Rolf-Werner
Dat zie je maar weer... ik heb hier al een tijdje niet meer gekeken. Waren er in de herfst niet nog AdOX-films? Ik had toen bijvoorbeeld Ultra400 besteld. De negatieven liggen hier nog... Nu lijken ze niet meer in het assortiment te zitten. In ieder geval voor middenformaat,
?
Nu we het er toch over hebben: hoe zijn de Foma 100 en 200 in vergelijking met de FP4+ en hoe is de Foma 400 in vergelijking met de HP 5? Ik ken de Foma-films nog niet, maar de Ilford daarentegen wel heel goed.
?
Bedankt voor jullie mening.
?
(Ik stel deze vraag omdat ik nu mijn voorraad voor de zomervakantie wil inslaan; het gaat vooral om landschappen en huizen :) )
?
Rolf
Wolf_XL
...heel simpel: je krijgt waar je voor betaalt... Oké, bij het middenformaat is dat nu niet zo erg, maar de Ilfords spelen toch in een andere klasse...
Rolf-Werner
mmmmmm – is de Foma “slechter” vanwege een prijsverschil van 1 euro? Of hoe moet ik dat interpreteren ;) Ik heb je bericht drie keer gelezen, maar ik snap er nog steeds niet helemaal wat je bedoelt...
AntiLynd
mmmmmm – is de Foma “slechter” vanwege een prijsverschil van 1 euro?
Nee, niet *vanwege*. Correlatie betekent niet hetzelfde als causaliteit. Wat we bedoelden, Wolf, is dat in dit geval het prijsverschil het kwaliteitsverschil vrij goed weerspiegelt.
Olivinyl
Hallo Rolf,
Er zijn toch nog Adox-films, de SILVERMAX en de CHS 100 II, in ieder geval als 35mm-film.
Ik neem aan dat je op zoek bent naar 120-film... Bij Adox ziet het er op dit moment helaas niet zo rooskleurig uit... Dat komt vast nog wel...
De Foma-films zijn naar mijn mening een beetje apart. De 100 en de 400 zijn klassieke films, de 200 is iets in de richting van Sigma/T-Grain.
Qua emulsie zijn de films een beetje humeurig of diva-achtig. Ik heb tot nu toe echter geen problemen gehad met krasjes of emulsiefouten. De films hebben bij "ongecontroleerde ontwikkeling" volgens de gebruiksaanwijzing de neiging om vanaf zone 7 zeer snel te vervormen. De films halen ook niet de opgegeven gevoeligheid.
Ik heb de films getest met RODINAL, Xtol en D74 / RHS DC, gemeten en geprobeerd de curve recht te houden.
Dat is me het beste gelukt met D74. A49 lijkt me optimaal voor deze films, maar dat heb ik niet getest.
De Foma Classic 100 komt bij mij uit op iets minder dan 64 ASA, de Foma 200 Creative op ruim 80-100 ASA en de Foma 400 Action op iets minder dan 250 ASA.
Als je het ontwikkelingsproces hebt afgestemd op je favoriete ontwikkelaar, vind je goedkope films die goed werken, maar die niet direct met de concurrentie vergeleken moeten/mogen worden. Ze zijn gewoon een beetje anders – maar wel mooi...
Mijn favoriet is de Foma Classic 100 in RODINAL 1+50. Het is geen AGFA APX 100, maar ook geen ADOX CHS 100... het zit er ergens tussenin of zo – maar het zal nooit een Tmax, Acros of FP4+ worden!
Groeten, Oliver
Photux
Hoe zit het nu precies met ADOX: PAN 25 rolfilm 120, niet op voorraad, naar verwachting leverbaar op 23 juli 2014? Dat klinkt een beetje tegenstrijdig...
AchimBauer
Hallo Photux,
Het is vandaag nog steeds 22 juli, maar ik heb net een partij besteld; ze waren op voorraad,
maar of dat wel iets is??
Ik bedoel natuurlijk Rolf-Werner, want een 25'er terwijl hij op zoek is naar een 400'er? Maar misschien is het een nieuwe ervaring voor hem.
Groeten, Achim
Rolf-Werner
Hartelijk dank voor jullie uiteenlopende reacties.
€
Hoe zouden jullie de FP4 omschrijven aan iemand die hem niet kent?
