Zelf film verwerken of in het lab?

Rolf-Werner · 2013-09-14T09:15:07+00:00

Das ist ein bisschen eine Glaubensfrage, aber trotzdem: ? Ich möchte mein Fotolabor wiederbeleben, hab seit vielen Jahren nichts mehr gemacht, und jetzt st...

Rolf-Werner

Dat is een beetje een kwestie van geloof, maar toch: ? Ik wil mijn fotolaboratorium nieuw leven inblazen; ik heb al jaren niets meer gedaan, en nu vraag ik me af of er nog steeds discussie is over de vraag of zelf ontwikkelen zinvol is of niet. (Als je speciale technieken wilt toepassen, zoals push-ontwikkeling, 1+n of iets dergelijks, dan moet je dat natuurlijk zelf doen, dat is duidelijk...) ? "Vroeger" was men van mening dat je films in het lab door een standaardmengsel werden gehaald en dat je geen controle had over hoe oud de chemicaliën waren. Maar er waren ook stemmen die zeiden dat als je een degelijk lab hebt, ze de chemicaliën zorgvuldig controleren en je in ieder geval een technisch onberispelijke standaardontwikkeling krijgt, precies volgens de instructies van de fabrikant. ? Mijn eigen ervaringen met zelfontwikkeling waren niet zo geweldig, ik vond het moeilijk om de temperaturen aan te houden en ervoor te zorgen dat de negatieven niet stoffig en krasvrij bleven. Daarom heb ik de films uiteindelijk altijd naar het lab gebracht en heb ik daar geen echt slechte ervaringen mee gehad. ? Wat vinden jullie daar nu van? Bedankt voor jullie meningen... ? Rolf ?

pittyman

Hallo Rolf, ? Heb je het over het ontwikkelen van zwart-witfilms, kleurennegatieven of dia’s? Als je zwart-wit bedoelt, ben ik ervan overtuigd dat zelfontwikkeling de beste keuze is. ? Ten eerste zijn de kosten aanzienlijk lager. Als je de verwerking steeds op dezelfde manier uitvoert, is het vrijwel onmogelijk om je films niet netjes, kras- en stofvrij te krijgen. Wat de Ik houd de temperatuur op plus of min 1-2 graden Celsius, wat voor mijn eisen voldoende is – dus geen rocket science. Ik heb ooit in een lab gewerkt en daar mengde niemand speciaal chemicaliën. Alle zwart-witfilms worden in HC-110 in een rotatiebad ontwikkeld en de tijd was een kwestie van ervaring. Fixeren en wassen was in principe oké, maar ach.... Zelf ben ik daar niet echt super nauwgezet, maar mijn verwerking is toch grondiger dan in dat laboratorium. Tijd kost nu eenmaal geld en niemand betaalt 10 euro voor het ontwikkelen van een film. Ik heb in mijn mappen films van 5 jaar geleden gevonden, die in het laboratorium zijn ontwikkeld en ik moest ze nu opnieuw fixeren omdat ze al een gele gloed hadden – dat wil zeggen: niet goed gefixeerd.? ? Conclusie: doe het zelf en je hebt het volledig onder controle. Voor zover geld geen rol speelt en je een betrouwbaar lab vindt, kun je jezelf het saaie geschud natuurlijk ook besparen. Er zijn echt spannendere bezigheden dan 50 filmrolletjes te ontwikkelen. ? Veel plezier met je nieuwe Duka Dirl

Rolf-Werner

Bedankt voor de aanmoediging! € Ja, ik heb het over negatieve zwart-witfoto’s. € Hoe zit het eigenlijk als je de filmrolletjes naar een groot laboratorium stuurt, zoals Cewe of Orwo of zo? Zijn die nog steeds zo rampzalig als hun reputatie van 10, 20 jaar geleden? € Rolf

