Ulf-Benno
Drodzy miłośnicy fotografii!
€
W związku ze wzrostem cen kolorowych filmów odwracalnych powróciłem do mojego ulubionego hobby, jakim jest wywoływanie czarno-białych filmów odwracalnych. Od 2005 roku, kiedy to filmy Chrome były praktycznie rozdawane za darmo, odłożyłem to na bok, ale teraz przygotowałem ostatni zestaw wywoływczy A4105 z fabryki chemicznej Calbe i z dużym sukcesem wywołałem kilka przeterminowanych filmów effke oraz nowy SILVERMAX, uzyskując bardzo ładne slajdy. Niestety, chemikalia się skończyły i chciałbym zapytać miłośników odwracalnych filmów czarno-białych, jak teraz wywoływać filmy nadające się do odwracalnego wywoływania. Wybór jest większy niż kiedykolwiek. Artykuł z lata w „Photoklassik” brzmiał bardzo obiecująco. Wskazano jednak tylko na profesjonalne laboratoria.
€
Obecnie dostępne i uznane za bardzo dobre filmy to:
SCALA, Fomapan R, SILVERMAX, CMS II, Rollei RPX 25, Rollei Retro 80S i Superpan200, CMS20, CMS20II, „Ortho 25” oraz Filmotec UN 54
Z aparatem A4105 całkiem dobre wyniki dały również:
APX 100, AP25, FP4+, effke 25 i 50, Tri-X 400, „P0100”, ORWO UN32 i UN52,
€
Chciałbym pokrótce podsumować stan mojej wiedzy i dotychczasowych eksperymentów:
€
Sercem procedury jest wstępny wywołanie przy użyciu bardzo silnego wywoływacza standardowego lub wywoływacza do papieru oraz delikatnego utrwalacza (bez kwasu), zazwyczaj rodanidu potasu. Moje dotychczasowe eksperymenty pokazują, że nawet Dokumol 1+3 (+6 g rodanidu na litr) nie osiąga kontrastu i wykorzystania czułości oryginalnego wywoływacza A290 z wspomnianego zestawu wywoływczego A4105. Jedynie Fomapan R i Orth 25 wypadają z tym bardzo dobrze.
Według firmy Ilford zamiast rodanidu można użyć zwykłego tiosiarczanu (tradycyjnej soli utrwalającej) w ilości około 8 do 12 g/l. Ponadto w literaturze można znaleźć również jodek potasu jako dodatek.
€
Środek wybielający, dichromian potasu, jest obecnie zastępowany nadmanganianem potasu. Jako kwas stosuje się kwas siarkowy lub wodorosiarczan sodu. Trwałość poprawia środek przeciw osadzaniu się kamienia M19. Wypróbowałem jeszcze jeden pomysł. Jako kwas używam teraz octu, a trwałość wynosi co najmniej 6 tygodni. Proszę nigdy nie używać kwasu solnego, istnieje poważne ryzyko zatrucia! Zapach chloru jest okropny.
€
Jako środek klarujący stosuje się siarczyn sodu. Jest on jednak bardzo wrażliwy na tlen. Dlatego zawsze należy go przygotowywać z przegotowaną wodą, używać przez krótki czas, a następnie uzupełnić butelkę wodą. Jako alternatywę firma Ilford podaje disulfit sodu. Jest to środek zakwaszający do zwykłej soli utrwalającej.
€
W celu ponownego naświetlenia wyjmuję film z puszki i rozkładam go przed lampą fluorescencyjną. To najszybszy sposób (20 sek.). Przy tak ekstremalnej intensywności światła film czernieje jeszcze przed drugim wywołaniem. W ten sposób można uratować niedoświetlone filmy. Do drugiego wywołania i utrwalania używam chemikaliów stosowanych w obróbce papieru fotograficznego
€
Byłbym wdzięczny, gdyby zgłosili się wszyscy użytkownicy odwracalnych wywoływaczy czarno-białych. Być może uda się skłonić przemysł chemiczny i sklepy fotograficzne do ponownego wprowadzenia do oferty tak wysokiej jakości produktu, jakim jest A4105. Receptura została dwukrotnie opublikowana przez wydawnictwo Fotokinoverlag wraz z bardzo szczegółowymi wskazówkami i objaśnieniami. Omówiono w niej również nadmanganian potasu. W razie potrzeby mógłbym zamieścić kopie tych materiałów na forum.
€
Pozdrawiam
€
Ulf-Benno
AchimBauer
Cześć Ulf-Benno,
Wywoływałem diapozytywy SW tylko dwa razy, wiele lat temu, ale ostatnio znów trochę pogrzebałem w tym temacie.
Najwięcej informacji znajdziesz na forach poświęconych filmom wąskokadrowym, a także mnóstwo przepisów.
