pittyman
Hallo, beste vrienden van de analoge fotografie!
Ik ben op zoek naar een papierontwikkelaar die bij de ADOX Fine Print Nuance een
lichtbruin/zwart in de schaduwen en middentonen tevoorschijn brengt, idealiter zonder daarbij de hoge lichten
een bruine tint te geven. Op dit moment ontwikkel ik de Nuance in Moersch ECO, maar
de zeer neutrale tint spreekt me bij sommige motieven minder aan.
Als je de ECO echter optimaal benut (verhoogd broomidegehalte), verschijnen de schaduwen na
het drogen in een diep bruin, dat alleen in directe vergelijking van het normale zwart te
onderscheiden is.
Dit zou de ideale beeldtoon zijn die ik zoek. Bijvoorbeeld http://www.moersch-photochemie.de/content/galerie/variot/34
Ik heb NEUTOL WA al geprobeerd, maar ook daar wordt de Nuance bij mij eerder neutraal = koud.
Hebben jullie een tip voor mij, eventueel met een voorbeeld?
Met vriendelijke groeten
Dirk
MiJa
Hallo Dirk,
Helaas zie ik je bericht pas nu...
Ik heb precies dezelfde ervaringen opgedaan en kan die alleen maar bevestigen.
Als (voormalig) fan van Agfa Record Rapid 111 heb je natuurlijk zo je voorkeuren, en daar hoort – zoals je in je vraag beschrijft – nu eenmaal een lichtbruine tint bij in het warme zwart van het papier. Fortezo Museum Weight was ook goed, maar niet zo stabiel als Agfa.
Ik heb nu verschillende papiersoorten en ontwikkelaars (ook Moersch 2 SE Warm) en ook combinaties daarvan "getest", maar behalve een "rijker" zwart kon ik de warme tint niet veranderen.
Ik wil niet tonen, dus de zoektocht gaat verder. Als laatste test ik nog Adox MCC 110, daarna blijf ik bij Rollei Vintage 131, ook niet bruinachtig, maar wel heel eigenzinnig...
Mocht je de ultieme oplossing vinden, laat het ons – in ieder geval mij – dan weten!
Groeten uit Kön
Michael
pittyman
Hallo Michael,
Eindelijk iemand die ook ervaring heeft met Nuance. Kun je even opschrijven welke ontwikkelaars je op het
papier hebt gebruikt? Dan zou ik mezelf misschien een paar stappen kunnen besparen.
Ik heb onze gastheer ook nog een privébericht gestuurd. Tot nu toe nog geen antwoord, maar dat komt
vast nog wel. ADOX heeft er vast wel iets mee bedoeld om de Nuance als warmtintpapier te verkopen. Wat me
echter aan het twijfelen brengt, is dat het in de ADOX Liquid WA geen enkele neiging vertoont om naar een warmere tint over te gaan.
Eens kijken wat Mirko hierover zegt als hij even een paar minuten tijd heeft. Ik vind het papier echt heel fijn en zou zo graag
een iets warmere tint willen.
Als dat allemaal niets oplevert, ga ik een paar recepten voor warmtoonontwikkelaars uitproberen en zelf mengen. Eens kijken...
Dirk
MiJa
Hallo Dirk,
Even kort over mijn experimenten: als ontwikkelaar heb ik telkens Adotol WA en Moersch SE Warm gebruikt, beide in een dikke en dunne oplossing.
Papieren:
- Adox Nuance Baryt Fest-Gradation
- Adox Variotone Premium
- Adox MCC 110
- Bergger CB
- Rollei Vintage 131
- Rollei Vintage 331
Zo, en ze worden allemaal omschreven als "warmtoon-papieren", de ontwikkelaars zijn warmtoon-ontwikkelaars.
Zoals ik al schreef, kom ik (van vroeger) van Agfa Record Rapid 111 in NEUTOL. Later, om prijsredenen, ook Fortezo. Ook goed, maar niet altijd even stabiel in kwaliteit.