Neutrino

Ik raad je aan om het ontwikkelen weer zelf te gaan doen. Ik ben pas ongeveer drie jaar geleden in aanraking gekomen met fotografie, en dan met name met analoge fotografie. Helaas heb ik vaak behoorlijk slechte ervaringen gehad met het ontwikkelen in het fotolab, en daarbij moet ik zeggen dat ik mijn films bij verschillende en vaak alleen bij gerenommeerde fotowinkels heb ingeleverd. De resultaten liepen nogal uiteen: soms was het goed, soms was het resultaat rampzalig (grofkorrelig, vlekkerig, bekrast, enz.). Dat geldt ook voor kleurenfilms, daarom ga ik ook hier steeds meer over op zelfontwikkeling. Zwart-wit doe ik al een tijdje alleen nog maar zelf. Het risico is me gewoon te groot en bovendien heb je veel meer vrijheid. Er zijn eigenlijk bijna alleen maar voordelen aan zelfontwikkeling: .) Prijs. Een zwart-witontwikkeling kost bij veel laboratoria al € 6,50 en meer. Bij zelfontwikkeling kom je ruim onder dit bedrag uit. .) Vrijheid. Je kunt de ontwikkelaar kiezen die het beste past bij de gewenste beeldweergave. .) Pull- en push-ontwikkeling naar keuze. In het fotolab wordt meestal een toeslag van 100% gevraagd. Dan zitten we al op € 13,00!!! .) In veel gevallen tijdwinst. Er is geen reistijd en geen wachttijd op de film. .) Het laatste en belangrijkste punt is echter dat niemand je films kan "verpesten". Als je netjes te werk gaat, zijn er geen krasjes, vlekken, vingerafdrukken of wat dan ook. Als het uit het lab komt, moet je altijd bang zijn of alles wel gelukt is. En als er toch iets misgaat, hoef je je in ieder geval over niemand te ergeren. Welke specifieke problemen met de temperatuur had je eigenlijk? Na lang worstelen met stof en dergelijke heb ik langzaamaan mijn weg gevonden: Na het laatste spoelen gebruik ik geen bevochtigingsmiddel, maar spoel ik de film drie keer in gedestilleerd of gedemineraliseerd water. Zo heb ik nog nooit vlekken gehad. Daarna haal ik de film uit het blikje en hang ik hem in de badkamer op. Vroeger liet ik hem gewoon kletsnat hangen, maar soms had ik dan last van ingebakken stof. Nu haal ik de film altijd door mijn grondig gereinigde vingers om overtollig water te verwijderen en zo het drogen te versnellen. Daarmee heb ik nu ook het stofprobleem onder controle gekregen. Sindsdien heb ik eigenlijk geen problemen meer gehad. Krassen had ik tot nu toe eigenlijk alleen als er iets misging bij het oprollen, maar verder nooit.

hambo

Ik sluit me volledig aan bij de eerdere reacties: het is beter om zwart-witfilms zelf te ontwikkelen. € Een groot laboratorium zal, ook al is het aandeel zwart-witfilms inmiddels waarschijnlijk erg klein, nog steeds een hangmachine gebruiken waarmee films met verschillende ontwikkeltijden kunnen worden ontwikkeld. Je sorteert dus eerst en ontwikkelt vervolgens op basis daarvan. Dit gebeurt echter alleen in een standaardontwikkelaar die overeenkomt met bijvoorbeeld Ilford ID 11, Kodak D-76 of Agfa Refinal. Bij massaproductie is niet zozeer het perfecte negatief belangrijk, maar wel een groot aantal kopieerbare negatieven, want met de afdrukken wordt het geld verdiend. € Als je het zelf doet, heb je alle mogelijkheden om ontwikkelaars naar smaak en behoefte te gebruiken. Het zou toch niet zo moeilijk moeten zijn om de temperatuur van 20 °C aan te houden. Of wil je in een saunacabine of in een ijskoude kelder werken?

