ThomasPauly
[size=4][color=#000000][font=Calibri]Verschillen de verschillende recepturen voor fixeerbaden eigenlijk wat betreft hun uitwasbaarheid? Kan ik bijvoorbeeld de comfortabele en waterbesparende Ilford-methode voor het wassen van films (die door de fabrikant natuurlijk alleen wordt aanbevolen voor het eigen product Hypam) toepassen op de poederfixeer Calbe A 300, zonder dat dit ten koste gaat van de archiefveiligheid?[/colo
[color=#000000][font=Calibri]Achtergrond van mijn vraag: bij vloeibare concentraatvormen voor fixeerproducten wordt de houdbaarheid in geopende flessen in de productgegevensbladen aangegeven als slechts enkele maanden. Ook al nemen de fabrikanten hier waarschijnlijk het zekere voor het onzekere, overweeg ik toch om in periodes met een lage doorvoer misschien beter de goed bewaarbare poederchemie te gebruiken, die verkrijgbaar is in verpakkingen van 1 liter. Ik geloof echter ooit gelezen te hebben dat (bepaalde?) vloeibare formules sneller uitgewassen kunnen worden dan poederfixeermiddelen. Klopt dat eigenlijk wel?[/colo[/size]
[size=4][color=#000000][font=Calibri]Groeten[/colo
[color=#000000][font=Calibri]tepe[/colo[/size]
piu58
De uitloopsnelheid verschilt tussen een zuur en een neutraal fixeermiddel; het neutrale fixeermiddel loopt gemakkelijker uit. Verder zijn de verschillen gering.
SxDx
Bij film kun je het wassen volgens de Ilford-methode (of een andere methode) toepassen op alle fixeervloeistoffen. Je wast er toch al binnen een paar minuten volledig doorheen. De verschillen zijn vooral bij barietfilm doorslaggevend, want het is toch wel prettig als je in plaats van een uur nog maar een half uur hoeft te wassen.
michael-kielgmxnet
Een moderne vloeibare fixeer gaat zeker langer mee dan een paar maanden, mits hij op de juiste manier wordt bewaard. Met de soorten die ik gebruik (Rollei RXN voor papier en C41 en Agfa Agefix voor de rest) heb ik nog nooit problemen gehad met de houdbaarheid.
De Calbe A300 is een overblijfsel uit de tijd dat snelfixeermiddelen nog onbekend waren. De fixeertijden zijn veel langer dan bij een modern fixeermiddel, en ook de capaciteit van de werkoplossing is waarschijnlijk kleiner.
piu58
> gaat zeker langer mee dan een paar maanden, mits op de juiste manier bewaard
Ik heb al eens problemen gehad met fixeermiddel, namelijk zwavelafzettingen (geelachtige vlokken). Als je dit gebruikt, krijg je bruine slib, dus het is niet aan te raden. Dergelijke afzettingen zijn typisch voor fixeermiddelen en komen in ieder geval voor bij fixeerbadflessen die al lang in gebruik zijn.
Vooral opslag in de kou is kritiek. A300 is aanzienlijk stabieler en kan zelfs bij extreme kou tientallen jaren worden bewaard. De fixeertijd is echter ongeveer twee keer zo lang, dus je moet overwegen of je dat jezelf wilt aandoen.
hypeo
De fixeertijd is echter ongeveer twee keer zo lang; je moet je afvragen of je jezelf dat wilt aandoen.
Bij film maakt het me niet zoveel uit, aangezien ik toch maximaal 2 per maand ontwikkel. Bij papier zou je echter, als je ook aan de teststroken denkt, alleen al door de kortere fixeertijd veel tijd kunnen besparen.
Een moderne vloeibare fixeer gaat zeker langer dan een paar maanden mee, mits hij op de juiste manier wordt bewaard natuurlijk.
Bij mij gaat de Adofix-werkoplossing (1+7) minstens 1 maand mee in de fles. Langer heb ik het niet getest, omdat ik in de werkoplossing toch maar 2 films fixeer en deze daarom uiterlijk na een maand op is.
De opslag gebeurt in een Jobo-fles met wijde hals, omdat fixeermiddel niet (of nauwelijks?) oxideert.
piu58
> Bij mij blijft de Adofix-gebruiksklont (1+7) minstens 1 maand goed in de fles
De gebruiksklont is niet gevoelig. Het concentraat bederft veel sneller.