Deze weliswaar zeer lichte, maar zeker waarneembare (en, naar mijn mening, prachtige) bruinachtige warme tint in de kleur, dus het eigenlijke beeldvormende zwart, heb ik bij geen van de papiersoorten in deze ontwikkelaarcombinatie kunnen produceren. Voor mij zijn alle papiersoorten "neutraal zwart", min of meer "verzadigd"; het ontbreekt me aan woorden om het te beschrijven...
Het lijkt ook niet per se aan de ontwikkelaar te liggen, aangezien NEUTOL WA en Adotol WA vrijwel identiek zouden moeten zijn, maar het gewenste effect op de geteste papiersoorten uitblijft (in ieder geval bij mij...).
Ik ga niet beginnen met tonen, die rommel doe ik niet nog een keer... bovendien is het effect niet wat ik wil!
Momenteel ben ik bezig met de Rollei Vintage 131 in Adotol WA, ook al was hier te lezen (nogmaals bedankt aan de collega's!) dat de Foma de Rollei zou zijn. In de beschrijving lees ik echter "...warme tint naar groenachtig...", dat is nu toch niet...
Rollei Vintage 131 heeft een "ivoorkleurige" drager, die sommige collega's zeker als "geel" zouden omschrijven, ik zie daar gewoon geen puur witte drager. De indruk van de kleur, dus de zwartheid, wordt – zo zie ik het – positief beïnvloed in de richting van warm.
Bovendien is het erg moeilijk om vlak te drogen, de Nuance blijft ondanks het deels stevige oppervlak erg golvend...
Maar hoe dan ook: de oh zo gewenste lichtbruine warme tint wil maar niet komen!
Mocht jij of een van de collega's daar de ultieme tip voor hebben – graag ook grotere partijen vers (!) 24/30 en 30/40 RR111 in gradatie twee tegen extreem gunstige prijzen – laat het me weten...
Groeten uit Kön
Michael
PS.: nog even kort:
alle papiersoorten zijn goed! Bergger en Variotone in iets dikker Adotol WA bevielen me het beste, zeer hoge scherpte, zeer mooie doortekening, komen na langere tijd in de ontwikkelaar nog goed tot hun recht, worden redelijk vlak.
En natuurlijk Rollei Vintage 131...
pittyman
Hallo Michael,
Je hebt gelijk, de papieremulsie van het bepaalt de toon. Maar: als iemand
warmtoonpapier verkoopt, zou hij daar redenen voor moeten hebben. Tot nu toe heb ik veel waardering voor onze
gastheren en hoop ik op een spoedige opheldering. De Nuance zou als neutraal/
koudtint worden verkocht, zouden mensen zoals wij geen domme vragen stellen. Conclusie:
het wordt op de een of andere manier wel warm, maar hoe?! Al het andere zou bedrog zijn en
bloemrijke reclamebeloften...
Ik ken de Elfenbein Vintage ook en die is helemaal niet naar mijn
smaak. De AGFA Record Rapid ken ik slechts vluchtig, dus niet echt.
Mijn persoonlijke favoriet op de warmteschaal is het oude ORWO Baryt, ook
dat is helaas niet meer verkrijgbaar. Jammer...
Dirk
PS.#1 Dat bij jou ook de Variotone Premium (ook van ADOX) als neutraal/koud
is doorgegaan, verbaast me echter zeer. Ik heb het nooit geprobeerd, maar volgens de beschrijving:
"Warmtoon-barietpapier op een zuiver witte drager. Dit papier wordt geproduceerd in samenwerking
met Harman Technology en Wolfgang Moersch en heeft een prachtige
warme toon gecombineerd met perfecte tooneigenschappen."
Dat klinkt nog meer als een warme toon dan de Nuance. Ach, we zullen wel zien. Mirko
komt vast binnenkort even langs en heeft hopelijk een tip paraat.
PS.#2 Nuance nog licht vochtig met emulsie op zeef, na een dag drogen
24-48 uur geperst tussen zware boeken levert bij mij gladde barytfoto's op.
Sandra
Hallo Dirk en Michael,
In het "Darkroom Cookbook" van Steve Anchell staat een recept voor een ontwikkelaar die voor warme, bruine tinten zou moeten zorgen. Als jullie overwegen om zelf chemicaliën te maken, is dit misschien een optie.