AchimBauer

Hallo Rolf-Werner, ? Ik ben zelf na een zeer lange periode zonder laboratoriumwerk enige tijd geleden weer begonnen en ik moet zeggen dat het ontwikkelen van film net als fietsen is: je raakt het niet verleerd. Wat betreft de vraag laboratorium of zelf: ik had vroeger een vaste fotowinkel die werd gerund door een oudere dame en haar kleine broertje, die ook het laboratoriumwerk deed, en hij zei altijd: zwart-wit moet je zelf doen, dat mag je niet uitbesteden, dat wordt niets! Wat echter een alternatief kan zijn – ik heb het nog niet geprobeerd, maar zou het wel doen als ik bang was om zelf te ontwikkelen of er geen zin in had – zijn de zwart-witfilms die op kleurenfilm zijn gebaseerd en in het C41-proces worden verwerkt. Bij zelfontwikkeling heb je echter meer mogelijkheden om je eigen weg te vinden en te experimenteren met ontwikkelaars. Vroeger was ik helemaal verslingerd aan Agfapan 100 en RODINAL. Nu heb ik ook CHS 1 en Orwo UN 54 uitgeprobeerd en die heb ik voor de lol op Acurol getest en hoewel ik alleen maar een testplaat fotografeerde, was het een aha-ervaring: je kunt met een andere ontwikkelaar geen wonderen verrichten, maar je kunt wel heel veel aan de beeldweergave veranderen. Het is nu een keuze tussen gemak en creativiteit die je moet maken, waarbij je niet mag vergeten dat er ook na het ontwikkelen van de film nog manieren zijn om je eigen creativiteit te uiten. En wat betreft stof en drogen: ik heb eens gehoord van iemand die zijn ontwikkelingsspiralen in één stuk in de slacentrifuge doet, ze droogcentrifugeert en dan pas ophangt. ? Er zijn altijd veel manieren; het is belangrijk dat je je eigen manier vindt ? Groeten, Achim

Rolf-Werner

Oké, oké :-) Je hebt me overtuigd... ? Ik wist niet dat het ontwikkelen in het lab inmiddels zo duur is. Het zal me dan ook een genoegen zijn om het weer zelf te doen. ? @Neutrino: De tip met het gedestilleerde water klinkt goed. Voor zover ik me herinner, heb ik destijds ook geen bevochtigingsmiddel gebruikt en de films zo opgehangen, maar ze daarna wel met zo'n rubberen tang afgestreken. Eens kijken of ik dat ding nog heb. De krassen kwamen er alleen in als er op de een of andere manier vuil op zat... Ach, ik was toen ook pas 16... Ik heb het ook eens met vijf geprobeerd, maar de film rolde op! ? En dat van die 20 €, nou ja: als je het met kraanwater mengt, kom je eerder uit op 10 €, die moeten dan opwarmen. En als het 22 °C in de kamer is, is de oplossing op een gegeven moment ook zo warm... ? Of zouden jullie voor het mengen ook gedestilleerd water gebruiken?

Rolf-Werner

Hallo Achim, ? Ook bedankt voor je aanmoediging. Oké, jullie hebben me overtuigd. Vroeger gebruikte ik veel FP4, HP5 en dat soort spullen, ook omdat het gewoon goedkoop was. Ik heb nooit met verschillende ontwikkelaars geëxperimenteerd, ik was altijd al blij als er maar een foto uitkwam. Daar komt nu verandering in :-)

En wat betreft stof en drogen: ik heb eens gehoord van iemand die zijn ontwikkelingsspiralen in één keer in de slacentrifuge doet, ze droogcentrifugeert en dan pas ophangt.

Dat is toch te gek, dat heb ik nog nooit gehoord! Hoe heeft hij dat uitbalanceren dan voor elkaar gekregen??? Maar het is het proberen waard! Goed, ik heb dit jaar – in een vlaag van vooruitziendheid – op de rommelmarkten in Zweden al wat laboratoriumspullen gekocht die ik vroeger nog niet had, ook een betere ontwikkelingsbus en wat spullen om te spoelen enz. Ook spullen voor papierontwikkeling. Nee, dat verlies je nooit uit je hoofd. Als je dat kent, zie je die spullen in een enorme hoop afval er meteen uit springen, dacht ik nog! Oké, dan kunnen jullie me vast wel vertellen welke ontwikkelaar jullie zouden gebruiken voor de CHS 100, zodat hij er echt ouderwets uitziet. En waarmee zouden jullie tegenwoordig een FP4, een Fomapan 400 en een TMax ontwikkelen? Ik heb ooit met de TMax gewerkt, die heb ik destijds in het lab laten ontwikkelen (misschien was dat de fout), die kwam ontzettend flauw uit. Zelfs met gradatie 5 was er nauwelijks iets aan te doen. De HP5 kwam bij mij ook altijd duidelijk zachter uit, maar ging nog wel met gradatie 4. De FP4 was altijd lekker scherp en toch gedetailleerd, helemaal ongecompliceerd, eigenlijk mijn favoriete film destijds.

