking hebt (maar daar zijn ook voordelige oplossingen van ... ik geloof ... JOBO). En als de chemicaliën uitgeput zijn, dan zijn ze uitgeput en dat gebeurt vrij snel als je eens 30 of 40 afdrukken van 18x24 maakt (bij grotere formaten zelfs nog sneller). Chemicaliën zijn spotgoedkoop en moeten, om maximale kwaliteit te bereiken, dienovereenkomstig worden geregenereerd of zelfs opnieuw worden aangemaakt.
- Een temperatuurregeling voor zwart-wit vind ik vrij overbodig. In het lab (een kamer in mijn appartement, op zolder) heb ik noch zomerse kamertemperaturen boven de 24 °C, noch arctische temperaturen onder de 18 °C, ongeacht het seizoen. Bij een ingestelde watertemperatuur van 20 °C blijft deze bij deze kamertemperaturen ook grotendeels constant gedurende uren of zelfs dagen. Je zou je laboratorium in ieder geval niet op de ongeïsoleerde zolder of in een houten hut in de tuin moeten exploiteren. :)
- Verspreiding: ik verspreid ook bij bakjes geen tientallen milliliters bijvoorbeeld ontwikkelaar in het stopbad, enz. Bij PE-papier is het sowieso heel weinig en bij bariet is het zelfs met de afstrijker bij de Nova niet te vermijden, omdat de meeste chemicaliën in het papiervilt zitten. En precies daar wordt het al moeilijk vanwege de beperkte of ontbrekende mogelijkheid om het (bariet)papier in de Nova goed te bewegen.
- Ik kan het ontwikkelingsproces niet visueel controleren.
- Bij grote formaten en een verticale tank bestaat altijd het risico van ongelijkmatige ontwikkeling door te langzaam onderdompelen van de foto's. In de bak leg ik het vlak in de ontwikkelaar, zodat de hele foto direct wordt bevochtigd en ik het, of de bak, gemakkelijk kan verplaatsen voor gelijkmatige resultaten en reproduceerbare contrasten.
- Voor een ontwikkeling in twee baden of fixatie in twee bakjes heb ik toch weer een bakje nodig. En als men zoveel mooi barietpapier aanhaalt als onderbouwing van de eigen verwerkingservaringen, dan zou men toch op zijn minst ook wat betreft de maximaal haalbare beeldkwaliteit kritischer moeten zijn in de vergelijking en ook dergelijke subtiliteiten moeten kunnen benoemen.
Nu komt mijn expertise naar voren: in inmiddels 25 jaar laboratoriumervaring (ook als gespecialiseerd laborant) wordt de vaak onwetende geïnteresseerde voor veel geld iets aangeboden wat hij helemaal niet nodig heeft en wat de kwaliteit van zijn resultaten helemaal niet kan verbeteren ... eerder het tegenovergestelde.
Voor mij liggen de voordelen van de Trimate in:
1. weinig ruimtebeslag
2. eenvoudige drie-bad-verwerking voor PE-papieren
3. de mogelijkheid van RA-4-kleurverwerking voor het hobbylaboratorium – en precies daar ligt het belangrijkste voordeel van de Trimate!
Voor RA-4-kleur een interessant apparaat (dankzij de thermostaat), als je niet wilt knutselen ... voor zwart-wit-barytverwerking een absolute flop! Voor zwart-wit-PE zeker een mogelijkheid, als je weinig ruimte hebt – rekening houdend met de beperkingen van het apparaat.
Ik zou het geld investeren in degelijk papier, chemicaliën en eventueel een goede vergrotingslens en/of een kornzoeker. Daar heb je zeker meer aan.
cu ...
Dirk
zensusa
Hallo Dirk,
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik wil nog één keer iets over de Nova zeggen, want een discussie zoals die zich hier aftekent, is eigenlijk overbodig. Als je geen Nova wilt, als je hem te duur en overbodig vindt, prima, dat is jouw keuze. Je argumenten zijn echter nogal algemeen en theoretisch en hebben weinig te maken met mijn gerapporteerde praktische ervaring.€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">- Hangende ontwikkeling leidt niet noodzakelijkerwijs en in het algemeen tot onregelmatige ontwikkeling, maar onder bepaalde omstandigheden alleen als ik niet zou bewegen!? De bewegingsruimte bij mijn Nova (dit geldt zeker ook voor kleinere modellen met het juiste papier) is voldoende voor exact ontwikkelde 40x50 afdrukken en zeker voor kleinere formaten. €
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Het doorroeren van de chemicaliën voor een werksessie is, zoals ik al heb vermeld, vanzelfsprekend en volstaat volledig om een gelijkmatige verdeling te verkrijgen.€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">- Alle afdrukken die ik maak, kunnen exact worden herhaald, zonder afwijkingen in contrast, gelijkmatigheid of toonwaarden.