Pozdrawiam, Achim
TiMo
Cześć Ulf-Benno,
Wydaje mi się, że słyszałem, że w niedalekiej przyszłości coś będzie dostępne.
?
Pozdrawiam
Tim
AchimBauer
Cześć Timo, cześć Ulf-Benno,
?
Ja też coś słyszałem, ale podobno ma to być zestaw do odwracania dokumentów.
?
Pozdrawiam, Achim
Renate
Witam,
Klaus Wehner zaprezentował na targach Photokina zestaw do odwracania obrazu, który działa zarówno w przypadku papierów, jak i filmów. Wiem, że planuje wprowadzić ten zestaw chemikaliów na rynek, ale nie wiem, kiedy to nastąpi.
W wątku: [size=4]„Analogowe powiększanie czarno-białych diapozytywów[/size]” krótko się na ten temat wypowiedział.
Pozdrawiam
Renate
HGR
Witam,
Ja również czekam na zestaw do naświetlania dwukrotnego Klausa Wehnera! Filmy już naświetliłem, teraz kompletuję sprzęt do pracy.
W związku z tym mam pytanie, które nasuwa mi się w tej chwili.
Filmy zwojowe najlepiej nawijam na szpule ze stali nierdzewnej firmy Kindermann, ale raczej nie nadają się one do naświetlania dwukrotnego, prawda?
Mam jeszcze białe szpule z nieprzezroczystego plastiku, czy się nadają?
Mam też dużą szpulę Jobo z przezroczystego plastiku, która prawdopodobnie by się nadała, ale nawijanie filmów zwojowych
na tę nieporęczną szpulę jest dla mnie bardzo trudne, zwłaszcza że jest ona przeznaczona do dwóch filmów zwojowych jeden za drugim.
Czy ktoś ma lepszy pomysł?
Pozdrawiam
Hans-Gerd
jochen53
Witam,
Zasadniczo, oprócz podwójnej ekspozycji istnieje jeszcze możliwość odwrócenia chemicznego za pomocą kąpieli odwracającej, czyli specjalnego środka redukującego, który całkowicie czernieje niewywołane i wybielone halogenki srebra. Na przykład Kodak FD-70 zawierający kwas 2-tiobarbiturowy i ditionian sodu. Nie wiem, czy pan Wehner stosuje naświetlanie wtórne, czy odwrócenie chemiczne.
Ulf-Benno
Bardzo dziękuję za odpowiedzi.
€
Zestaw do wywoływania A4105 świetnie nadaje się również do papieru fotograficznego. Powiększenia mają odpowiedni kontrast dla zdjęć z czarno-białych diapozytywów. Jednak zdjęcia mają żółtawo-brązowawy odcień i prześwituje pewna nieestetyczna struktura papieru, która prawdopodobnie różni się w zależności od rodzaju papieru. Z papierami PE powinno być lepiej. Zużycie chemikaliów jest ogromne, więc można to polecić tylko w pojedynczych przypadkach.
€
Fora poświęcone filmom wąskokadrowym są oczywiście pierwszym punktem kontaktowym dla osób szukających porady. Jednak użytkownicy filmów wąskokadrowych mają mniejszy wybór filmów. Najczęściej są to Fomapan R i TriX-400. Oba filmy są mało wymagające w wywoływaniu, ale też nie są zbyt doskonałe. Oryginalny wywoływacz Foma LQR jest co prawda bardzo dobrze dostosowany do Fomapan R, ale ma tak krótki okres przydatności, że trzeba zużyć całą butelkę od razu. Jeśli butelka z koncentratem zbliża się do daty minimalnej trwałości, należy najpierw przeprowadzić test. Moim zdaniem ten wywoływacz nie nadaje się dla amatorów. Inne wywoływacze, poza wspomnianym A290, nie zapewniają takiej jasności.
€
Najprościej byłoby, gdyby ktoś znalazł gotowy wywoływacz, który można by po prostu przekształcić w wywoływacz odwracalny (poprzez dodatki). Kąpiel wybielająca można kupić w aptece, kwas w sklepie spożywczym, a siarczan jest również wymieniony u naszego gospodarza jako dodatek do wywoływania Polaroidów i lith developera. Dzięki temu bariera wejścia dla użytkowników filmów odwracalnych byłaby znacznie niższa, a sprzedaż tych wysokiej jakości filmów wzrosłaby.
€
Zestaw do wywoływania z laboratorium Klausa Wehnera będzie z pewnością wysoce zoptymalizowanym, wieloczęściowym zestawem chemikaliów, który spełnia wszystkie wymogi środowiskowe, ale może zniechęcać początkujących.