Rolf-Werner

Ach! Voor de Fomapan hoef ik alleen maar het volgende bericht te lezen, dat was me helemaal niet opgevallen...

pittyman

Hallo collega’s, ik wil nog even iets kwijt over het drogen. Ik werk al een aantal jaren in mijn eigen lab en heb al honderden vlak-, rol- en 35mm-films ontwikkeld. Gebruik aan het einde een bevochtigingsbad en jullie hebben nauwelijks problemen met het drogen! Het spul is super zuinig en een klein flesje kost ongeveer 7 € (euro). Daarmee kom je makkelijk een tot twee jaar toe. Een beetje gedestilleerd water, 1 ml bevochtigingsmiddel erbij en klaar. Ik heb misschien 1 keer op 100 films zo'n klein dingetje ontdekt, dat je met veel fantasie stof zou kunnen noemen, op een film. Ik moet hier wel bij zeggen dat het in mijn donkere kamer allesbehalve schoon is. Ik heb mijn lab in de kelder van een oude spoorwegwerkplaats, die ik hooguit één keer per jaar grof schoonmaak. Toch zijn mijn films na het drogen stofvrij. Met een bevochtigingsmiddelbad aan het einde drogen films ook echt snel. Ik hang ze in een hoek van de ruimte, die ik daarna niet meer gebruik totdat de films droog zijn om geen onnodig stof op te werpen. Fijne avond allemaal en durf zelf te ontwikkelen. Het is makkelijker dan je in eerste instantie zou denken . Dirk

