Fotis
De volgende vraag: welke resultaten kan ik verwachten als ik enerzijds een Tri-X of Portra (400) die normaal op 400 ISO is belicht, ontwikkel als 800, en anderzijds een Tri-X of Portra die op 800 ISO is belicht, normaal ontwikkel? Bij voorbaat dank voor alle tips.
TR
Met de belichtingstijd bepaal je de details in de schaduwen. Met de ontwikkeltijd bepaal je het contrast. Als je een film van 400 ASA belicht zoals een film van 800 ASA, verlies je altijd een beetje detail in de schaduwen. Als je een film (hoe deze ook belicht is) langer ontwikkelt dan normaal, verhoog je het contrast of verpest je de weergave van de hoge lichten. Als je een film korter ontwikkelt, krijg je nog steeds voldoende schaduwweergave, maar spaar je de hoge lichten. Als je je negatieven inscant, zou ik altijd streven naar "vlakkere" negatieven – contrast kun je later altijd nog creëren.
Mocht je gebruikmaken van de ingebouwde belichtingsautomaat van de camera, wees je er dan ook van bewust dat je een groot deel van je foto's sowieso onderbelicht – dat je dus automatisch je Tri-X bijvoorbeeld op "800 ASA" belicht, zonder dat je het überhaupt merkt.
Fotis
Oké, nog een vraag over het tweede deel van je antwoord: zou je, gezien de neiging tot onderbelichting bij de automatische stand, een standaardontwikkeling voor 400 ISO aanraden?
TR
De sterkte van de ontwikkeling hangt altijd af van het gewenste contrast dat je wilt bereiken. Ik zou nooit meer (bijvoorbeeld langer) ontwikkelen dan ‘normaal’. Een sterkere ontwikkeling compenseert geen onderbelichting! Ontbrekend contrast kun je in het positiefproces of via de computer weer terugkrijgen. Als je hier echter altijd met iets meer contrast moet werken, is het aan te raden om de negatieven dan iets langer te ontwikkelen. Ja, in het "normale geval" zou ik altijd "normaal" ontwikkelen.
Ik belicht de Tri-X op 320 ASA. Hierbij gebruik ik een handbelichtingsmeter en meet ik via de kalot als lichtmeting – ik kan er dus zeker van zijn dat ik de film daadwerkelijk belicht zoals ik het voor ogen heb. Vervolgens ontwikkel ik de film zo lang als ik hem bij gradatie 2 kan belichten.
Als ik een film bijvoorbeeld alleen in de mist zou belichten, zou ik deze ongeveer 25% langer ontwikkelen, omdat de motieven erg contrastloos zijn en ik zo al tijdens de negatiefontwikkeling voor meer contrast kan zorgen. Als ik alleen motieven in fel zonlicht heb, verkort ik de ontwikkeltijd evenredig. Maar hier moet iedereen zijn eigen waarden bepalen.
michael-kielgmxnet
Nog even over de Portra: de kan gemakkelijk een stop bij de onderbelichting aan. De ontwikkeling hoeft bij deze film niet aangepast te worden; de film wordt sowieso volgens het C41-proces ontwikkeld en daar is pushen/pullen vrij ongebruikelijk (maar niet onmogelijk).