€
Ik wist helemaal niet dat de Ilford-films zo bijzonder zijn. Bij mij komt de FP4 een beetje dubbelzinnig over: bij bewolkte hemel of in de schaduw levert hij nogal flauwe, saaie beelden op. Bij zonlicht hebben de schaduwen de neiging om te verzanden, maar dat kan ook komen doordat ik graag met filters speel die het contrast nog wat opvoeren. Maar in de schaduw heeft dat bij de FP4 helemaal geen effect, andere films reageren daar nog wel op. (De HP5 daarentegen was bij mij al 30 jaar geleden in principe vaag, of ik nu wel of geen filter gebruikte.) Voor mij leek de FP4 van vroeger al eerder een garantie voor scherpe contrasten, en bij mijn laatste opnames in de herfst heeft hij dat weer bevestigd.
€
Ik moet dit even verduidelijken: ik heb veel opnames bij me met sterke lichten en zwakke schaduwen, dus weinig gradatie in het midden. Jullie hebben ze gezien, ik had er een paar ingescand en gevraagd naar de afdrukken (eigenlijk een ander onderwerp, maar als ik er nu nog eens zo naar kijk, reageerde hij weer precies zoals vroeger).
€
In mijn Sturm und Drang-periode :) maakte ik graag foto's met sterke contrasten, dat zag er voor mij 'frisser' uit, dus FP4 met roodfilter en afgedrukt op gradatie 4 of 5... Nou ja, je wordt ouder, en tegenwoordig geef ik meestal de voorkeur aan goed doorgetekende foto's met veel grijstinten.
€
En als ik Oliver nu volg, kan de Foma dat niet zo goed, dan zou ik misschien problemen hebben met de hoge lichten, toch?
€
Ik zoek niet echt naar 400, maar 25 zou voor mij ook te weinig zijn, ik heb niet altijd een statief bij me. Aan de andere kant is het wel aantrekkelijk, vooral als er stilstand en beweging in het beeld zit.
€
Dus als ik dit nu allemaal zo lees, kom ik tot de conclusie dat ik met de FP4 aan de veilige kant zit, als ik me niet te veel zorgen wil maken over het ontwikkelen enz.
€
Heb ik dat goed geïnterpreteerd? Maar ik zou toch wel benieuwd zijn naar jullie mening over deze film (in tegenstelling tot de andere).
€
Rolf
CPD
Hallo Rolf,
?
Met welke gevoeligheid uitvoer je de belichting van de FP4+?
?
De beste resultaten heb ik tot nu toe behaald met Microdol-X (niet meer verkrijgbaar) of Perceptol in een verdunning van 1+3. Van W. Moersch is er een Microdol-replica.
?
Maar D-76/ID11 bij ISO 64/19 levert bij de FP4+ ook uitstekende resultaten op.
?
De HP5 van 30 jaar geleden heeft niet veel meer te maken met de HP5+ van vandaag. Naar mijn mening komt hij echter het best tot zijn recht met Microdol-X/Perceptol 1+3 bij een natuurlijk verlaagde gevoeligheid. Maar de HP5+ is robuust en kan met D-76/ID11 zijn nominale gevoeligheid bereiken; met Microphen kun je daar zelfs bovenuit gaan. Ik vind de Tri-X 400 echter beter dan zijn Ilford-tegenhanger.
ultra8
Hallo Rolf,
?
Met welke gevoeligheid voer je de belichting uit van de FP4+?
?
In XTOL 1+1 en 1+2 bereik ik 100 ASA bij een vrij rechte curve (10 minuten / 13 minuten). De korrel is erg fijn en scherp. Hoe meer ik XTOL verdun, hoe groter de scherpte van het resultaat wordt.
?
De FP4 is een geweldige film die bij mij, mits correct behandeld, van de schaduwen tot in de hoge lichten een volledige detailweergave heeft en eenvoudig te vergroten is. De verdunning 1+3 moet ik nog testen. Bij veel films wordt hierdoor de gevoeligheid verhoogd, de randscherpte verbeterd en de curve in de hoge lichten afgevlakt. Een Delta 100 heeft bijvoorbeeld in XTOL 1+3 maar liefst 125 ASA (afhankelijk van de interpretatie van 0,1 of 0,12 over de sluier kan men ook uitgaan van 160 ASA). De hoge lichten vlakken vanaf zone VIII duidelijk af en ik zie vaak af van een aangepaste N-1 belichting/ontwikkeling, omdat de negatieven eenvoudig te vergroten zijn.
pittyman
@Rolf-Werner
Ik werk al jaren met Foma-films (middenformaat) en ben er erg tevreden over. Vooral de 400 (in RODINAL) vind ik geweldig.