ThomasPauly
Hoe kan ik eigenlijk op een betrouwbare manier vaststellen wanneer het concentraat of de werkoplossing door veroudering onbruikbaar zijn geworden?
Voor de werkoplossing ken ik teststaafjes voor het fixeerbad.
Maar voor het concentraat?
SxDx
Zolang het concentraat nog geen zwavelneerslag vertoont, is het nog goed. Het verliest zijn werking niet geleidelijk, zoals bij een ontwikkelaar, omdat de relevante stoffen relatief ongevoelig zijn.
hypeo
Zolang het concentraat nog geen zwavelneerslag vertoont, is het nog goed.
Hoe kun je deze herkennen? De Adofix-fles is zoals bekend zwart en als de fles stil staat, zetten deze neerslagen zich zeker "onzichtbaar" op de bodem af.
SxDx
Als je echt twijfelt, zou ik het concentraat in een andere fles overgieten en de oude plastic fles opensnijden. Meestal zie je het echter al als je het uitgiet.
Maar zolang het spul nog niet een paar jaar oud is, zou ik me geen zorgen maken. Ik heb nog nooit een fixeermiddel gehad dat binnen de 1-2 jaar die het duurt voordat ik het concentraat opgebruikt heb, bedorven is. En ik laat het altijd in de plastic fles zitten waarin het geleverd wordt. Dus geen beschermgas en geen overgieten in kleinere voorraadflessen.
piu58
Dat zie je al bij het aanmaken: er drijven dan van die gelige vlokjes in. Als je het beetje bij beetje opmaakt, gaat de fixeer niet ineens kapot, maar wordt het steeds erger. Met de eerste kleine vlokjes kun je misschien nog wel leven. Wat je tijdens het gebruik merkt, is dat de fixeer verkleurt, bruinachtig-geelachtig ondoorzichtig (colloïdaal) door zilversulfiet. Het fixeert nog wel, maar ik gebruik zoiets dan niet meer. Bij ernstigere ontbinding vormt zich tijdens het gebruik een regelrecht bezinksel (zwart). Zoiets is natuurlijk een echt gevaar, ook al fixeert het spul nog steeds: films kunnen hierdoor krassen oplopen en papieren oppervlakken ook.
piu58
- Dubbelbericht -
Morte
Bij ernstigere ontbinding vormt zich bij gebruik een heus bezinksel (zwart). Zoiets is natuurlijk een echt gevaar, ook al werkt het spul nog steeds: films kunnen hierdoor krassen oplopen, en papieren oppervlakken ook.
Aha! Dat is eindelijk een verklaring voor de zilverachtige, zwarte aanslag in mijn plastic fles met de verdunde Fix (Adofix). Het werkt nog steeds goed, maar ik kon het mezelf niet verklaren.
Is het voldoende om de flessen met een flessenborstel schoon te maken voor een nieuwe batch met verse chemicaliën, of verontreinigen kleine restjes de nieuwe batch?
piu58
> Kunnen kleine restjes de nieuwe batch besmetten?
Nee, zilversulfiet is stabiel en ondergaat geen chemische veranderingen in verse fixeer. Er mogen alleen geen losse deeltjes in de schaal of het blik drijven.
hypeo
Er mogen gewoon geen losse deeltjes in de schaal of het blikje drijven.
Dat betekent dus dat als je deze losse deeltjes eruit filtert – als ze grof genoeg zijn – er niets is dat de fixeer in de loop van de tijd "vernietigt" of de film beschadigt?
piu58
> Is er niets dat de fixeer in de loop van de tijd "vernietigt" of de film beschadigt?
Ik zie geen chemisch schadelijk effect. Als de fixeer echter volledig of bijna volledig is afgebroken, werkt hij niet meer.
Thiosulfaat wordt vervaardigd door sulfiet met zwavel te koken.
Dit proces is omkeerbaar en verloopt vooral bij koude temperaturen (wat logisch is), en wordt bevorderd door toevoeging van zuren.
Er ontstaat dan weer sulfiet en zwavel. Zilversulfiet is bijna onoplosbaar, zij het niet in dezelfde mate als zilversulfide, en slaat neer.
dudestyle
Ik heb al eens eerder van die troebele, waasachtige strepen in de fixeervloeistof gezien, dus in de werkoplossing, nadat die een tijdje had gestaan. Ik vermoed dat het zo’n soort afzetting is.
