Olivinyl
Hallo allemaal
Ik gebruik Adofix om mijn 35mm-films te fixeren.
Mijn werkwijze: ik start het fixeerproces en leg tegelijkertijd een stukje onbelichte film van hetzelfde type in een bakje, waarna ik de ontwikkelde film in de bus en het stukje film in het bakje tegelijkertijd fixeer.
Als het stukje film er helder uitziet, blijft de film twee keer zo lang in de bus. De bus wordt elke 30 seconden één keer gekanteld.
Hoe zouden jullie de fixeeroplossing aanmaken? 1+9 of 1+4? Wat is aan te raden?
Bij Tmax-films heb ik gemerkt dat 1+9 een eindeloos verhaal is en dat de fixatietijd in de schaal met het stukje bijna 10 minuten duurt. Bij 1+4 is dat ongeveer 6 minuten en blijft de film 12 minuten in de ontwikkelbus om te fixeren.
Groeten, Oliver
pittyman
Hallo Oliver!
Met de fixatie in twee baden zit je zeker goed. Bij de T-Max (roze verkleuring van de drager) fixeer ik 4 minuten in het eerste en 2 minuten in het tweede fixeerbad, beide in een verhouding van 1+9.
Langer fixeren heeft niet echt zin. Bij de T-Max verdwijnt de verkleuring van de drager na een goede fixatie en voldoende wassen (bij mij
meestal 30 minuten of meer bij ca. 25 graden) bijna volledig terug. Mijn ervaringen met de T-Max zijn echter alleen gebaseerd op TMY-2-rolfilm,
400-serie.
Conclusie: fixeren in twee baden & voldoende wassen, de rest is puur een kwestie van wennen en stoort niet bij het vergroten.
Dirk
Olivinyl
Raakt de fixeer met een Tmax zo snel uitgeput dat ik twee verse porties in 1+9 nodig heb?
Bij "gewone" klassieke emulsies pas ik nog steeds de regel toe dat de klaringstijd gelijk is aan de dubbele fixeertijd.
Wat is nu beter? Niet sneller! 1+4 of 1+9?
Groeten, Oliver
pittyman
Hallo Oliver,
Ik heb op internet wat gelezen over de 2-bad-fixatie. De theorie is eenvoudig, begrijpelijk en ook bij het positiefproces,
vooral bij het werken met barietpapier, zeer voordelig.
De verkleuring van de filmdrager verschilt van film tot film, ook in intensiteit. De verschillen
komen ook tot uiting in de verschillende formaten (135, rol- en vlakfilms). Bij sommige films
blijft er een verkleuring achter, bij andere niet.
Zorg ervoor dat je films voldoende worden gefixeerd (te lang is ook niet goed – je kunt dit op internet of
in de relevante literatuur nalezen) en gewassen worden. Wat er uiteindelijk uitkomt, is nu eenmaal
specifiek voor het gebruikte filmtype, maar bij zorgvuldige verwerking geen probleem.
Bij mijn T-Max-rolfilms herken ik een onvoldoende fixatie/wassen enerzijds aan een
iets sterkere roze verkleuring van de drager, maar vooral aan een lichte geelachtige/bruine
vlekken. Verder is de drager helder en heeft hij geen of slechts een lichte roze
tint. Adofix 1+9 zou absoluut voldoende moeten zijn!
Dirk
piu58
Ik gebruik uitsluitend 1+4. De verwerkingstijd is korter, waardoor de bariet sneller uitweegt en de hoeveelheid afvalstoffen die moet worden afgevoerd het kleinst is.
Olivinyl
Hallo allemaal
Nou, ik heb me eens verdiept in het fixeren in twee baden
Het enige nut dat ik erin zie, is dat ik twee keer verse fixeer gebruik en dat de fixeertijd ruim onder de 10 minuten blijft.
Ik heb daar geen technisch of optisch voordeel in ontdekt.
Dus 1+4 of 1+9 is in principe niet relevant, alleen de tijd verandert.
Als ik niet te lang fixeer, doe ik ook niets verkeerd of beschadig ik niets.
In 1+4 heb ik de Tmax in ca. 12 minuten bij 20 °C mooi helder gekregen, maar voor de T-maxe heb ik altijd verse 1+4-oplossing gebruikt.
De gebruikte fixeer was echter nog steeds voldoende om enkele APX-, ASP-, Lucky- en Adox CHS-films te fixeren. Meestal zo'n 5 tot 8 minuten.
Daarom ook het stukje film parallel aan de film in de ontwikkelbus en om de kracht van de fixeer te controleren.