Prachtige korrelstructuur – vergelijkbaar met die van Tri-X. De Foma-films kun je het beste belichten met een stop meer licht: de 100
als ISO 50, de 400 als ISO 200. Ook is de drager inmiddels kleurloos, wat vroeger niet zo was. De Foma 100 heeft een
extreme Schwarzschild-factor, de 400 is bij de lange belichtingstijden vrijwel identiek aan Kodaks Tri-X. De vaak heersende
mening dat de Foma een goedkoop product is, kan ik niet bevestigen. Het rugpapier heeft niet helemaal de kwaliteit van een Kodak-
film, maar de rest voldoet aan westerse normen. Ook bij Ilford- en Kodak-films (van 35 mm tot vlakfilm) had
ik al genoeg 'fouten'. (Gaten in de emulsie)?
Met vriendelijke groeten
Dirk
Rolf-Werner
Nou, uit jullie antwoorden maak ik de volgende conclusie:
?
1. De FP4 is een product waarop je 100% kunt vertrouwen wat betreft grijswaarden en reactie op ontwikkelaars. Bovendien is hij erg lineair, dus gemakkelijk te beheersen.
?
2. De Foma is niet zo betrouwbaar, neigt naar een opwaartse curve (hooglichten) en reageert niet zo voorspelbaar op verschillende ontwikkelaars. Dus meer iets voor mensen die graag experimenteren en mensen met een neiging tot fatalisme :)
?
Rolf
Rolf-Werner
@Dirk
?
Je maakt me echt nieuwsgierig, ik denk dat ik er een paar ga bestellen om er zelf ervaring mee op te doen... Ik wil alleen graag van tevoren een beetje weten waar ik aan toe ben, en je tip met dat ene diafragma is goed, dat ga ik eens uitproberen.
?
Het enige probleem is dat je op vakantie nooit precies kunt voorspellen wanneer je onderwerpen tegenkomt waarbij het belangrijk is dat alles klopt. Daarom moet je dan in "noodgevallen" het doen met de film die je op dat moment in de camera hebt. Als ik dan een paar basisrichtlijnen in mijn hoofd heb, kan ik beter reageren dan wanneer ik van elke foto eerst een belichtingsreeks moet maken, alleen maar om er zeker van te zijn dat er achteraf ook 1 bruikbaar negatief bij zit...
?
Rolf
Rolf-Werner
En nog een vraag aan iedereen hier die hier ervaring mee heeft: wat zou het resultaat zijn als je belicht volgens de aanwijzingen op de verpakking en een standaardontwikkeling toepast (8 minuten in D76 of iets dergelijks)?
€
Als de Foma-films eerder 1 stop zwakker zijn, zouden de hoge lichten nog goed moeten uitkomen en de schaduwen moeten samenvloeien. Mijn observatie bij de FP4+ was dat hij precies in het midden ligt, dus een beetje futloos of te middenzwaar als er geen grote contrasten in het motief zitten, en eerder te scherp als je bij sterke contrasten nog wat extra's doet met filters.
€
Klopt dat?
TR
Hallo,
€
Wat zou er dan uitkomen als je de belichting uitvoert volgens de aanwijzingen op de verpakking
€
Hoe belicht je eigenlijk? Meet je een grijskaart of voer je een lichtmeting uit met een belichtingskap in de schaduw, of gebruik je gewoon een objectmeting met de in de camera ingebouwde belichtingsmeter? De meetresultaten zullen meestal
verschillen.
Ik vermoed dat velen hun films onderbelichten zonder dat ze het doorhebben. De foto's zien er dan vaak wat
zwaar uit, omdat er te weinig schaduwdetail is en de middentonen
somber zijn.
€
€
en standaardontwikkeling (8 minuten in D76 of iets dergelijks)?
€
Dan heb je op een bepaald contrast ontwikkeld. Of dit contrast nu gunstig is voor
je persoonlijke positiefproces, moet je zelf uitzoeken. Zelf werk ik in het lab meestal via "Splitgrade" en hier geef ik de voorkeur aan harde negatieven. Maar als je alleen gaat scannen, zul je meer plezier beleven aan wat zachtere negatieven.
Rolf-Werner
Hallo Thomas,
?
Als ik de Rolleiflex gebruik, vertrouw ik meestal op de ingebouwde lichtmeter, tenminste als het snel moet gaan.
?
Verder heb ik nog een handmatige lichtmeter – maar geen spotmeter – die ook goed dienst doet. Die gebruik ik ook bij de Zeiss Ikon, omdat de ingebouwde lichtmeter daarvan vastloopt.