€
Nawiasem mówiąc, ponowne naświetlanie dowolnych filmów w kasecie nie stanowi problemu. Jeśli nie chce się wyjmować filmu, wystarczy położyć lekką lampę ręczną (z warsztatu samochodowego) na otwartej puszce i poczekać 15 minut, a w przypadku bardzo ciasno nawiniętych produktów fabrycznych może 30 minut. To zawsze wystarcza, nawet jeśli szpule nie są wykonane z przezroczystego tworzywa sztucznego.
€
Pozdrawiam
Ulf-Benno
€
€
haeberlein
Wszystko wywołuję przy użyciu Dokumolu w rozcieńczeniu 1+9 z dodatkiem tiocyjanianu potasu i
jodku potasu, a także w kąpieli wybielającej na bazie dichromianu potasu. Do drugiego wywoływania używam również Dokumolu, ale bez dodatków. W przypadku CHSII pierwszy etap wywoływania trwa 8 minut, a w przypadku AGFA SCALA potrzeba już 16 minut. Wywołałem w ten sposób wszystkie moje filmy wąskokadrowowe i małoobrazkowe i nadal to robię.
€
Aha, drugie naświetlanie przeprowadzam przy użyciu lampy o mocy 500 W przez około 2 minuty. To w zupełności wystarcza.
€
Pozdrawiam, Rene
HGR
Bardzo dziękuję za wskazówki dotyczące podwójnej ekspozycji. Mam jednak jeszcze jedno pytanie:
?
Czy podczas podwójnej ekspozycji można przesadzić, czyli doprowadzić do prześwietlenia?
?
Z góry dziękuję
?
Hans-Gerd
haeberlein
Nie, tam nie można się prześwietlić. Po kąpieli wybielającej robię wszystko w świetle dziennym i nigdy nic się nie stało. <B>„Naświetlanie odwrócone. </B>Halogenek srebra, który pozostał po wybielaniu, a więc pierwotnie nie był naświetlony, zostaje teraz całkowicie naświetlony”.
€
Przeczytaj artykuł Friedemanna Wachsmuta. Jest on co prawda poświęcony filmom wąskokadrowym, ale dotyczy to również filmów małoobrazkowych i filmów zwojowych.
€
http://www.filmkorn.org/selbstentwicklung-tipps-aus-der-praxis/
€
€
Rene
KlausWehner
Zestawiłem nowy zestaw chemiczny do wywoływania odwróconego tak, aby był bezpieczny, prosty i łatwy w użyciu.
Do tej pory otrzymałem już kilka opinii od użytkowników. Przeanalizowałem te doświadczenia i starałem się bezpośrednio wdrożyć propozycje ulepszeń.
€
Moja chemia jest wynikiem własnych badań i różni się w istotnych kwestiach od znanych standardowych zestawów.
To, co zawsze jest dla mnie szczególnie ważne, to bezpieczeństwo użytkownika.
W moich odczynnikach nie ma typowych substancji problemowych, takich jak dichromian potasu czy tiocyjanian potasu.
Po krótkim szkoleniu każdy użytkownik może osiągnąć stałą, wysoką jakość obrazu, która znacznie przewyższa jakość standardowych rozwiązań.
Zestaw chemiczny składa się z 4 płynnych koncentratów. Druga naświetlanka zapewnia odwrócenie (jest to ekonomiczne i ekologiczne: oszczędza odczynniki).
Wyjątkową cechą tej nowej chemii jest z pewnością wysoka gęstość maksymalna, jaką można dzięki niej osiągnąć.
(Wysoka gęstość maksymalna jest warunkiem uzyskania doskonałego obrazu projekcyjnego i zapewnia wrażenie większej ostrości).
€
Na targach Photokina 2014 oraz podczas 5. edycji fineartforum w Paderborn zaprezentowałem już tę chemię.
Chętnie odpowiem na pytania (być może z opóźnieniem ze względu na moje obecne przeciążenie pracą).
€
Kto ma już doświadczenie z wywoływaniem odwróconym (najlepiej z wywoływaniem rotacyjnym) i jest gotów przekazać mi krótką relację z doświadczeń, może otrzymać ode mnie zestaw testowy chemikaliów.
Zapytania proszę kierować w wiadomościach prywatnych. Proszę jednak o odrobinę cierpliwości.
€
Serdeczne pozdrowienia z Paderborn
Klaus
€
haeberlein
Potwierdzam. Środki chemiczne Klausa działają dobrze. Miałem już okazję je przetestować.
€
Rene
KlausWehner
Dzięki, Rene, za opinię!
€
Do tej pory optymalizowałem swoje chemikalia głównie pod kątem diapozytywów.
Użytkownicy filmów wąskokadrowych mają nieco inne priorytety (nauczyłem się tego od Rene).
Zasadniczo chciałbym zoptymalizować skład chemiczny również pod kątem filmów wąskokadrowych.