Rolf-Werner

Bedankt voor de tip, ik zal er rekening mee houden... Rolf

pittyman

Hallo Rolf, ik heb pas nu echt de reikwijdte van je berichten begrepen. Je wilt na lange tijd weer analoog zwart-wit fotograferen. Geweldig idee!! ? Misschien heb ik nog wat tips voor een makkelijke herintreding. ? Allereerst: GEEN experimenten aan het begin van de leercurve!! Gebruik in het begin alleen een bepaalde film, slechts één ontwikkelaar en, als je een donkere kamer hebt, ook slechts één soort papier en één ontwikkelaar daarvoor. Je zult veel sneller leren als er zo min mogelijk parameters veranderen – het materiaal een constante kwaliteit levert. ? Vervolgens: gebruik in eerste instantie alleen materiaal (film/ontwikkelaarcombinatie) dat als eenvoudig te hanteren geldt. Er zijn films die veel vergeven, andere daarentegen moeten met wat meer voorzichtigheid worden behandeld. Hetzelfde geldt voor de ont- wikkelaars. ? Je schrijft dat je je Ikoflex weer wilt gebruiken. Mijn tip: neem Kodak Tri-X als film en Kodak D-76 1+1 als ontwikkelaar. Dat is een van de heel eenvoudige combinaties die heel gemakkelijk in het gebruik zijn, waarmee je heel snel goed kopieerbare negatieven krijgt en waarmee talloze fotografen al 50 jaar hun eerste stappen hebben gezet hebben gezet. ? Bij de keuze van het materiaal zijn er verschillende aspecten. ? Films: er zijn films met klassieke filmkorrel en films met nieuwere technologie (T-kristal). Klassieke filmkorrel is iets eenvoudiger in het gebruik en heeft, afhankelijk van de gevoeligheid, een zichtbare korrel. Natuurlijk moet je daarbij altijd in gedachten houden met welke factor? Je moet een negatief vergroten om een afdruk/scan van het negatief te krijgen. Stel, je wilt graag een afdruk/scan in A4-formaat – dus 24x30 cm. Een negatief van een 35mm-film is ongeveer 2,4 x 3,6 cm groot. Dat betekent bij een afdruk van 24 x 30 cm een vergroting van ca. 10x. Als je een rolfilm gebruikt, is deze 6 cm breed. Er ontstaan dus negatieven (afhankelijk van de camera) van 6 x 4,5 - 6 x 6 - 6 x 7 - 6 x 8 - 6 x 9 en bij panoramische camera's zelfs tot 6 x 12 of 6 x 17 cm. Alle middenformaatnegatieven hebben een breedte van 6 cm. 24 x 30 in afdruk zou dus een vergroting met een factor 4 zijn.? ? 10 x van kleinbeeld - 4 x van middenformaat/rolfilm.? Door de verschillende vergrotingsfactor wordt natuurlijk ook de filmkorrel navenant meevergroot. Er zijn fotografen die zich storen aan de korrel en dit proberen te vermijden of te onderdrukken, anderen houden juist van de analoge look of de korrel van de film. Ik behoor tot de laatste groep, want de filmkorrel hoort nu eenmaal bij analoge fotografie.? ? Wat ik hiermee wil zeggen: als je je Ikoflex in eerste instantie alleen met rolfilms gebruikt, hoef je je minder zorgen te maken over de korrel, want die is bijna niet tot helemaal niet zicht- baar. ? Terug naar films - Klassieke korrel: ? ILFORD FP4 (ISO 125) - Merkfilm, eenvoudig in gebruik, geschikt voor beginners, klassieker ILFORD HP5 (ISO 400) - Merkfilm, eenvoudig in gebruik, geschikt voor beginners, klassieker KODAK TRI-X (ISO 400) - Merkfilm, eenvoudig in gebruik, geschikt voor beginners, klassieker FOMAPAN100 (ISO 100) - goede prijs-kwaliteitverhouding, iets veeleisender bij het ontwikkelen, schommelingen in kwaliteit ADOX CHS 100 (ISO 100) - goede prijs-kwaliteitverhouding, iets veeleisender bij het ontwikkelen, schommelingen in kwaliteit ? Bij deze laatste moet je opletten. Bij onze huisheer is de 'oude' CHS 100 nog te koop. De film is afkomstig van Efke uit Kroatië en wordt NIET meer geproduceerd, aangezien Efke niet meer bestaat. Bovendien werd er steeds weer melding gemaakt van kwaliteitsproblemen . ADOX brengt momenteel de 'nieuwe' CHS 100 II op de markt, geproduceerd in Duitsland. Hoe de film in detail zal zijn, moeten we nog even afwachten. Als rolfilm is hij nog niet verpakt. ? Als beginner moet je naar mijn mening een film kiezen die eenvoudig te hanteren is, kleine afwijkingen in belichting en ontwikkeling opvangt, een constant goede kwaliteit biedt en bovendien op lange termijn leverbaar is. Het is erg vervelend als je eindelijk vertrouwd bent met je materiaal, de film plotseling niet meer verkrijgbaar is en je weer helemaal opnieuw moet beginnen. ? Naast films met klassieke korrel zijn er ook films met T-kristal. Deze hebben een 'beter' zwartweergavegedrag, nauwelijks zichtbare korrel, zien er erg strak uit en zijn puur meettechnisch superieur aan de 'oudere' technologieën met klassieke korrel. Persoonlijk vind ik ze niet mooi, ze zien er voor mij te digitaal uit. T-kristalfilms moeten langer worden gefixeerd en gelden als 'iets' veeleisender in de verwerking. ? Mijn tip blijft: TRI-X van Kodak, of anders ILFORD FP4, daar kun je NIETS mis mee doen!! ? Over filmontwikkelaars: Er zijn vloeibare concentraten en ontwikkelaars in poedervorm, die eerst moeten worden aangemaakt.? Poeder moet volgens de voorschriften worden aangemaakt met GEDESTILLEERD (zuiver) WATER (5 l in de supermarkt/drogisterij). Na 24 uur, uiterlijk na 48 uur, zijn alle zouten opgelost. Als je het poeder met warm water mengt, gaat het natuurlijk sneller. Het poeder levert, afhankelijk van de verpakkingsgrootte, ofwel 1 liter werkoplossing op, ofwel 5 liter. ? Vloeibare concentraten worden gewoon met water gemengd. Bijvoorbeeld RODINAL 1+50 – één deel RODINAL plus 50 delen water. Heb je 1000 ml ontwikkelaar nodig... 