?
Dus – om eerlijk te zijn: ik let daar niet op een diafragma meer of minder als het snel moet gaan, want de rest kun je ook tijdens het belichten doen. Behalve als ik wat tijd heb om met het motief te spelen. Dan pak ik de handbelichtingsmeter en denk ik na over de zones en het effect dat de foto ongeveer moet hebben. Maar in een noodsituatie lukt dat ook bij benadering met de ingebouwde meter voor de belichting; je hoeft alleen maar de verschillende waarden samen te voegen tot een totaalbeeld. Je hebt dan echter wel een basiswaarde nodig, de gevoeligheid van de film waarop je belicht, en je moet een idee hebben van hoe de film in het algemeen reageert.
?
Toen ik nog veel met de Doppel-8-Bolex onderweg was, nam ik ook een korte film mee om te testen en probeerde ik verschillende belichtingstijden en diafragma's uit om te zien hoe de film reageert. Meer dan 7 zones heb ik daar nooit gehaald, daaronder en daarboven was het meestal afgelopen. Je moet alleen weten WAAR precies. Vandaar mijn vraag over de Foma-films. Ik weet nu dus dat ik boven zone 7 (ongeveer) op moet letten, als ik daar waarde aan hecht. Het hangt gewoon af van het onderwerp... Zulke uitbelichte lichten kunnen ook "fris" overkomen, als het bij het onderwerp past. Ik zou graag eens met de Foma-films willen experimenteren, maar ik wilde alvast weten waar ik ongeveer op moet letten.
?
De Adox Ultra 400 die ik noemde, heb ik bijvoorbeeld met de handbelichtingsmeter in de Zeiss Ikon gemeten en – omdat dat de tip hier op het forum was – op 250 ASA belicht. De negatieven zijn aanzienlijk dichter dan die van de andere films (ik heb verschillende soorten geprobeerd, maar ze allemaal volgens de aanwijzingen op de verpakking belicht). Maar ze laten zich goed ontwikkelen, de schaduwen zijn ook goed uitgewerkt, wat jouw opmerking bevestigt. Helaas sloeg het weer die dag net om, er kwamen wolken opzetten en er waren geen harde schaduwen meer. Het licht werd troebel en flauw, en hoewel ik een oranjefilter heb gebruikt, zijn de foto's over het algemeen meer in het midden benadrukt. Je zou ook kunnen zeggen: een beetje flauw.
?
Nog een vraag: wat is "Splitgrade"? En: ja, ik heb de negatieven nodig om af te drukken, niet om te scannen. En ik heb liever hardere negatieven :)
?
Rolf
AntiLynd
Ik vermoed dat veel mensen hun film onderbelichten zonder dat ze het zelf doorhebben.
Voor de volledigheid: velen voeren de belichting van hun films uit te licht en weten heel goed wat ze doen – daarom passen ze de ontwikkeling ook dienovereenkomstig aan. “Belicht weinig, ontwikkel veel”, wist de oude Beutler al.
Tandemfahren
Zo’n uitspraak als algemeen geldend presenteren, is nogal onzorgvuldig.
"Ken je materiaal en pas belichting en ontwikkeling zo aan dat het tot het beoogde effect leidt" klinkt misschien niet erg pakkend, maar is daarom nog niet onjuist.
€
Natuurlijk kun je dat doen, maar dan ben je wel gebonden aan een bepaalde look met dode schaduwen en mogelijk overbelichte lichten (afhankelijk van het contrast van het object, het materiaal en de ontwikkeling).
AntiLynd
Je had het zojuist over algemeen geldende principes. Het ging mij erom het naar mijn mening veel te algemene mantra „wie op de nominale gevoeligheid belicht, belicht veel te weinig” enigszins aan te vullen met een afwijkende mening. De hierboven aangehaalde benadering is *één* van de vele denkbare benaderingen (en is, zoals elke benadering, ook niet onder alle omstandigheden zinvol).
Tandemfahren
Nou, dan begrijpen we elkaar prima. Ik wilde het alleen even verduidelijken, want zoals het nu staat, zou het zo over kunnen komen.
En omdat blijkbaar toch veel mensen te weinig belichten en overontwikkelen, omdat het zo op de doos staat, en ik heb de tijden van Diddschiddltruh, dus dat moet dan wel kloppen? Daarom heet het toch Truh?
€
Groeten uit Frankfurt