Dat de films voldoende moeten worden gespoeld, ben ik me bewust, maar het was me niet duidelijk dat de Tmax nog sterker / intensiever gespoeld moest worden. Natuurlijk heb ik die altijd gebruikt en ook met dezelfde spoelmethode als bij de klassieke films. (Water in de bus en 1 keer kantelen, water verversen 3 x kantelen, water verversen 6 x kantelen, water verversen 12 x kantelen, water verversen 24 x kantelen en ten slotte Mirasol 1+400 en nogmaals 24 x kantelen)
Tmax anders spoelen of in het algemeen anders spoelen?
Tot nu toe is alles goed gegaan, maar ik bedacht me net dat bijvoorbeeld de CHS-emulsie heel voorzichtig behandeld moet worden en dat je beter geen stopbad gebruikt. Ik heb dat op de een of andere manier over het hoofd gezien en een stopbad van minder dan 2% gebruikt, en tot nu toe is het altijd goed gegaan.
Vandaar ook de gedachte dat als het fixeer te sterk is, dit ook schade aan de emulsie kan veroorzaken.
Groeten, Oliver
hagee
Hallo allemaal
Nou, ik heb me eens verdiept in het fixeren in twee baden
Het enige nut dat ik erin zie, is dat ik twee keer verse fixeeroplossing gebruik en dat de fixeertijd ruim onder de 10 minuten blijft.
Ik heb daar geen technisch of optisch voordeel in ontdekt.
Dus 1+4 of 1+9 maakt in principe niet uit, alleen de tijd verandert.
Als ik niet te lang fixeer, doe ik ook niets verkeerd of beschadig ik niets.
In 1+4 heb ik de Tmax in ca. 12 minuten bij 20 °C mooi helder gekregen, maar voor de T-maxe heb ik altijd verse 1+4-oplossing gebruikt.
De gebruikte fixeer was echter nog steeds voldoende om enkele APX-, ASP-, Lucky- en Adox CHS-films te fixeren. Meestal zo'n 5 tot 8 minuten.
Daarom ook het stukje film parallel aan de film in de ontwikkelbus en om de kracht van de fixeer te controleren.
Dat de films voldoende moeten worden gespoeld, ben ik me bewust, maar het was me niet duidelijk dat de Tmax nog sterker / intensiever gespoeld moest worden. Natuurlijk heb ik die altijd gebruikt en ook met dezelfde spoelmethode als bij de klassieke films. (Water in de bus en 1 keer kantelen, water verversen 3 x kantelen, water verversen 6 x kantelen, water verversen 12 x kantelen, water verversen 24 x kantelen en ten slotte Mirasol 1+400 en nogmaals 24 x kantelen)
Tmax anders spoelen of in het algemeen anders spoelen?
Tot nu toe is alles goed gegaan, maar ik bedacht me net dat bijvoorbeeld de CHS-emulsie heel voorzichtig behandeld moet worden en dat je beter geen stopbad kunt gebruiken. Ik heb dat op de een of andere manier over het hoofd gezien en een stopbad van minder dan 2% gebruikt, en tot nu toe is het altijd goed gegaan.
Vandaar ook de gedachte dat als het fixeer te sterk is, dit ook schade aan de emulsie kan veroorzaken.
Groeten, Oliver
Hallo Oliver,
bij de T-MAX doe ik het als volgt: fixeer in het blik, eerste stukje film bij de fixeerrest. Als dit helder is, het tweede stukje film erbij.
Als ook dit helder is, is de film klaar met fixeren. Omdat ik niet wil wachten, gebruik ik een snelfixeerbad van de concurrentie van onze gastheer. Die heeft vast ook iets snellers in het assortiment dan de blijkbaar nogal trage Adofix. Terug naar de film! Die is nu gefixeerd, maar nog steeds roze. Dat is de beschermlaag tegen lichtvlekken, en die laat ik uit de emulsie verdwijnen door de film ongeveer 5 minuten zonder beweging in leidingwater te laten weken. Daarna wordt er gespoeld zoals men wil (ik geef de voorkeur aan de Ilford-methode), en alles is goed, dat wil zeggen helder en transparant en niet meer roze of zelfs melkachtig.
Met vriendelijke groeten,
Hans
pittyman
Hallo Oliver, doorloop het hele proces eens, fixeer de TMAX zoals je
hebt beschreven in een oplossing van 1+9 gedurende 4 minuten en bekijk hem eens tegen het licht.
Je hoeft hem daarvoor natuurlijk niet van de spoel te halen. Je zult de roze kleur
zo ook zien. Ik gooi mijn films altijd met spoel en al in een plastic emmer van 5 liter
, waarin ik onderin een gaatje van 1 mm heb gemaakt. Daar giet ik
naar behoefte ongeveer 20-25°C warm water overheen, de fixeerresten lopen er onderaan uit.