1000 gedeeld door 50 = 20 ml.... Dus 20 ml RODINAL en dan aanvullen met water tot 1000 ml. ? Bij poeder (zoals bijv. D76): los het poeder op in water (volgens de aanwijzingen op de verpakking) en wacht tot alles is opgelost. D76 kan worden gebruikt als stamoplossing (onverdund) of verdund in verhoudingen van 1+1, 1+2 of 1+3. Hoe verder verdund, hoe langer de belichtingstijd moet zijn. Als klassieke verdunning voor D76 heeft 1+1 zich bewezen. Heb je 1000 ml D76-ontwikkelaar nodig met een 1+1-mengsel... 500 ml D76 plus 500 ml water – klaar. ? Je ziet, het is geen rocket science. Als beginner zou ik me voorlopig nog geen zorgen maken over alle fijne details. ? Mijn tip: D76 van Kodak in een 1+1-mengsel – ontwikkelt bijna elke film en is een goed compromis tussen korrel, gevoeligheid, scherpte enz. ? Bij ontwikkelaars zijn er ook kleine verschillen – die zijn lang niet zo zichtbaar als op veel plaatsen wordt geschreven. ? Scherpte: een 'voordeel' brengt een ander 'nadeel' met zich mee. Scherpte komt voort uit de filmkorrel. Er zijn ontwikkelaars, die de korrel benadrukken of accentueren. Dit leidt tot 'scherpere' negatieven, maar ook tot de korrel is zichtbaarder. (altijd onthouden - kleinbeeld/rolfilm) Een klassieker hier zou RODINAL (APH 09) zijn De oudste ontwikkelaar op de markt, levert scherpe negatieven op, goed zichtbare korrel, is een vloeibaar concentraat en gaat eeuwig mee. Andere soorten ontwikkelaars (bijv. D76) ontwikkelen niet helemaal zo scherp (minimaal), maar de korrel is iets minder . Bij rolfilm zijn dit slechts Nuances en nauwelijks zichtbaar. Het is dus altijd een afweging van verschillende factoren. Wat voor jou op de lange termijn belangrijk is, moet je zelf uitzoeken. ? Eén ding is echter zeker: er is GEEN ontwikkelaar die wonderen verricht. De verschillen zijn er wel, maar het gaat om Nuances en voor beginners zijn ze te verwaarlozen.? ? Wat bij de filmontwikkelaars nog verschilt, is het benutten van de gevoeligheid. Met de gevoeligheid wordt de gevoeligheid van de film bedoeld (ISO 100, ISO 400 enz.). Als je volgens de meter voor belichting op ISO 400 belicht, zou de ontwikkelaar de film natuurlijk zo ontwikkelen dat alle delen (schaduwen, middentonen, hoge lichten) goed ontwikkeld zijn en heel belangrijk: zonder al te veel gedoe goed te kopiëren/scannen zijn. ? Een oude regel luidt: belicht op de schaduwen, ontwikkel op de hoge lichten. Negatieffilm heeft een relatief hoog contrastbereik. Je kunt dus gerust iets overbelichten en hoeft je bij een meegaande film (Tri-X) geen zorgen maken. Als een film daarentegen te weinig licht krijgt, zijn de schaduwen in het twijfelgeval niet uitgewerkt. (Het negatief is op die plek doorzichtig, heeft geen detail en er ontstaat op die plek in het positief zwart). Naar boven toe (hooglichten) heeft de film voldoende reserves!!!? ? Conclusie: voer bijvoorbeeld een belichting uit met ISO 100 in plaats van ISO 50 als er te weinig licht is (ISO 200) ? De ontwikkeltijd bepaalt de 'dekking' van de hoge lichten (op het negatief grijs tot zwart). Hoe langer de film wordt ontwikkeld, hoe donkerder (dekking) de lichte delen op het negatief worden en hoe lichter ze op het positief worden. ? Laten we aannemen dat je een landschap met een bewolkte lucht fotografeert. Als na het ontwikkelen de lucht en alle lichte plekken op het positief/de afdruk/de scan te donker zijn (grijs/vlekkerig), was de ontwikkelingstijd te kort. Is de lucht daarentegen te licht (overbelicht), dan was de ontwikkelingstijd te lang. Uiteindelijk heb je de juiste tijd gevonden. Jij, met je doos, je thermometer, je kraanwater enz. De tijden op internet zijn slechts richtlijnen!!? ? Conclusie: Met de belichting regel je de helderheid/detailweergave van de schaduwen. Als je een ISO 100-film belicht met ISO 100 en de schaduwen met je ontwikkelaar te weinig detail hebben, belicht je de volgende keer met ISO 80. (Kernpunt: benutting van de gevoeligheid – verschilt per ontwikkelaars verschillend – ook hier: Nuances – 1/3 diafragma plus of min) Is ISO 80 nog steeds niet voldoende, neem dan ISO 50. Uiterlijk dan zou het moeten kloppen. Daar moet je in het begin een beetje op letten, maar na uiterlijk 5 filmrolletjes heb je het onder de knie. Ter info. Alleen omdat er ISO 400 op een film staat , hoeft deze in ontwikkelaar XY nog lang geen ISO 400 op te leveren. Dat hangt allemaal een beetje af van de film, Je ontwikkeltijd en de gekozen ontwikkelaar. Ook hier geldt: Nuances! plus of min 1/3 diafragma. ? De duur van de ontwikkeling bepaalt dus de dekking van de hoge lichten en daarmee het contrast. Het contrast is? simpel gezegd de afstand tussen schaduwen en lichte delen. Groot contrast - grote afstand, klein contrast - kleine afstand. ? Het klinkt waarschijnlijk allemaal een beetje ingewikkeld, maar dat is het in werkelijkheid helemaal niet. Je zult het heel? snel doorhebben en binnen korte tijd misschien zelf iemand anders behulpzaam terzijde kunnen staan . ? Tot slot nog dit: gebruik GEEN filmstripper!!! Spoel de film na het fixeren af met water, dompel hem kort onder in een bevochtigingsmiddelbad (gedestilleerd water (schoon) + bevochtigingsmiddel) en hang hem aan de waslijn. (aan een wasknijper, met een klein gewichtje eronder). Door het bevochtigingsmiddel loopt het water heel snel weg en droogt de film snel. Je kunt de film ook eerst nog even tussen je wijs- en middelvinger trekken en het water afstrijken, maar eigenlijk is dat niet nodig. Met filmstrijkers hebben al veel fotografen hun films bekrast. De emulsie is in natte toestand erg gevoelig! ? Dat was het van mijn kant, het is toch iets meer geworden dan ik had gedacht. ? Hartelijke groeten uit Dresden en veel plezier bij het ontwikkelen van je eerste films! Dirk ? PS. Het is volkomen normaal dat je wat zweet op je voorhoofd hebt bij het oprollen van je eerste films!! Dat gaat snel over en wordt routine. ? ? ? ? ? ?