Oh, ik heb het recept net gevonden op apug:
http://www.apug.org/forums/forum222/33808-gevaert-g-261-warm-tone-glycin-developer.html
Heiße Gevaert G.261
(Ik neem de vrijheid om naar apug te linken, omdat de twee forums bevriend zijn en FOTOIMPEX apug sponsort – ik hoop dat Mirko het hiermee eens is.)
Verder had ik Defender 55D nog genoteerd; misschien kunnen jullie via Google eens naar het recept zoeken. Dat is een portretontwikkelaar; volgens het bovengenoemde boek levert hij subtiele, bruine zwarttinten en een mooie toonschaal met zachte overgangen.
Dirk, de foto waarnaar je hebt gelinkt in de fotogalerij van de heer Moersch is echt geweldig. Geweldige toon.
[size="1"](Mijn favoriete foto aller tijden is deze: http://www.moersch-photochemie.de/content/galerie/se1sepia/8, maar dat terzijde, want dat hoort niet bij het onderwerp.)[/size]
Mirko zal jullie vast wel verder kunnen helpen.
Veel groeten
Sandra
pittyman
Hallo Sandra, die twee recepten had ik ook al op het oog. In het boek van
Anchel staan er nog veel meer. Of ze echter met het huidige 'moderne'
papier nog net zo goed werken, valt nog te bezien.
MirkoBoeddecker
Hallo allemaal,
Nuance is een zilverbromide-zilverchloridepapier en kan daarom in normaal-warme ontwikkelaars een vergelijkbare warme tint produceren als het MCC.
Dat betekent dat de warme tint bij een directe vergelijking onder goed licht in de donkere delen te zien is.
Dat wordt al honderd jaar lang een "warme tint" genoemd.
Tegenwoordig zijn er echter papiersoorten die erg warm worden. Ofwel door een gekleurde emulsie, ofwel, zoals bij Polywarmtone, door een speciale vultechniek.
Fomatone 131 (ook verkrijgbaar als Rollei) heeft een gekleurde emulsie. Het papier is zelfs zonder ontwikkeling warm, of wordt in elke ontwikkelaar erg warm.
In de productbeschrijvingen heb ik geprobeerd dit te onderscheiden door bij MCC en Nuance te vermelden dat het neutraal- tot warmtoonpapier is en bij Foma dat het "van licht warm tot zeer warm kan worden geregeld".
Ik probeer dit nog eens uniform voor alle warmtoonpapieren verder te preciseren.
De productbeschrijvingen zijn immers niet in één dag ontstaan, maar in de loop van de jaren. Bij Fomatone zag ik net dat er nog een verwijzing naar Polywarmton staat (snik).
Met vriendelijke groeten,
Mirko
pittyman
Hallo Mirko,
Alles goed, maak je geen zorgen!! Even voor de duidelijkheid: een warme tint betekent dus niet automatisch bruin in plaats van zwart?
Je kent vast nog wel het ORWO-papier. Dat geeft in heel gewone ontwikkelaars, zoals ECO, NEUTOL & Co,
een heel licht bruin in plaats van zwart. Ook dit is alleen zichtbaar bij een directe vergelijking. Wat voor emulsie had dat ORWO-papier?
Ik vraag dit en val je lastig om een heel specifieke reden:
Ik ben dol op FOTOIMPEX en vind het Bad Saarow-project absoluut top. Daarom probeer ik mijn geld
zoveel mogelijk bij Adox te laten in plaats van goedkoper papier te kopen dat in het Oostblok is geproduceerd (Rollei, Wephota & Co.)
. Kortom: Mirko, ik wil geen Foma, maar een warm Adox!! Geeft de Variotone de gewenste
tint of is er nog een mogelijkheid om de Nuance al tijdens het ontwikkelen naar warmere sferen te sturen?
Verdorie, ik heb vanmorgen CHS25-rolfilms besteld, daar had nog wel een pakje Variotone bij gepast... :blink:
Hartelijke groeten uit Elbflorenz
Dirk
MirkoBoeddecker
De ORWO komt qua warmtetoon (BN, niet BarytBrilliant) het dichtst in de buurt van de MCC.