Het geheel, bij mij althans, ongeveer 30 minuten.
Als je nu om de 10 minuten de spoel tegen het licht houdt, zul je de steeds
zwakker wordende roze kleur zien. Als je die helemaal weg wilt hebben,
laat je de film gewoon zo lang in water liggen.
Van zulke lange fixeertijden werd zelden gebruik gemaakt!
Dirk
bernhardmangelsgmxde
Ik vind die tijden ook veel te lang. Met verse fixeer (1+4; geen Adofix meer...) voor ~20 € kan ik me voor de APX 100 eerder een uitlooptijd van minder dan een halve minuut herinneren... Tmax 400 duurt weliswaar aanzienlijk langer, maar ik kom daar ook maar op fracties van de hier beschreven waarden uit. Zou het eens met verse fixeer proberen... hoop de gastvrijheid van de gastheer niet al te zeer te misbruiken met de opmerking dat men ook wel eens een ander product kan proberen...
Otto
Voor het fixeren van film moet je de verdunning 1+7 kiezen; 1+9 is meestal te dun. Voor Tmax-films is de eerder genoemde fixatie in twee baden ten zeerste aan te bevelen. Laat de film eerst de dubbele tijd in bad 1 staan, en fixeer vervolgens zonder tussenbad gedurende de normale tijd in bad 2. De roze verkleuring zou dan volledig verdwenen moeten zijn. De fixeerbaden zijn herbruikbaar. Zie bijvoorbeeld
http://www.fotografie-in-schwarz-weiss.de/sw-fotografie/perfektes-negatief/18-negatiefontwikkeling.html
paragraaf 3.5.2 en 3.5.3 of hier:
http://www.fotografie-in-schwarz-weiss.de/sw-fotografie/kolumne/107-wollstein09.html
Met vriendelijke groeten,
Otto!
Olivinyl
Hallo allemaal,
Allereerst bedankt voor jullie bijdragen aan dit onderwerp.
Ik vind het interessant hoe verschillend de meningen en toepassingswijzen toch zijn.
Ik heb zojuist een paar Tmax-negatieven bekeken die ik ongeveer 12 minuten in een 1+4-fixatiebad heb gefixeerd en vervolgens op de door mij genoemde manier heb gespoeld.
Er is bij deze geen zachtroze tint te zien. Ze zijn helder.
De zorg betrof de concentratie van Adofix 1+4.
Ik pas het spoelen met de Jobo Cascade niet toe, hoewel ik er wel een heb. De reden hiervoor is de verspilling van water en energie. Ik heb de mogelijkheid om het water zeer nauwkeurig te verwarmen via een elektronische doorstroomboiler. Het apparaat compenseert druk en doorstroomhoeveelheden, zodat er geen temperatuurschommelingen ontstaan. Maar zelfs in de ECO-modus bij 20 °C heeft het apparaat een stroomverbruik van bijna 4 kW.
Ik hecht er geen waarde aan om een boeket bloemen van mijn energieleverancier te krijgen, omdat ik zo'n goede klant ben ;-)
Groeten, Oliver
TiMo
Ik heb zojuist verse Adofix 1+4 aangemaakt. Een stukje Tri-X had 40 seconden nodig om helder te worden in de fixeer van 20 graden.
Ik kan me niet voorstellen dat de T-Max zoveel langer nodig heeft.
VolkerSchulz
12 minuten fixeren is veel te lang.
Overigens is de roze of paarse verkleuring geen teken van onvoldoende fixatie, maar wordt deze veroorzaakt door sensibilisatoren in de filmemulsie.
Resten van kleurstof in de filmlaag hebben geen invloed op de verwerking in het positiefproces, noch op de houdbaarheid van het negatief. Een verlenging van de fixeertijd kan echter wel een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van het negatief.
Ik raad aan om op het Phototec-forum te zoeken. Daar heeft een zekere heer Schneege (voorheen Ilford) zich hier ooit over uitgelaten.
Met vriendelijke groeten
Volker
piu58
Ik kan me niet voorstellen dat de T-Max zoveel langer nodig heeft.
Toch is dat wel zo. De vlakke kristallen bevatten een hoog gehalte aan zilver
jodide
, dat is veel moeilijker te verwerken.
TiMo
Ik kan me niet voorstellen dat de T-Max zoveel langer nodig heeft.
Toch wel. De vlakke kristallen bevatten een hoog gehalte aan zilver
jodide
, dat laat zich veel slechter vastleggen.