MReinke

Hallo Achim B. en Rolf-Werner, de truc met de slacentrifuge is afkomstig van Thomas Wollstein, die hem op zijn beurt weer van een voormalige klasgenoot heeft (zie www.fotografie-in-schwarz-weiss.de/sw-fotografie/kolumne/106-wollstein08.htn, zelfs met foto). De onbalans die jij, Rolf-Werner, terecht verwacht, voorkomt hij trouwens door een tweede (eventueel lege) filmrol aan de andere kant van de trommel te plaatsen. De bovengenoemde homepage is niet alleen voor beginners een ware schatkist! Hartelijke groeten en fijne feestdagen Michael Reinke

MReinke

Sorry, een typefout: de extensie is natuurlijk niet htn maar html

Rolf-Werner

Jullie zijn nog steeds druk bezig met die thread :) ? Inmiddels heb ik alweer 5 rolletjes zelf ontwikkeld, daar veel afdrukken van gemaakt en veel van jullie tips opgevolgd. Ik ben eigenlijk geen nieuwkomer op dit gebied, maar het is wel alweer een tijdje geleden. Je moet je eerst even oriënteren op wat er tegenwoordig zoal speelt, en daar heb ik veel goede informatie over gekregen. Maar het verhaal gaat nog verder, ik ga de komende dagen de donkere kamer weer opstarten... ? Groeten Rolf