Nie znam jednak wystarczająco dobrze specyfiki obróbki diapozytywów wąskokadrowych.
€
Moje skład chemiczny jest dotychczas zoptymalizowany pod kątem obróbki czarno-białych diapozytywów (najlepiej w wywoływaniu rotacyjnym).
Zalecane filmy: Adox CHS 100 II (ważne: wyłącznie 200 lub 400 ASA)
Adox SILVERMAX (200 ASA) i Agfa SCALA (200 ASA)
Chciałem to jeszcze krótko dodać.
€
Serdeczne pozdrowienia
Klaus
GeorgSch
Witam, panie Wehner,
gdzie można nabyć te środki chemiczne?
Pozdrawiam, Georg
KlausWehner
W tej chwili aplikacja „Chemie” jest dostępna tylko u mnie.
To wciąż wersja testowa.
Można się ze mną skontaktować pod adresem: [url=mailto:klaus.wehner@web.de]klaus.wehner@web.de[/url]
€
Serdeczne pozdrowienia z Paderborn
Klaus
€
AchimBauer
Cześć Ulf – Benno,
?
Dzisiaj niestety muszę zbierać jakieś głupie dokumenty, co nie ma absolutnie nic wspólnego ani z fotografią, ani z moim hobby.
W tym celu uruchomiłem mojego starego, zniszczonego komputera z dostępem do internetu, żeby poszukać danych, i kiedy przeglądam folder „Moje dokumenty”, otwieram plik PDF bez nazwy.
Czy to są dokumenty, których szukam?
Nie, to instrukcja firmy Ilford dotycząca wywoływania odwracalnego filmów,?
Do pierwszego wywołania używają Bromophenu 1+1 lub PQ Universal 1+5 z 8 do 12 g tiosiarczanu sodu.
Wybielanie odbywa się za pomocą nadmanganianu potasu i kwasu siarkowego, a wywoływanie w Bromophenie 2.
Wystarczy poszukać na stronie Ilford.
Wciąż szukam moich dokumentów
?
Pozdrawiam, Achim
jochen53
Cześć Achim,
W tej recepturze użyto tiosiarczanu sodu zamiast tiocyjanianu potasu, ponieważ jest on łatwiej dostępny i tańszy. Środek wybielający to typowy zamiennik dichromianu potasu z nadmanganianem potasu i kwasem siarkowym, który często sprawia problemy i ma krótki okres przydatności. Brakuje tu najnowszych osiągnięć w zakresie stabilizacji kąpieli z nadmanganianem.
KlausWehner
W końcu wszystkie receptury odwrócone są do siebie podobne, z niewielkimi różnicami.
Dlaczego tak jest? Staje się to oczywiste również na tym forum: każdy przejmuje sprawdzoną recepturę, a następnie przekazuje ją dalej w niezmienionej formie.
€
Kiedy około 25 lat temu zagłębiałem się w ten temat, poszedłem inną drogą.
Punktem wyjścia było to, że nie byłem zadowolony z żadnego z diapozytywów czarno-białych.
Następnie zastanowiłem się, jakie cechy powinien mieć idealny diapozytyw czarno-biały.
Zgodnie z tymi własnymi wytycznymi opracowałem zupełnie własny proces: „proces odwracania według Wehnera”.
€
Przemyślałem więc problem od końca i uważam, że to jest zasadnicza różnica.
Przewaga jakościowa diapozytywów jest widoczna, mierzalna i obecnie nikt już jej poważnie nie kwestionuje.
€
Nowy zestaw chemiczny opiera się na moim procesie odwróconym według Wehnera.
Również dzięki niemu można osiągnąć znacznie lepszą jakość niż w przypadku standardowych procesów, jeśli przestrzega się wytycznych.
€
Serdeczne pozdrowienia z Paderborn
Klaus
mattes
Cieszę się, że ktoś podjął się opracowania zestawu do odwracalnej czerni i bieli.
Zaczynałem od zestawu Tetenal. Kiedy przestał być dostępny, korzystałem z receptury Ilforda i oczywiście z Fomachemie. Miałem do czynienia ze wszystkim – od całkowitej porażki po doskonałe rezultaty.
Kluczowe znaczenie miały dla mnie kąpiely wybielające i wyjaśniające. Emulsje filmowe nie nadają się do długotrwałego kontaktu z wodą. Raz zapomniałem o filmie w kąpieli wodnej po wywołaniu i po niecałych 2 godzinach można było przeprowadzić transfer emulsji. Czas wywoływania powinien być krótki, a temperatura niska. Filmy takie jak Skala i R100 są przeznaczone do tego procesu, natomiast filmy do monitoringu ruchu drogowego tolerują wysokie temperatury.
W przypadku zwykłych czarno-białych filmów negatywowych trzeba liczyć się ze wszystkim.