Hallo Uwe,
goed om te weten. Verbruikt de T-Max dan ook sneller de fixeer of duurt het gewoon langer?
Groeten van Tim
bernhardmangelsgmxde
Een langere klaringstijd, ja, maar niet 10 keer zo lang. Voor platkristallen wordt de fixatietijd vaak aangegeven als 3 keer de klaringstijd. De fixeeroplossing raakt ook sneller op.
Ik kan me niet voorstellen dat de T-Max zoveel langer nodig heeft.
Toch is dat wel zo. De vlakkristallen bevatten een hoog gehalte aan zilver
jodide
, dat veel moeilijker te fixeren is.
Hallo Uwe,
goed om te weten. Verbruikt de T-Max de fixeer dan ook sneller of duurt het gewoon langer?
Groeten, Tim
piu58
Hallo Uwe,
Goed om te weten. Verbruikt de T-max de fixeer dan ook sneller, of duurt het gewoon langer?
Groeten van Tim
Het duurt langer, de capaciteit is hetzelfde.
Men zegt dat de met jodide beladen fixeer ook bij andere, niet-jodidehoudende materialen langzamer werkt. Ik kan daar geen chemisch-kinetisch mechanisme voor ontdekken. Maar het vermoeden is reden genoeg om filmfixeer niet tegelijkertijd voor papier te gebruiken: want bij papier kun je geen klaringstijd meten.
Olivinyl
Hallo allemaal
Ik heb de T-max nu onder de knie. De ontwikkeltijden zijn met Adofix 1+4 iets minder dan 15 minuten en in 1+7 met dubbele fixatie 2 x 6 minuten. In beide gevallen heb ik de film nog volgens de Ilford-methode gespoeld en een eindspoeling van ongeveer 10 minuten uitgevoerd. De roze verkleuring is volledig verdwenen.
Nu ben ik begonnen met het afdrukken van mijn foto's op papier. Om te beginnen gebruik ik PE-papier. Ik heb echter nog een paar pakjes barietpapier gekregen. Meestal oud papier dat meer dan 30 jaar oud is, maar om mee te experimenteren/spelen is dat prima. Het PE is tussen de 5 en 10 jaar oud.
Ik heb gelezen dat het voor barietpapier beter is om Adofix in 1+4 te gebruiken. Voor PE zou 1+9 volkomen voldoende moeten zijn. Wat vinden jullie daarvan? Tussen de ontwikkelaar en het fixeren gebruik ik een stopbad met indicator.
Fixeerbad testen:
Ik zou het fixeerbad testen met een stukje film. Een vers aangemaakt stukje ASP 400 in het fixeerbad (daar heb ik nog genoeg van) en de tijd noteren. Bij Adofix 1+9 zou dat 9 minuten zijn totdat de film helder is. Als ik boven de 18 minuten zit, moet het fixeerbad worden vervangen. Heb ik dat goed begrepen?
Ik heb gezien dat er teststrips zijn om de fixeer te testen. 1 teststrip kost 0,30 euro, dus bijna de helft van de kosten voor het aanmaken van het fixeer.
Of vernieuwen jullie het fixeer na elke sessie in de donkere kamer? ...in mijn kelder staat een jerrycan van 10 liter met ijzerwol...
Groeten, Oliver
Tandemfahren
Hoi Oliver,
Je hoeft niet elke keer opnieuw te beginnen. Ik gebruik die meisjes eigenlijk vooral uit luiheid, omdat ik niet zo goed ben in meerekenen.
Als je met twee vaste steunen werkt, hoef je ook niet vaak te meten. En 27,5
Olivinyl
Hoi Oliver,
Je hoeft niet elke keer een nieuwe oplossing te maken. Ik gebruik die maatstaafjes eigenlijk vooral uit luiheid, omdat ik niet zo goed ben in meegetellen.
Als je met twee fixeerbaden werkt, hoef je ook niet vaak te meten. En 27,5 cent is niet duur, maar de fixeer is goedkoop :-)
De beter benutte eerste fixeerbad is ook veel meer de moeite waard om te vullen met zilver (ik doe dat met dithioniet).
Als ik nog iets mag zeggen over je papieren: ik zou de hele Sums weggooien. Ymmv, zoals altijd.
Veel plezier in de donkere kamer,
Frank
Ik ben ook te lui om mee te tellen...
Maar ik doe geen 2-bad fixatie. Alleen zoals hierboven in het bericht bij de Tmax KB-film.
Wat nu dan? ;-) 1+4, 1+7 of 1+9? Filmflarden of teststaafjes?
Groeten, Oliver