De Nuance zou daar echter minstens gelijk moeten staan.
Ik moet het zelf weer eens testen. Niet dat de stabilisatoren zijn veranderd.
Zulke dingen testen we immers niet voortdurend. We testen alleen op standaard fotografische eigenschappen: sluier, gevoeligheid, gradatie.
Variotone is ook vergelijkbaar met de ORWO.
Met vriendelijke groeten,
Mirko
pittyman
Hallo Michael en Mirko,
ik heb de Nuance net uit de pers gehaald en wat kan ik zeggen?! :)
Ja Mirko, we zijn te dom! De Nuance heeft zo’n warme tint, meer heb
ik niet nodig.
Het staat
hier
en
hier
eigenlijk heel gedetailleerd uitgelegd, maar toch heb ik
uit gewoonte de ontwikkelaar 1+7 (zoals op de fles staat) aangemaakt.
Bij de Nuance staat verderop echter:
geen zuinige verdunning!!
Conclusie:
ADOTOL LIQUID WA 1:4 bij 20 °C, belichtingstijd bij verse oplossing 10-15 seconden.
120 seconden ontwikkeld en na het drogen – YES, gewoonweg prachtig de tint!!
Mirko: Als ik nu eens helemaal wild wil doen en de Nuance in een tweebad wil ontwikkelen,
welke ontwikkelaarcombinatie zou je dan aanraden, zonder de warme tint te verliezen?!
Adotol WA + kaas en welke is het eerste en welke het tweede bad?
Hartelijke groeten uit Dresden
Dirk
MiJa
...tja, jeetje, wie kan lezen, heeft duidelijk een voorsprong!
De volgende stap brengt me naar de Duka...
Groeten uit Kön
Michael
sputnik
Het staat
hier
en
hier
eigenlijk heel gedetailleerd uitgelegd, en toch heb ik
uit gewoonte de ontwikkelaar 1+7 (zoals op de fles staat) aangemaakt.
Bij Nuance staat echter verderop:
Geen zuinige verdunning!!
Conclusie:
...jeetje, wie kan lezen is duidelijk in het voordeel!
Lezen moet je ook leren.
1+7 betekent voor Adotol WA geenszins een zuinige verdunning. Dat staat er al vetgedrukt. Een zuinige verdunning zou 1+15 zijn.
Dit was al zo in de Agfa-tijd, toen Adotol WA nog NEUTOL WA heette.
http://www.adox.de/ADOX_Chemie/Papierentwickler/ADOTOL/ADOTOL_WA.html
Groeten
S.
MirkoBoeddecker
Hallo allemaal,
Het hangt er nu eenmaal altijd vanaf. Dat heb ik in mijn eerste bericht hier al geprobeerd uit te leggen.
Siegfried heeft gelijk dat 1+4 al behoorlijk sterk is, maar als jullie daarmee de warme klank bereiken die jullie zoeken, is dat precies wat jullie nodig hebben.
Je moet je nooit blindelings houden aan wat er op de flessen of in de tabellen staat. Soms moet je over het doel heen schieten om te zien waar de grenzen liggen.
In de voetnoot van Siegfrieds link staat ook nog iets belangrijks: de warme toon gaat verloren als de WA in contact komt met het fixeerbad.
Mogelijk heeft jullie nieuwe aanpak zo'n probleem ook opgelost en zou 1+7 net zo goed werken.
Veel succes!
Mirko
pittyman
Hallo Mirko,
Het idee dat een vetter mengsel zou kunnen helpen, kwam bij me op toen ik recepten voor warmtontwikkelaars aan het doorlezen was.
Meestal wordt de kleurtoon via het mengsel ingesteld en niet zelden is de verhouding
1:3 of zelfs nog vetter. Bij Adotol WA werkt dat prima. 1:8 tovert bij de Nuance al
een heel klein beetje warme toon (bruinzwart) tevoorschijn, bij 1:4 gaat het tijdens het drogen pas echt los.
Is er nog een tip voor ontwikkeling in twee baden om een warme toon te krijgen? Zou Centrabrom kunnen werken?
Groeten uit Dresden
Dirk