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Een temperatuurregeling voor zwart-wit is om de bovengenoemde redenen daarom zelfs zinvol. Als ik een bepaald papier met een bepaalde ontwikkelaar bij een bepaalde, constante temperatuur <B>heb getest</B> en als mijn negatieven correct zijn belicht, ontwikkeld en in de vergroter dienovereenkomstig zijn belicht, dan staat de tijd voor de ontwikkeling in de processor voor deze combinatie in het algemeen vast, dan hoef ik niet op het oog te werken! Dat is een praktisch ervaarbaar feit dat naast mij al talloze fotografen hebben ervaren en kunnen bevestigen. Overigens lukt het veel fotografen niet om in het „donkerekamerlicht“ (bijv. rood licht) een exacte visuele, herhaalbare beoordeling van het ontwikkelingsproces/de beeldopbouw/de beeldafwerking vast te stellen (ik heb zelf enkele fotografen ontmoet).
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Bij het ontwikkelen van negatieven werk je ook niet op het oog (hoewel dat wel zou kunnen), maar volgens een vastgestelde procedure voor een bepaalde combinatie van film, ontwikkelaar en tijd, die je ooit hebt vastgesteld en die je onder deze omstandigheden dan ook exact kunt herhalen om negatieven van overeenkomstige kwaliteit te verkrijgen!?
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">- Als een chemische vloeistof uitgeput is, wordt en moet deze natuurlijk worden vervangen. Maar dit geldt in het algemeen en heeft meer te maken met de doorloopsnelheid van de foto's. In de Nova blijft de chemische vloeistof over het algemeen erg lang goed, langer dan in een bakje.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Overigens had ik het niet over maanden, maar over 3 tot 6 weken met betrekking tot twee ontwikkelaars die ik voornamelijk gebruik, namelijk Calbes’ N113 (die over het algemeen een goede houdbaarheid heeft) en LPD-Ethol, waarvan de houdbaarheid zelfs nog beter is, en ik had het concreet over heel specifieke, bijzonder zware barietpapieren, die ondanks hun gewicht zonder beschadiging konden worden gehanteerd. Het is echter een feit dat dit klopt: de Trimate is oorspronkelijk ontwikkeld voor PE-papieren.
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<P style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Dat men met een Nova echter hoogwaardige baryt-afdrukken kan maken, blijkt ook uit het feit dat mijn foto's worden verkocht, in tentoonstellingen zijn gepresenteerd en dat ik er ook van leef. Overigens, aangezien ik al meer dan veertig jaar bezig ben met praktische fotografie (dit is geen bewijs, maar een feit dat voortkomt uit praktische ervaring), zou ik zeggen dat ik weet waar ik het over heb en dat menig theorie wordt overtroffen door de praktijk.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Overigens was ik een van de eersten die Splitgrade van Heiland gebruikte en ook iemand die al heel vroeg in zijn fotografische loopbaan is overgestapt op Jobo en rotatieontwikkeling. Wat denk je, Dirk, wat men mij destijds allemaal voorspelde met betrekking tot negatief-, beeld- en andere kwaliteits- en werkverliezen, als ik deze apparaten zou gebruiken? Juist, men voorspelde mij heel wat onheil.
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik heb echter tot op de dag van vandaag geen spijt gehad van mijn beslissingen en de apparaten zijn niet meer weg te denken uit mijn werk? € € en ze hebben geenszins geleid tot een verslechtering van de beeldkwaliteit en de beeldproductie!
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">Ik hoop, Heinrich, dat je uit dit geschrift een basis voor je beslissing kunt halen, want niemand van ons heeft iets algemeen onjuist beweerd en ik ben zeker geen verkoopagent van de Nova-groep? :)
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€
<p style="font-size:12px;font-family:Helvetica;">€ en tot ziens
heinrich
Hallo allemaal,
?
Allereerst hartelijk dank voor jullie bijdragen – de voor- en nadelen zijn nu voldoende besproken – afgezien van het geld wegen de voordelen zeker zwaarder, de chemie blijft langer goed, je kunt comfortabel bij 25 °C werken (dan gaat alles iets sneller), bariet is ook een optie, je hebt minder ruimte nodig en je kunt ook even 2-3 foto's afdrukken zonder dat je daarna meteen de fotobakken hoeft af te spoelen. Het geld is nog steeds een punt, maar het is bijna Kerstmis en op een gegeven moment ben ik ook weer jarig? ... en mijn financieel directeur heeft al aangegeven bereid te zijn om te onderhandelen ;-).
?
Groeten
Heinrich