mattes

Als je al over de benodigde spullen beschikt, spreekt er in principe niets tegen om het zelf te doen. Evenmin spreekt er iets tegen om het door een ander te laten doen, als je daar tevreden mee bent. Om echt topresultaten te behalen, moet je ook bij het zelf doen aanzienlijke inspanningen leveren. Dat valt velen van ons niet op omdat het een hobby of een roeping is en men het onderwerp niet nuchter en zakelijk benadert. Er zit veel hartstocht en passie in. Goede resultaten krijg je niet voor niets en topprestaties gaan niet zonder inspanning. Hier nog een paar opmerkingen over het drogen en dergelijke. Stofvrij drogen is helaas niet overal even gemakkelijk mogelijk. Wat bij de een in de badkamer probleemloos lukt, gaat bij een ander ondanks identieke omstandigheden mis. Er zijn stofvrije, stofarme en stoffige ruimtes. Het geheel is een technisch probleem waarvoor er dus altijd een technische oplossing is. Uiteindelijk is het altijd een kwestie van de moeite die men kan en wil doen. Ik had vroeger een donkere kamer in de woning (voorheen het gastentoilet), daar werd verwarmd met centrale gasverwarming, de films kon ik in de douche ophangen om te drogen. Nu bevindt de donkere kamer zich in een kelderruimte, die wordt verwarmd met een oliegestookte centrale verwarming en een houtkachel. De donkere kamer heeft een comfortabele grootte, maar het stofvrij drogen door de foto's simpelweg in de douche op te hangen is voorbij. Na wat uitproberen is een Kindermann-droogkast in gebruik genomen. Ik heb de ervaring dat de films over het algemeen mechanisch kwetsbaarder worden naarmate de natte periode langer duurt. Daarom moet je deze periode zo kort mogelijk houden. Uit een onvrijwillige test kwam ik tot de conclusie dat de emulsie bij kamertemperatuur na meer dan 2 uur in het water loslaat. Als je bijvoorbeeld met standontwikkelingen werkt, staat de film al 1 uur in de ontwikkelaar, daarna komen er nog ca. 4 min. stop/fix, 1 min. spoelen, 1 min. spoelversneller en min. 20 min. spoelen bij. We zijn dan nog maar 40 min. verwijderd van de emulsie-crash. Logisch dat de emulsie dan al heel, heel zacht is geworden. De goede verkeersbewakingsfilms drogen trouwens het beste; daar merk je dat deze films zijn ontworpen voor processen bij hoge temperaturen en dienovereenkomstig robuust zijn opgebouwd.

Rolf-Werner

Wat? Ik dacht dat er tegenwoordig elektronische camera's in zaten??? :) ? Maar ik kan me voorstellen dat de emulsies speciaal gehard zijn, omdat de camera's immers buiten in weer en wind staan. ? Rolf

MirkoBoeddecker

Ik wil jullie absoluut niet ontmoedigen om zelf te ontwikkelen, maar om misverstanden te voorkomen: ? We bieden nog steeds onze beproefde FOTOIMPEX-filmontwikkeling aan. Vanaf € 3,00 exclusief btw per film. Individueel met de hand ontwikkeld in ATOMAL en nagespoeld in AquaDest met een bevochtigingsmiddel, gevolgd door drogen in een droogkast met stoffilter. Daarna met de hand gesneden en opgeborgen in ADOFILE. ? Dit is, zoals gezegd, alleen voor degenen die geen zin hebben in zelfontwikkeling en nu sceptisch zijn geworden door de "schrikberichten" hierboven. ? Met vriendelijke groeten, ? Mirko

Bonderer

Hallo Toen mijn kinderen nog klein waren, heb ik eens foto's laten ontwikkelen. Die waren zo verschrikkelijk slecht dat ik al snel weer zelf ben gaan ontwikkelen; zelfs die uit een Kodak-laboratorium waren slecht. Er was maar één oplossing: een afsluitbare kast aanschaffen, die heel hoog ophangen en alleen maar redelijk kindveilige ontwikkelaars gebruiken, zoals Neofin Rot of Blauw, en alleen kleine verpakkingen fixeer, papierontwikkelaar enz., zodat er niet veel in de kast stond, of op zaterdagochtend naar de fotowinkel gaan en halen wat ik nodig had en verbruikte. Neofin was niet per se mijn favoriete ontwikkelaar, maar het was altijd nog beter dan de films weggeven. Als je niet zelf ontwikkelt, waar blijft dan het plezier?

ThomasPauly

Ik heb een tijdje geleden uit nieuwsgierigheid eens een APX 400 (oud) bij de drogisterij ingeleverd (dm – werkt voor zover ik weet samen met CEWE). Resultaat: perfect. De negatieven waren visueel onberispelijk en leverden ook bij het latere vergroten in mijn eigen lab goede resultaten op. Ook aan de afdrukken was niets aan te merken: goede helderheid, toonwaardeschaal volledig benut. Conclusie: natuurlijk is het zelf ontwikkelen de andere helft van het analoge zwart-witplezier. Maar wie geen eigen donkere kamer tot zijn beschikking heeft, kan zeker ook tevreden zijn met extern ontwikkelde films. Je moet gangbare films gebruiken en bij het fotograferen extreme contrasten en helderheidsverdelingen vermijden (dus een beetje "automaatvriendelijk" fotograferen). Je moet zeker een paar concessies doen aan de bewerkbaarheid van de resultaten; maar juist wie nieuw is in de zilverhalogenidefotografie, kan ook zonder eigen laboratorium succeservaringen opdoen. Groeten tepe

Nächste Seite »